Spoorgoederenvervoer

Brontekst

Mevrouw Van der Plas (BBB): Dank u wel, voorzitter. Vandaag zitten Sascha en Pieternel, de zus en de moeder van de 25-jarige Lars Bussing, hier op de publieke tribune. Lars was machinist op een goederentrein en kwam twee jaar geleden om het leven tijdens een ongeval op een onbeveiligde overweg. Sascha en Pieternel strijden al jaren met de familie voor het beveiligen van onbeveiligde spoorwegovergangen en boden enkele weken geleden hun rapport aan aan de Kamerleden. Deze week reageerde de staatssecretaris. Zij reageerde met de woorden: we gaan de 400 onbeveiligde overgangen op haven- en industrielijnen niet beveiligen, want dat kost 400 miljoen euro en er is maar een relatief beperkt risico en andere investeringen in spoorveiligheid hebben prioriteit. Dat is hard om te lezen voor een moeder die haar kind verloor op zo'n onbeveiligde overweg. De staatssecretaris schreef ook: machinisten moeten erop kunnen rekenen dat ze weer veilig thuiskomen na hun werkdag. Maar dat kunnen ze dus niet. Dat is het hele punt. Hun zoon en broer kwam niet veilig thuis. Hoe gaat de staatssecretaris er dan voor zorgen dat machinisten er wel op kunnen rekenen dat ze veilig thuiskomen? Want als er geen geld beschikbaar komt, dan zijn dit gewoon loze woorden. Is de staatssecretaris het daarmee eens? Wanneer kunnen we een uitwerking verwachten van de aanbeveling van de Onderzoeksraad voor Veiligheid om op overgangen ook rekening te houden met het gedrag van andere weggebruikers? En wanneer kunnen we een voorstel tegemoetzien om de bijna 400 onbeveiligde overwegen op een andere, goedkopere manier wel veilig te maken? De nabestaanden wil ik vanaf deze plek van harte sterkte wensen. Voorzitter. Onze havens, industrie en bedrijven moeten hun goederen kunnen aan- en afvoeren. Het kabinet trekt de komende jaren veel geld uit voor spoorgoederenvervoer en dat is goed, maar uiteindelijk begint alles met iets heel simpels en dat is dat het spoor betrouwbaar en beschikbaar moet zijn. Tegelijkertijd ligt er bij ProRail een enorme vervangings- en onderhoudsopgave. Juist daarom moeten we werkzaamheden slim combineren. Betrouwbaarheid vraagt om duidelijke verantwoordelijkheid. ProRail werkt nu vooral met een inspanningsverplichting, terwijl belangrijke prestaties voor het goederenvervoer niet altijd aan harde normen zijn gekoppeld. Dat maakt de aansturing te vrijblijvend wat BBB betreft. Kan de staatssecretaris daarom vanaf 2027 meetbare eisen stellen aan de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van goederencorridors, met duidelijke gevolgen wanneer ProRail die normen niet haalt? Dat brengt mij bij Meteren-Boxtel. Langs dit traject gaat het goederenvervoer flink toenemen. Een belangrijk deel daarvan rijdt in de avond en de nacht. De wettelijke normen werken met gemiddelden, maar bewoners worden niet wakker van een gemiddelde. Zij horen iedere trein die over zo'n stalen spoorbrug rijdt. De Waal- en de Maasbrug veroorzaken bovendien aanzienlijk meer geluid dan regulier spoor. Kan de staatssecretaris toezeggen hierover in dialoog te treden met ProRail en de desbetreffende gemeenten? Is de staatssecretaris bereid concreet te onderzoeken hoe maatregelen aan de Waal- en de Maasbrug kunnen worden meegenomen in gepland onderhoud, waarbij ook cofinanciering door Rijk en regio wordt betrokken? Want juist nu liggen er kansen. Voorzitter. BBB ziet ook een ander probleem. We zeggen dat we meer goederen van de weg naar het spoor willen krijgen, maar ondertussen stijgen de kosten voor het gebruik van het spoor. De staatssecretaris erkent zelf dat andere landen andere tarieven en steunregelingen kennen. Is de staatssecretaris bereid om de infraheffingen voor het opstellen en rangeren van goederentreinen vanaf 2027 substantieel te verlagen, bijvoorbeeld richting het niveau van voor 2023, en wil zij daarbij kijken naar een herschikking van bestaande middelen binnen de begroting, zodat hiervoor geen extra geld nodig is?

Versie d3058ef9faa3d6bb0b380b81d7b8aea760323c6c93341e4d60b2d8ed62138d2c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.