Nationale veiligheid, weerbaarheid, brandweer en crisisbeheersing

Brontekst

Mevrouw Kathmann (PRO): Dank, voorzitter. Op de eerste plaats: heel mooi dat de minister gisteren heeft besloten om het luchtalarm intact te houden. Dat is supergoed nieuws, maar ook fijn voor de spreektijd vandaag, want we hebben het over veiligheid maar helaas moet je je beperken tot het smalle deel daarvan. Ik wil me dus beperkten tot drie onderwerpen. Allereerst de stroomuitval en mensen die thuis afhankelijk zijn van een elektrisch medisch hulpmiddel. Voor deze mensen is stroomuitval niet alleen een zorgprobleem, maar is het ook zeker een veiligheidsprobleem. Dat gaat dus ook de minister van Justitie en Veiligheid aan. Bij een grootschalige stroomuitval die langer dan vier uur duurt, komen tienduizenden mensen in de problemen. Voor sommigen kan dat levensgevaar betekenen. Het is goed nieuws dat VWS nadenkt over oplossingen voor de lange termijn. Er loopt nu een marktconsultatie naar mogelijke noodstroompunten op verschillende plekken in Nederland, maar mensen die nu al weten dat ze bij stroomuitval acuut gevaar lopen, hebben weinig aan marktverkenningen. Ze zijn terecht echt heel erg ongerust en bang. De regering is bovendien niet van plan om noodaggregaten of thuisbatterijen aan te schaffen, omdat dat te kostbaar is of ruimte inneemt of onderhoud vraagt, maar voor mensen die echt acuut in levensgevaar komen, mag "te duur" geen doorslaggevend argument zijn. Wat gaat deze minister doen om op korte termijn een oplossing te regelen voor mensen die in gevaar komen bij grootschalige of langdurige stroomuitval? Is hij bereid de mensen die acuut levensgevaar lopen een back-up te geven, bijvoorbeeld een noodaggregaat of thuisbatterij? Als dat niet thuis kan, kan dan georganiseerd worden dat deze groep snel vervoerd wordt naar bijvoorbeeld een noodaggregaat van ziekenhuizen of bedrijven? Heel graag niet onderzoeken, maar gewoon regelen. Dan PTSS bij de brandweer. Na jarenlang aandringen vanuit de Kamer en lange onderhandelingen met werkgevers en bonden is er eindelijk erkenning dat PTSS ook bij de brandweer gewoon een beroepsziekte kan zijn. Per 1 februari 2026 is er die landelijke regeling, maar de regeling voor brandweermensen is kariger dan die voor Defensie en politie. Er is geen automatisch recht op immateriële schadevergoeding, dus op smartengeld bij PTSS. De regeling bevat alleen materiële aanspraken, zoals bij inkomensverlies. Voor immateriële schade moet de werkgever aansprakelijk worden gesteld. Brandweerlieden moeten dan dus eerst naar de rechter om het directe verband tussen klachten en werk aan te tonen, en dan beoordeelt een commissie per geval of iemand dan nog recht heeft op compensatie. De minister wijst ook, misschien een klein beetje terecht, naar sociale partners. Dat is formeel begrijpelijk, maar daarmee zijn we er natuurlijk niet. De minister is namelijk ook stelselverantwoordelijke voor de brandweer en het brandweerpersoneel. De minister heeft ook eerder aangegeven dat hij signalen over praktische belemmeringen bij toegang tot ondersteuning onder de aandacht gaat brengen, maar wat mij betreft kan dat iets gestructureerder dan "wachten tot de signalen komen". Daarom wil ik vragen: wil de minister, los van de formele evaluatie, actief signalen ophalen over de werking van de regeling in de praktijk? Wil hij daarbij ook kijken naar immateriële schade en preventie, en of er echt uniform landelijk beleid is? Wil hij de signalen ophalen bij werkgevers, bonden en personeelsvertegenwoordigers? En wil hij, als het even kan, de Kamer voor het einde van dit jaar hierover informeren? Dan zijn er toen ik net binnenkwam al een aantal vragen gesteld door collega's van BBB en de VVD over die bovenregionale en landelijke crisisbestrijding. Ik heb daar ook nog een aantal vragen over. Ik heb de expliciete vraag: gaat de minister bovenregionale besluitvorming wettelijk regelen? Gaat hij afspraken maken met Defensie over toekomstige ondersteuning bij rampen? Gaat hij zorgen voor specialistische brandweerteams die flexibel en landelijk inzetbaar zijn, bijvoorbeeld bij natuurbranden? Dank u, voorzitter.

Versie 226d1a187613195448a7b2dc8bb4467f26ec9335c51671b76d043be6b72a55db · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.