Armoede- en schuldenbeleid

Brontekst

Mevrouw Welzijn (NSC): Dank u wel, voorzitter. Vandaag spreken we over mensen die leven in armoede, al dan niet ingegeven door schuldenproblemen. Dat zijn zaken die jaren van je gezondheid afhalen. De stress die hierbij komt kijken, heb ik hier al vaker een sluipmoordenaar genoemd. Het is en blijft daarom belangrijk dat wij tegen deze problemen blijven strijden, uit menselijk oogpunt en ook omdat we met z'n allen als samenleving sterker, weerbaarder en mooier zijn zonder deze problemen. Voorzitter. Allereerst wil Nieuw Sociaal Contract een landelijke standaard voor schuldsanering. Deze standaard kunnen gemeenten als een soort franchisenemers implementeren, waardoor iedereen in het land op dezelfde manier geholpen wordt en het dus niet uitmaakt waar je toevallig woont. Nederland telt ongeveer 700.000 huishoudens met problematische schulden, maar jaarlijks worden er slechts 15.000 schuldenregelingen succesvol afgerond. Dat is een schamele 2% en dat is veel te weinig. Gemeenten verschillen nu te sterk in aanpak, bijvoorbeeld in de vorm van schuldhulpverlening en of er wel of niet specifiek iets voor jongeren mogelijk is. Het maakt dus wel degelijk uit waar je toevallig woont. Het is goed dat er al bestuursafspraken zijn gemaakt over het kwaliteitskader en dat er wordt gewerkt aan een schuldenknooppunt, maar de vraag aan de staatssecretaris is wanneer er een landelijke standaard komt en of deze overal kan worden toegepast. Voorzitter. Ten tweede het Tijdelijk Noodfonds Energie, dat was opgezet naar aanleiding van een amendement van mijn collega Wytske Postma. Dat wordt voortgezet met extra financiële middelen. Zoals hier al enkele malen is gememoreerd, is dat binnen no-time overschreven. De grote belangstelling laat zien dat er veel huishoudens zijn die moeite hebben met het betalen van de energierekening. Welke lessen trekt de staatssecretaris uit de uitvoering van het Tijdelijke Noodfonds Energie? En hoe gaat hij ervoor zorgen dat het nieuwe beschikbare bedrag de huishoudens bereikt die het ook het hardst nodig hebben? Voorzitter. Ten derde heb ik nog altijd een zeer wrange smaak in de mond als ik terugdenk aan het rondetafelgesprek dat we ooit hadden met onder andere Klarna. De arrogantie van een dergelijke partij is gewoon schrikbarend. Onlangs heeft een rechter geoordeeld dat zij een ordinaire kredietverstrekker zijn. Wij staan als Nieuw Sociaal Contract daarom ook zeker achter het verhogen van de leeftijdsgrens voor dit soort diensten naar 21 jaar. Jongeren worden steeds vaker slachtoffer van sluipende schulden door "koop nu en betaal later"-constructies. Ipsos liet zien dat de helft van de jongeren nu al betalingsproblemen heeft. We hebben overigens naar aanleiding van die gerechtelijke uitspraak ook schriftelijke vragen gesteld. Naar aanleiding van het vorige debat over armoede en schulden hadden we diverse moties op het vlak van "buy now, pay later". Wat is de stand van zaken van het uitvoeren van deze moties? Wat is er dus het afgelopen halfjaar gedaan? Is de staatssecretaris bereid om te verkennen of we, net als in België, bepaalde reclames voor "buy now, pay later" simpelweg kunnen verbieden? Voorzitter, tot slot. Er ligt een depressie op de loer bij de aanpak van hardnekkige problemen, omdat het eigenlijk nooit genoeg is. Al op oude kleitabletten uit Mesopotamië uit 3200 voor Christus lees je over graanleningen die bij mislukte oogsten tot armoede en schulden leidden. Koning Ammisaduka van Babylon kondigde al in 1646 voor Christus een kwijtschelding aan van persoonlijke schulden om onrust te voorkomen. De schuldenproblematiek, de zoektocht naar oplossingen, is weerbarstig. Daarom is het goed om ook te memoreren wat er wél lukt. Nieuw Sociaal Contract is blij dat gewerkt wordt aan het verhogen van het sociaal minimum door het minimumjeugdloon ook flink te laten stijgen en dat er voor deze kabinetsperiode geld is vrijgemaakt om incassokosten te beperken en verkeersboetes kwijt te schelden bij kwetsbare groepen. Dat zijn concrete verbeteringen in de bestaanszekerheid, waar wij als partij voor gestreden hebben. Maar nu moeten we doorpakken richting meer structurele oplossingen. Laten we er samen voor zorgen dat mensen niet alleen uit de schulden komen, maar dat zij ook echt perspectief hebben op een waardig bestaan. Dank u wel, voorzitter.

Versie 935df278b513152765b9fb438afcf4e047eaa1459244d46703bcaeec0a5c7c59 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.