Iran

Brontekst

Mevrouw Van der Werf (D66): Dank u wel, voorzitter. De crisis in Iran duurt voort en de bommen vliegen ook vanochtend weer heen en weer. We zijn drie maanden later nog altijd getuige van de zelfverkozen puinhoop die Trump over de rest van de wereld heeft afgeroepen, een blunder die zonder enige directe aanleiding de wereldorde verder heeft ontwricht, die tot grote inflatie leidt en die nu ook de mondiale voedselproductie bedreigt. We zullen de gevolgen naar verwachting nog heel lang voelen, ook als er straks een diplomatieke oplossing ligt. Het is echter nog maar de vraag hoe snel die oplossing er komt. Terwijl Trump zich namelijk uit zijn eigen impasse probeert te bluffen, grijpt Netanyahu iedere kans aan om de oorlog op te poken. Zo houden ego's en zelfzucht instabiliteit in het Midden-Oosten in stand. Het is goed dat er een coalitie klaarstaat om, mocht er een deal komen, de doorvaart in de Straat van Hormuz op gang te brengen en dat Nederland bereid is om daarin verantwoordelijkheid te nemen. Niet voor Trump, maar voor onszelf. Voor mijn partij is het daarbij belangrijk dat dit gebeurt in goede afstemming met alle bij dit conflict betrokken partijen, met een helder mandaat en in een zo breed mogelijke coalitie. Dit is namelijk een wereldwijd probleem waarin Europa vanzelfsprekend een rol te spelen heeft. Laat ik daarbij ook opmerken dat het natuurlijk een beetje vreemd blijft dat onze vrienden in de Golf jarenlang hun oliemiljarden hebben gestoken in wolkenkrabbers, aquaria en indoorskiparadijzen, maar dat niemand heeft bedacht om ook een paar mijnenvegers te kopen. Kan de minister toelichten hoe de Hormuzcoalitie er nu uitziet en wat hij verwacht van onze partners buiten Europa? Het internet in Iran lijkt deels hersteld en Nederlandse Iraniërs kunnen weer even horen hoe het met hun geliefden gaat. Een welkom en verwarmend teken van leven, maar wat ze verder horen, stemt natuurlijk weinig hoopvol. We zagen hoe het bloed letterlijk van de straten wordt gespoten en we horen over wie er nog altijd missen en wie er nog dagelijks hun einde vinden aan de strop van dit regime, dat er nog gewoon zit. Want Trumps oorlog heeft de Iraniërs niets gebracht. Sterker nog, zijn aanvallen hebben de lucht uit de longen van de politieke oppositie geblazen. De ayatollahs en de Revolutionaire Garde hebben samen deze kans aangegrepen om het volk nog verder te verstikken. Amerika onderhandelt alleen nog maar over Hormuz. Nucleaire zaken volgen later, laat staan de bevolking van Iran. Laat Europa daarom hun stem zijn. Als wij een rol te spelen hebben, en dat moment zal op een gegeven moment ongetwijfeld komen, laat ons er dan voor de mensen staan. Eis een einde aan de executies, herstel het internet en kom op voor de positie van vrouwen, mensenrechtenverdedigers en de democratische krachten in Iran. Dat is het minste wat we voor ze kunnen doen. Welke rol ziet de minister hier weggelegd voor Europa? Voorzitter. Tot slot nog Libanon, waar van een staakt-het-vuren niets te merken is, terwijl alle diplomatieke en militaire experts eigenlijk hetzelfde zeggen: Hezbollah kan helemaal niet militair worden vernietigd. Toch houdt Netanyahu vast aan zijn doctrine van verdrijving, verwoesting en nietsontziend geweld, met alle gevolgen van dien voor de Libanezen, maar ook voor Israël zelf. De laatste keer dat het land zo diep Libanon binnentrok, werd Hezbollah nota bene opgericht. Deze regering voedt nu opnieuw de vijand die ze zegt te bestrijden. Is de minister nog steeds van mening dat Libanon ook onder het staakt-het-vuren zou moeten vallen? Is hij bereid om met zijn Europese collega's gezamenlijk op te treden tegen deze expansiedrang? Wat ons betreft is iedere escalatie opnieuw een reden om in Brussel nog harder te pleiten voor het openbreken van het associatieakkoord. Dank, voorzitter.

Versie 38c3133213873b83ed6944c5a66eda006c13bc4c8692ffbb2147367f8d70b3e3 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.