Strafrechtketen

Brontekst

Mevrouw Straatman (CDA): Dank u wel, voorzitter. De Algemene Rekenkamer geeft de strafrechtketen niet voor niets het stempel "ernstige onvolkomenheid", want een strafrechtketen die niet goed functioneert, raakt aan iets fundamenteels: de geloofwaardigheid en de effectiviteit van ons strafrecht. Een straf die pas na jaren op een misdrijf volgt, verliest immers een belangrijk deel van zijn effect. Daarom is het goed dat de minister met een deltaplan komt, met dashboards, meer coördinatie en dus meer sturing. Maar dat vergt ook concrete meetbare doelstellingen en tijdpaden, zoals de minister eerder heeft toegezegd. Kan de minister toezeggen dat die concrete doelstellingen ook al in Q1 2027 komen, samen met dat deltaplan? Voorzitter. De grootste bottleneck lijkt de tijd te zijn tussen het moment waarop het OM een zaak wil doorsturen en het moment waarop die zaak bij een rechter terechtkan. Er zijn simpelweg te weinig rechters en er is te weinig zittingscapaciteit. Over het tekort aan rechters zei de voorzitter van de NVvR een paar weken geleden nog dat rechters tegen de klippen op werken. We zien dat de politie en het OM dankzij extra middelen relatief snel kunnen opschalen, maar bij de rechtspraak lijkt dat veel moeilijker. Mijn vraag aan de minister is: is er echt niets meer mogelijk bij de rechtspraak om toch sneller te kunnen opschalen? Dan de zittingszalen. In maart 2025 werd bij de PI Vught een extra beveiligde zittingslocatie geopend, juist om risicovol transport van vluchtgevaarlijke gedetineerden te voorkomen. Maar in 2025 en 2026 is deze locatie slechts elf keer gebruikt. Hoe kan dat? En wat betekent dit voor de extra beveiligde rechtbank in Vlissingen, die er in 2030 aan komt? Voorzitter. TNO gaat onderzoek doen naar het vastlopen van de strafrechtketen en dat is goed, maar een aantal oorzaken kennen we natuurlijk al. Daar hoeven we helemaal niet op te wachten. Ten eerste: de impact van personen met verward gedrag op de strafrechtketen. Welke stappen zet de minister nu al om deze mensen, waar dat kan en hoort, buiten de strafrechtketen te houden? Ten tweede: de beroepsprocedures tegen verkeersboetes. Uit het OM-jaarverslag blijkt dat deze procedures een groot beslag leggen op de capaciteit. Hoe kijkt de minister hiernaar en hoe weegt hij de kosten van deze capaciteitsbelasting af tegen de financiële bezwaren die hij tot nu toe telkens noemt tegen het verlagen van de boetes? Voorzitter. Het gaat bovendien niet alleen om sneller; het gaat ook om de juiste prioriteiten. De zwaarste en meest impactvolle misdrijven moeten de meeste aandacht krijgen. Wij krijgen signalen, net als de heer Ellian zojuist noemde, dat financieringsstructuren binnen het OM en de rechtspraak soms hieraan in de weg staan. Mijn vraag aan de minister is: neemt TNO dit financieringsaspect ook mee in het onderzoek? En hoe kijkt de minister hier eigenlijk zelf naar? Ziet hij bijvoorbeeld een verband met de constatering van het OM dat onlinecriminaliteit te weinig doorstroomt? Voorzitter. Dan de ICT bij het Openbaar Ministerie. Eind vorig jaar stuurden 3.000 OM-medewerkers een brandbrief over de gebrekkige ICT. Als de systemen niet werken, komt niet alleen hun werk in de knel, maar uiteindelijk ook de kwaliteit en de continuïteit van onze rechtsstaat. Het EMMA-zaaksysteem wacht nog steeds op operationalisering. Heeft de minister in beeld welke middelen nodig zijn om de verouderde systemen weer goed werkend te krijgen en wanneer verwacht hij dat dit opgelost is? Tot slot de foutieve tenaamstellingen. Wij willen de staatssecretaris complimenteren met de aanpak en kijken uit naar de uitwerking van de motie-Faber over het informeren van burgers over wijzigingen in hun strafblad. Ik heb nog twee uitsluitende vragen. De staatssecretaris schrijft dat bij fouten in het vonnis een administratieve correctie via de Matching Autoriteit moet plaatsvinden en dat een inhoudelijke correctie via de rechtspraak moet plaatsvinden. Het initiatief ligt daarbij niet uitsluitend bij de burger, zo stelt de staatssecretaris, omdat die niet altijd weet wat er mis is. Maar wat betekent "niet uitsluitend"? Welk deel ligt nog wel bij de burger? Vindt de staatssecretaris dat wenselijk? Tot slot. In het rapport over OM-strafbeschikkingen wordt ook gewezen op gebreken bij identiteitsvaststellingen tijdens politie- en OM-verhoren. Wordt dit ook meegenomen in de huidige aanpak? Of het nu gaat om een vonnis of een OM-strafbeschikking: die moeten bij de juiste verdachte terechtkomen. Dank u wel.

Versie 828617c19f9913b88059b48f14a0263d26c7fd435bf2df883366a574446430d8 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.