Strafrechtelijke onderwerpen

Brontekst

De heer Sneller (D66): Dank je wel, voorzitter. Een straf is het kwaad dat men lijdt wegens een kwaad dat men deed, schreef Hugo de Groot ergens een keer in het Latijn. Het kwam bij mij op omdat er een aantal mooie WODC-onderzoeken over strafmaten op de agenda staan. Ik wou beginnen met degene die heel kritisch is over mijn motie, want het is altijd goed om er, ook zelf, kritisch op te reflecteren. De meerderheid van de gesprekspartners geeft aan dat de motie die ik vier jaar geleden heb ingediend eigenlijk om symboolwetgeving zou vragen. Nou, dat is natuurlijk een tamelijk aanmatigende conclusie van zo'n onderzoek, maar wel eentje die je serieus moet nemen. Het gaat over milieucriminaliteit, een groot probleem met miljarden schade per jaar, bovendien oneerlijke concurrentie voor bedrijven die het wel gewoon netjes doen en een ondermijning van onze samenleving. Dus is het niet een prettige conclusie als ik vind dat de Wet op de economische delicten zou moeten zeggen dat sancties ook doeltreffend, evenredig en afschrikkend moeten zijn, want dat is wat de motie vroeg. Als je dan verder spit, is het wel interessant om te lezen wat er dan wel zou moeten gebeuren. Dan komen we, denk ik, bij de kern van waar het strafrecht op dit moment in de strafrechtketen hapert, namelijk: een lage pakkans en trage snelheid ondermijnen het preventieve effect van alles wat al mogelijk is. Een andere bevinding is dat heel veel mogelijkheden die er al zijn — stillegging van een bedrijf, herstel opleggen et cetera, et cetera — niet worden gebruikt, met als een conclusie een redelijk heftige: structurele en organisatorische problemen belemmeren een effectieve milieustrafrechtpleging en inspecties zijn schaars en vaak aangekondigd. Oftewel, de vraag is, denk ik: wat is er de afgelopen vier jaar gebeurd om te zorgen dat die milieustrafrechtpleging effectiever wordt en wat gaan we daar de komende tijd aan doen? Als dat te ver voert voor dit debat, dan graag daar een reflectie op vóór het debat over de implementatie van de Europese richtlijn hierover. Want ook vier jaar geleden werd er al een motie van mij aangenomen om te zorgen dat er een infrastructuur is, zodat we kunnen zien welke bedrijven het betreft en wat die schade is. Dat is ook nodig voor rechters om die straffen op te leggen. Het interessante in deze conclusie vond ik dat er eigenlijk wordt gezegd: de oriëntatie voor straftoemeting in milieustrafzaken zou moeten worden herzien. Ik hoor graag wat het kabinet daar binnen de trias aan kan doen. Dat was namelijk ook de conclusie bij Strafverzwaring in samenhang, het andere WODC-rapport. Daarin werd gezegd dat een hogere strafbedreiging en de preventieve werking daarvan veelal niet nader onderbouwd worden met argumenten of verwijzingen naar criminologische literatuur ter zake. Oftewel: het is niet zo heel effectief en we onderbouwen dat ook slecht als wetgever. Maar ook daar wordt verwezen naar de oriëntatiepunten, in dit geval van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht, die natuurlijk niet door ons worden opgesteld maar door anderen. Dus ik hoor ook hierover graag hoe het kabinet dat ziet. Dan over de overbrenging van meneer Singh. Het heeft heel lang geduurd. Ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris op dat hele proces reflecteert. Zouden we de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen, de WOTS, niet moeten aanpassen om te zorgen dat binding daarin beter gedefinieerd wordt, zodat we de humanitaire gronden beter tot uiting kunnen laten komen? Voorzitter. Ten slotte de terugkijktijd bij de verklaring omtrent het gedrag. Er staat een mooi onderzoek op de agenda. De terugkijktijd is in sommige gevallen 30 plus jaar, bijvoorbeeld voor functies bij DJI. De rechter heeft onlangs gezegd dat dat in bepaalde gevallen niet proportioneel is, omdat het een individuele beoordeling eigenlijk te veel uitsluit. Het WODC zegt hierbij dat het aanbeveling verdient om aanvaardbare risico's te definiëren als criterium voor de terugkijktermijn, zodat een betere afweging tussen het belang van de bescherming van de maatschappij en de vog-aanvrager mogelijk wordt. Mijn concrete vraag aan het kabinet is: hoe gaat het ervoor zorgen dat de balans tussen de individuele beoordeling en de generieke termijnen beter wordt? Dank u wel.

Versie e410e255bb96c48035883365d2aa7ba1838a49811f35a2e0551229b151fba161 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.