Strafrechtelijke onderwerpen

Brontekst

Mevrouw Straatman (CDA): Dank u wel, voorzitter. Het is een veel gehoorde opmerking: in Nederland kun je beter de flitspaal stelen dan geflitst worden. Hoewel die vergelijking een komische ondertoon heeft, is de boodschap dat niet: ons boetesysteem is failliet. Het systeem is doorgeslagen en gaat ten koste van de meest kwetsbare mensen in onze samenleving. Dat zegt niet alleen een groot deel van deze Kamer, dat zeggen ook het Openbaar Ministerie, de rechtspraak, het CJIB en praktisch alle ketenpartners die hierbij betrokken zijn. Daarom organiseerden PRO en het CDA onlangs opnieuw een rondetafelgesprek over verkeersboetes. Afgelopen maandag kregen we de antwoorden op onze vragen hierover. Wij gaan samen zoeken naar oplossingen, want dat is hard nodig. Met name de verhogingen bij niet-betalen zijn wat ons betreft disproportioneel. Vorige week zijn de boetebedragen weer opnieuw geïndexeerd. Iedere dag dat we geen oplossing vinden, wordt de disbalans groter en de financiële opgave lastiger. Want hoewel kabinetten op rij erkennen dat het systeem niet deugt, blijven boetes de makkelijkste knop om gaten op de begroting van Justitie en Veiligheid te dichten. Dat moet wat ons betreft stoppen. Daarom mijn vraag aan de staatssecretaris: erkent de staatssecretaris dat ons boetesysteem bijdraagt aan schuldenproblematiek en dat de maatschappelijke kosten groter zijn dan de opbrengsten? Welke stappen zet zij om de bestaande disbalans te verkleinen? Kan zij net als haar voorganger toezeggen geen aanvullende beleidsmatige verhogingen van boetes meer te zullen doorvoeren? Mijn collega Fatihya Abdi en ik zullen dit nauwlettend blijven volgen. Voorzitter. Dan de aanpak van outlaw motorcycle gangs. Uit recent WODC-onderzoek blijkt dat civiele verboden het georganiseerde criminele milieu aantoonbaar bemoeilijken, maar dat het aantal leden nog steeds hoger ligt dan in 2014 en dat er nieuwe motorbendes zijn ontstaan. Tegelijkertijd geeft het Landelijk Strategisch Overleg aan dat er inmiddels vooral een regionale aanpak nodig is. Nu het LSO wordt opgeheven, rijst de vraag hoe kennis, expertise en informatie-uitwisseling worden geborgd. Is er regionaal voldoende capaciteit aanwezig om civiele verboden te handhaven en tijdig in te grijpen bij ondermijnende organisaties? Ik vraag het de minister. Eind vorig jaar werd onze initiatiefwet voor een bestuurlijk verbod op ondermijnende organisaties in de Eerste Kamer helaas verworpen. Maar inmiddels voert de minister gesprekken met het Openbaar Ministerie en de Raad voor de rechtspraak om de doorlooptijden van civiele verboden te versnellen. Klopt het dat verboden steeds vaker uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard en daardoor direct effect hebben? Is dat inmiddels ook de standaardwerkwijze? En wat zijn eigenlijk de gemiddelde doorlooptijden tussen verzoek en daadwerkelijk verbod? Is de minister bereid de Kamer hierover periodiek te informeren? Voorzitter. Tot slot het voorkomen van recidive. Het is belangrijk dat gemeenten en andere ketenpartners vroeg worden betrokken en goed geïnformeerd zijn. Zoals op zo veel terreinen is ook hier sprake van handelingsverlegenheid rond het delen van informatie. In de Kamerbrief schrijft de staatssecretaris dat daarvoor een handreiking is ontwikkeld en indien nodig ook een convenant wordt opgesteld. Wat is hiervan de stand van zaken, is mijn vraag. Daarnaast blijkt opnieuw dat het huidige keuzepalet aan straffen te beperkt is om recidive effectief te kunnen voorkomen. Korte gevangenisstraffen werken vaak averechts. Gedetineerden zitten te kort vast om echt werk te maken van re-integratie, terwijl zij in de tussentijd wel belangrijke basisvoorwaarden verliezen. Kan de staatssecretaris aangeven tegen welke knelpunten in de praktijk wordt aangelopen bij korte gevangenisstraffen? Klopt het dat de aanname in de Wet versterking regie volkshuisvesting dat gedetineerden met een straf van drie maanden hun basisvoorwaarden behouden, in de praktijk vaak niet opgaat? Juist om de samenleving beter te beschermen en recidive te voorkomen, zullen D66 en het CDA binnenkort het wetsvoorstel slimmer straffen verdedigen. Zonder afbreuk te doen aan de vergelding van straffen, valt er namelijk nog veel te winnen met een slimmer ingericht sanctiestelsel, dat beter bijdraagt aan veiligheid en het voorkomen van nieuwe slachtoffers. Tot zover.

Versie e410e255bb96c48035883365d2aa7ba1838a49811f35a2e0551229b151fba161 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.