Spoorgoederenvervoer

Brontekst

De heer Goudzwaard (JA21): Dank u wel, voorzitter. Ook gisteren hebben wij, tijdens het commissiedebat Maritiem, gesteld dat zonder extra investeringen de zo gewenste modal shift uit beeld dreigt te raken. Dat heeft natuurlijk te maken met de betrouwbaarheid van de infrastructuur en de enorme kosten van het onverwachts omrijden. Los van de onderhoudsopgave moeten alternatieven voor de weg ook economisch aantrekkelijk zijn. Ik wil dit graag nader toelichten. In 2026 ben je voor een trein van 1.200 ton in Nederland €2,22 per kilometer kwijt en in België is dat €0,94. In Nederland is het dus ruim twee keer zo duur. Het opstellen van een goederentrein kost in Nederland €18 per uur en in België is dat bijna gratis. Wat betreft het chemietransport ben je in Nederland ten opzichte van België pak 'm beet een derde duurder uit. Het resultaat laat zich raden. Ik hoorde het mijn collega's ook zeggen: in Nederland krimpt het spoorgoederenvervoer en in België is de weg omhoog ingezet. Hierover een aantal vragen aan de staatssecretaris. Wat gaat de staatssecretaris concreet doen om het verschil in kosten tussen Nederland en België op te heffen? Wat zijn de consequenties van dit enorme prijsverschil ten aanzien van onze ambities om die modal shift te bewerkstelligen? Is het geven van subsidie dan het meest geschikte instrument? Volgens JA21 ligt de pijn niet in de logistieke keten zelf. Het kruimelspoor komt zoals zo vaak toch bij onze overheid uit. Zij kwam in 2023 met een absurde stijging van de infrastructuurheffingen voor het opstellen en rangeren. De overheid wil dus meer goederen over het spoor vervoeren, maar maakt datzelfde vervoer ondertussen wel duurder. Ik moest denken aan Knorretje, die Winnie de Poeh voor de zoveelste keer betrapt, de berenpoot diep in de honingpot — en maar blijven graaien! Hier is de honingpot de portemonnee van de ondernemer. Vervolgens bieden wij subsidies aan om het vervoer over dat dure spoor weer aantrekkelijk te maken. Kan de staatssecretaris niet beter eerst die berenpoot uit de honingpot vandaan halen? Nog wat concreter, voorzitter. Welke mogelijkheden ziet het kabinet om de infraheffingen voor het opstellen en rangeren te verlagen richting het niveau van voor 2023? Welke mogelijkheden ziet het kabinet om de corridors voor 740 metertreinen versneld te realiseren, zodat er meer goederen per trein vervoerd kunnen worden? Wat zijn de mogelijkheden op dat gebied? Kan het kabinet per corridor aangeven wanneer de capaciteit daadwerkelijk beschikbaar is? Kan het kabinet tot slot met buurlanden, in het bijzonder met Duitsland natuurlijk, tot bindende uitvoeringsafspraken komen over deze corridors, zodat Nederlandse investeringen eindelijk eens gaan renderen? Voorzitter. Nog kort iets over de emplacementen. Naast alle mooie ontwikkelingen in de uitvoeringsagenda had ik wel iets meer willen lezen over de voortgang van de landelijke emplacementenprojecten. Het is wat mij betreft onlogisch dat elke veiligheidsregio unieke regels kan uitstorten over allerlei individuele emplacementen, zoals nu wel het geval is. Zo waren wij op werkbezoek bij het emplacement Kijfhoek; op een zinderend hete nazomerdag, weet ik nog wel. Daar moest men een eigen brandweervoorziening met eigen regels voor blusmateriaal paraat hebben, terwijl de lokale brandweer — iedereen die daar is geweest, weet het — letterlijk om de hoek zit. Of neem het verhaal dat vanwege een paar waargenomen dauwdruppeltjes bij chemietreinen een heel emplacement stilgelegd moet worden voor onderzoek. Begrijp me niet verkeerd: veiligheid staat voorop. Maar iedere aanvullende maatregel moet aantoonbaar iets toevoegen aan veiligheid, en dat is hier simpelweg niet het geval. Is de staatssecretaris bereid om uiteenlopende lokale eisen tegen het licht te houden en voorschriften die geen aantoonbare veiligheidswinst opleveren te schrappen? Zo ja, wanneer kan ik daartoe dan een concreet voorstel verwachten? Heb ik nog tijd over, voorzitter?

Versie d3058ef9faa3d6bb0b380b81d7b8aea760323c6c93341e4d60b2d8ed62138d2c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.