Vreemdelingen- en asielbeleid

Mevrouw Van der Plas (BBB): Dank u wel, voorzitter. Wie werkelijk vlucht voor oorlog en vervolging, moet in Nederland kunnen rekenen op een veilige plek. Maar bescherming is geen eenrichtingsverkeer, en ook niet per definitie voor altijd. De schijnwerkelijkheid van wetten, verdragen en procedures staat steeds verder af van de werkelijkheid die Nederlanders dagelijks ervaren. Neem de IND, die in de eerste helft van dit jaar 100 miljoen euro uitkeerde aan asielzoekers. Neem ook het feit dat Nederland asielzoekers nog altijd niet mag terugsturen naar Italië. Zelfs het Europees Migratiepact verandert daar niets aan. Volgens de rechter is onvoldoende bewezen dat de omstandigheden van de asielopvang in Italië zijn verbeterd. Dat zijn twee voorbeelden van een juridisch moeras waarin regels belangrijker zijn geworden dan gezond verstand. Voor dit kabinet lijken wet, verdrag en procedure de maat van alle dingen. Voor veel Nederlanders is de maat allang vol. Daarom vraag ik het volgende aan de minister. Is de minister bereid om Italië erop aan te spreken dat het de Europese afspraken moet nakomen, zodat overdrachten weer mogelijk worden? Wil hij onderzoeken of er binnen de EU draagvlak bestaat voor duidelijke, minder verstrekkende regels bij de beoordeling van opvangomstandigheden in andere lidstaten? Een derde voorbeeld van een juridisch moeras ver weg van de werkelijkheid die Nederlanders dagelijks ervaren, is de Spreidingswet. De minister zet gemeenten die volgens hem achterblijven steeds verder onder druk, want wet is wet. Maar juist daarin zit een tegenstrijdigheid: tegen gemeenten treedt het kabinet keihard op, terwijl de wet zelf niets doet aan de instroom die het opvangprobleem veroorzaakt. Wanneer gemeenten niet leveren, beroept het kabinet zich streng op de wet, maar wanneer grenzen niet worden bewaakt, crimineel gedrag zich opstapelt of andere lidstaten hun afspraken niet nakomen, horen we vooral waarom regels ingrijpen onmogelijk zouden maken. In mei van dit jaar hebben 209 gemeenten een uitnodiging van de minister gekregen voor een ambtelijk gesprek, en inmiddels staan 42 gemeenten onder actief toezicht. Dat zet de verhouding tussen het Rijk en gemeenten onder druk en kan het lokale draagvlak verder beschadigen. Welke stappen zet de minister om bij de uitvoering daadwerkelijk rekening te houden met lokaal draagvlak? Is hij actief in gesprek met gemeenten die vrijwillig extra opvangplekken willen realiseren, zodat dwang bij andere gemeenten zo veel mogelijk kan worden voorkomen? Hoeveel ruimte biedt hij voor maatwerk wanneer een gemeente aantoonbaar geen geschikte locatie of voldoende voorzieningen heeft? Voorzitter. Ook bij de aanpak van crimineel gedrag zien we hoe wetten en procedures het gezonde verstand in de weg kunnen staan. Het ging dinsdag tijdens het mondelinge vragenuur over een 18-jarige Syriër die wordt verdacht van een gewelddadige woningoverval en die in vier jaar tijd 114 politieregistraties heeft opgebouwd. Bij de beantwoording legde de staatssecretaris steeds de nadruk op het moment na een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling. Volgens haar onderzoekt de IND dan pas of een vergunning kan worden ingetrokken. Bovendien zei de staatssecretaris dat het recht op gezinshereniging niet zomaar kan worden tegengehouden zolang de verblijfsvergunning in stand blijft. Gekker moet het niet worden. Betekent dit werkelijk dat 114 politieregistraties én een lopende strafzaak niet genoeg zijn om vóór een onherroepelijke veroordeling een verblijfsrechtelijke beoordeling te starten? Welke concrete mogelijkheden heeft de IND om al vóór een onherroepelijke veroordeling op te treden wanneer iemand herhaaldelijk met de politie in aanraking komt? Is de minister bereid te regelen dat een ernstige opeenstapeling van politieregistraties automatisch leidt tot een gezamenlijke beoordeling door de politie, het Openbaar Ministerie en de IND? Kan gedurende zo'n beoordeling de besluitvorming over nareizen worden aangehouden? En zo nee, welke Europese bepaling verhindert dat dan precies en gaat de minister zich inzetten om die regel te veranderen? Voorzitter, tot slot. De gebeurtenissen in Ceuta laten zien hoe kwetsbaar die buitengrens van Europa nog altijd is. In enkele dagen wisten tienduizenden mensen vanuit Marokko, Spaans, en daarmee Europees, grondgebied binnen te komen. De minister heeft deze zomer in de media geroepen dat Nederland niemand uit deze groep gaat opvangen. Ja, dat lijkt mooi, maar ik heb wel een vraag: kan de minister vandaag nogmaals uitsluiten dat Nederland via Europese herplaatsing mensen uit Ceuta gaat overnemen? Of wordt het falen van de Spaanse en Europese grensbewaking straks toch over andere lidstaten verdeeld? Voorzitter. BBB wil dat wetten en verdragen niet langer worden gebruikt om machteloosheid uit te leggen, maar om Nederland en zijn inwoners daadwerkelijk te beschermen. Dank u wel.