Armoede- en schuldenbeleid

Brontekst

De heer Ceder (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen met een compliment. Het doet me goed om te zien dat er gehoor is gegeven aan eerdere vragen, moties en voorstellen, ook van mijn hand, om aan de slag te gaan met een serieuze hervorming van het incasso- en schuldenstelsel. De hervorming van het incassostelsel is in gang gezet. Daar geef ik de staatssecretaris een compliment voor. Voorzitter. Wie hervorming roept, moet ook durven doorpakken. Wat mij zorgen baart, is dat de middelen voor deze hervorming lijken te verdwijnen in de Voorjaarsnota. Hoe kan dat nou? Dan kijk ik ook de coalitiepartijen aan, die de mond vol hadden over bestaanszekerheid, maar nu de middelen om die mogelijk te maken in een lange nacht hebben wegbezuinigd, geschrapt. Hoe kortzichtig kan je zijn? We horen mooie woorden en beloftes over een menselijker systeem en over hulp in plaats van verzwaring. Maar als het geld om die beloftes mee waar te kunnen maken wordt weggesneden, houden we niets over, behalve mooie en goedkope praatjes zonder de uitvoering. Daar help je de mensen in de schulden niet mee. Ik roep beide staatssecretarissen dan ook op om duidelijkheid te geven. Zijn de middelen voor de plannen en de hervorming geborgd, ja of nee? Voorzitter. In de brief van dinsdag kaartte de staatssecretaris terecht een aantal belangrijke zaken aan. Ik wil beginnen met de rol van de overheid zelf, als preferente schuldeiser. Wie het hardst roept, krijgt het eerst betaald. Dat leidt tot langere beslagtrajecten, oplopende kosten en een concurrentiestrijd tussen schuldeisers. Juist de overheid moet het goede voorbeeld geven. Mijn vraag is wanneer we afstappen van de preferente positie van de overheid, zodat ook aan andere schuldeisers recht wordt gedaan. Daarnaast blijf ik wachten op iets wat allang geregeld had moeten zijn: het voorstel voor een rentemaximering op schulden, zodat rentes niet tot in de eeuwigheid kunnen oplopen, maar op een gegeven moment op een bepaald bedrag blijven staan. De motie-Ceder/Kat uit 2022 ligt er. Drie jaar later is er nog steeds geen concreet voorstel. Waarom duurt dat zo lang, terwijl mensen elke dag met oplopende kosten kampen? Voorzitter. De zorgplicht en de verwijsfunctie van deurwaarders worden erkend. Ik ben blij met de kentering wat betreft deze rol. Maar geldt deze verantwoordelijkheid niet voor alle incassodienstverleners? Zouden we de verwijsfunctie niet ook in de Wki moeten opnemen bij de volgende evaluatie? Graag een reactie hierop. Voorzitter. Dan Caribisch Nederland. Dat is een groep Nederlanders die we vaak structureel vergeten in dit debat. De WGS, of een aangepaste variant, is niet op hen van toepassing, waardoor mensen in de bijzondere gemeenten niet de bescherming krijgen die we in Europees Nederland wél normaal vinden. Dit is een blinde vlek. Ik vraag de staatssecretaris dan ook hoe we dit kunnen rechttrekken, uiteraard aangepast aan de context. Voorzitter. Dan onze jongeren. De cijfers liegen er niet om: steeds meer jongeren zitten in de schulden. Bewustwordingscampagnes zoals Betaal Later Kater zijn welkom, maar onvoldoende. Jongeren verdienen bescherming, juist tegen "buy now, pay later"-bedrijven zoals Klarna, die als verdienmodel hebben — dat heeft de rechter ook vastgesteld — om jongeren extra kosten te laten maken. Dit gebeurt over de ruggen van jongeren. Daarom wil ik van de staatssecretaris weten: zijn deze "buy now, pay later"-bedrijven allemaal opgenomen in het Wki-register? Dat horen ze wel te zijn. Zo niet, waarom dan niet? Voorzitter. Ik wil ook een punt maken van de ontoegankelijkheid van de Wsnp voor studerende jongeren. De Recofa-richtlijn maakt studeren praktisch onmogelijk voor jongeren die schuldhulp willen. Dat is onrechtvaardig en ineffectief. Daarom vraag ik de staatssecretaris of hij op korte termijn in gesprek wil gaan met Recofa, zodat het behalen van een startkwalificatie wordt erkend als reëel toekomstperspectief en niet als belemmering, en ook studenten toegang krijgen tot de Wsnp. Voorzitter. Uit het rapport van de Rekenkamer van gisteren blijkt dat de Belastingdienst mensen met schulden nog steeds onvoldoende beschermt. Het CIB lijkt stappen te zetten. Zij rekenen sinds kort op basis van een Nibud-methode en kijken ook naar leefgeld. Mijn vraag is daarom: wanneer gaat de Belastingdienst dit ook doen? En als dit gaat gebeuren, hoor ik graag een concrete datum. Voorzitter. Tot slot. Ons armoedebeleid is een doolhof geworden: gemeenten zien door de bomen het bos niet meer en regelingen stapelen zich op, met onzekerheid en ongelijkheid tot gevolg. Onze eerdere motie om te komen tot een vermindering van het aantal regelingen is aangenomen en wordt uitgewerkt. Maar mijn verzoek aan de staatssecretaris is om gemeenten in de tussentijd inzicht te geven in welke regelingen zij wel in kunnen zetten. Denk aan een menukaart, een juridisch kader. We hebben dat gisteren in de technische briefing als suggestie gehoord. Dan hoeven gemeenten niet allemaal één voor één het wiel opnieuw uit te vinden, maar weten ze wat er mogelijk is qua regelingen die daadwerkelijk binnen ons armoedebeleid vallen, zonder fiscale verrassingen achteraf. Voorzitter. Hier wil ik het bij laten. Dank u wel.

Versie 935df278b513152765b9fb438afcf4e047eaa1459244d46703bcaeec0a5c7c59 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.