de intentieverklaring met Tata Steel

Brontekst

Staatssecretaris Bertram: Voorzitter. Het is al laat, maar we komen natuurlijk wel bij een heel belangrijk onderdeel: hoe zit de gezondheid in de afspraken die we met Tata Steel willen maken? Ter voorbereiding van dit debat heb ik een aantal gesprekken gevoerd. Ik ga er vanwege het late tijdstip snel doorheen. Ik heb slechts twee mapjes. Ten eerste heb ik de expertgroep en de GER. Dan de afspraken die we aan het maken zijn, inclusief de handhaving. Er vielen mij in die gesprekken een paar dingen op. Er is geen partij, of je nu met de FNV, de expertgroep, het RIVM, de provincie Noord-Holland of de board zelf spreekt die gezondheid niet even belangrijk vindt — en de bewoners vinden dat al zeker niet — als dat je naar de verduurzaming van het bedrijf gaat. Dat is belangrijk, want ook als kabinet vinden wij het echt van belang dat wij zo goed mogelijk, zo concreet mogelijk en zo afrekenbaar mogelijk afspraken maken met het bedrijf. Partijen hebben ook gezegd: het wordt wel tijd om duidelijkheid te krijgen, maar zorg ook voor zorgvuldigheid, borging en garanties. Ik moet eerlijk toegeven dat er ook wel partijen waren die zeiden: "In hoeverre kun je Tata Steel vertrouwen? Hou er rekening mee dat er een geschiedenis is met dit bedrijf en dat je ook als kabinet niet zomaar iemand op de blauwe, groene of bruine ogen kunt vertrouwen. Zorg dat je het zakelijk doet en zorg dat je het zo concreet mogelijk doet." Ik denk dat het ook goed is om dat ook heel goed op te slaan van partijen die al heel lang met dit bedrijf te maken hebben. In die zin zou ik de maidenspeech van mevrouw Müller toch wel heel even willen aanhalen. Mevrouw Müller zei: er komt een moment dat je inderdaad moet zeggen "en toch wanneer is goed goed genoeg en durf je dat besluit te nemen?" Uiteindelijk zal er altijd iets zijn wat je nog extra wil. Dat zeiden partijen ook. Ik zou de heer Grinwis willen aanhalen. Hij zei: we zitten eigenlijk op een soort kantelpunt, want is dit niet het moment waarop je kunt zeggen dat je zelfs bovenwettelijk een aantal gezondheidswinstpunten kunt pakken die je niet pakt als je alleen naar de wettelijke vereisten kijkt. Dat is ook voor het kabinet een hele duidelijke afweging. Het is geen makkelijk traject, maar het is wel belangrijk. Juist ook als je meer op gezondheid kunt doen, moet je het eigenlijk niet laten. Wat ben ik van plan te gaan doen? Ik kom nog op een heel aantal vragen. Ik denk dat het belangrijk is om duidelijk te maken dat we op basis van het rapport van het RIVM van 2023 al heel veel gebruik hebben kunnen maken van wat wij over stoffen weten en wat we in relatie tot Tata Steel weten. Die grote bak aan informatie heeft ook geleid — ik heb het hier — tot een behoorlijk aantal concrete afspraken rondom stoffen. We weten zeker dat die afspraken belangrijk zijn voor de gezondheid van mensen. Tegelijkertijd zeggen we ook: ja, maar dat is niet voldoende. Dat zegt de expertgroep ook. Dus de oproep is: kabinet, ga verder dan wat je daaruit hebt gehaald. Ik heb vier punten. Ik loop dan straks nog de expertgroep langs. Er zijn vier punten waarvan ik zeker weet dat ik daar tussen nu en het formuleren van de definitieve maatwerkafspraak nog een aantal meters op wil maken. Vroeger zou ik gezegd hebben "kilometers", maar ik zeg nu maar "meters". Het eerste punt is: we gaan nog een keer de afspraken na op de afrekenbaarheid. We zullen ook bepaalde afspraken nog aanscherpen. De heer Jumelet zei het uiteindelijk al: het gaat uiteindelijk om de gezondheidswinst en je wil met die afrekenbare afspraken kunnen aantonen dat die gezondheidswinst gepakt wordt. We gaan de huidige reducties dus vastleggen en meten. We gaan de regels rondom een aantal stoffen aanscherpen, waaronder fijnstof. Ik kom zo nog even terug op ultrafijnstof, geluid en geur, maar ook deze drie krijgen een extra plek in de maatwerkafspraak. Kortom: reducties vastleggen en zorgen dat ze meetbaar zijn. Als tweede betekent dat dat we zo goed mogelijk de monitoring en de metingen verrichten. We moeten daar ook afspraken over maken. Dat moet onafhankelijk gebeuren. Wat we nu aan het doen zijn, is het volgende. Op dit moment meet Tata Steel zelf, maar ook het bevoegd gezag Noord-Holland en het RIVM. We zijn met het RIVM aan het bekijken hoe we alle metingen en informatie die we hebben zo objectief mogelijk in de maatwerkafspraak kunnen krijgen, zodat ook duidelijk wordt: dit is wat we willen. Het derde is de GER, de gezondheidseffectrapportage. Daarover hebben we ABDTOPConsult gevraagd om samen met heel veel partijen, waaronder ook de expertgroep, een zo goed mogelijk instrument te maken. Ik ga alles op alles zetten om in ieder geval rond de zomer die GER zover te hebben dat we die kunnen inzetten voor die maatwerkafspraak. Dat is namelijk ingewikkeld, en het is ook nieuw. We willen in elk geval zo goed mogelijk kunnen gebruiken wat er dan is. We willen dus alles zo goed mogelijk vastleggen, met reducties, en we scherpen ook een aantal stoffen aan. Wat betreft monitoren en meten komt het RIVM met een voorstel. Wat betreft de GER gaan we met ABDTOPConsult rond de zomer zorgen dat we wát er is, zo goed mogelijk kunnen inzetten voor de maatwerkafspraken. Tot slot, en dat is niet onbelangrijk, heb ik op 22 april al een bijeenkomst met bewoners, maar wil ik die bijeenkomsten regelmatig houden, zodat ik ook input kan krijgen vanuit de bewoners zelf. Ik wil namelijk weten hoe zij het ervaren, zodat we dat zo goed mogelijk in het proces kunnen meenemen. Dan ga ik nu toch eventjes de expertgroep langs, omdat meer mensen die hebben genoemd. Wat zegt die expertgroep? Ik relateer dat aan wat ik van plan ben. Die zegt eigenlijk dat we die GER een volwaardige plek moeten geven. Dat gaan we ook doen. Het is wel een nieuw instrument, dus we gaan alles gebruiken wat er is en we stoppen daar niet. Dat heb ik ook met de voorzitter van de expertgroep besproken. We gaan door met het verder ontwikkelen van het instrument. Fijnstof komt steviger in de lijst te staan met stoffen waaraan voldaan moet worden voor ultrafijnstof, geluid en een aantal zeer zorgwekkende stoffen. Daar zijn we nu mee bezig. De heer Grinwis en de heer Klos vroegen daarnaar, maar ook een aantal andere leden. Zij vroegen: maar wat doe je dan eigenlijk met dat ultrafijnstof en wat kun je daarmee als je de reductie nu nog niet gelijk kunt aanscherpen? We zijn nu bezig met het volgende. Er zijn soms ook technische alternatieven die je in die maatwerkafspraak zou kunnen opnemen, waarbij het niet gaat om emissies maar om immissies, dus belasting vanuit de bron naar de omgeving. Kortom, we zijn niet voor één gat te vangen. Als het niet nu al in een aangescherpte reductie kan, gaan we wel kijken hoe we het uiteindelijk zo concreet mogelijk in die maatwerkafspraak kunnen krijgen. Daarover hebben we uiteraard ook nauw contact met de expertgroep. Als derde noem ik het garanderen van de gezondheidswinst op korte termijn door bijvoorbeeld afspraken te maken over overkappingen. Dat gaan we doen en dat is heel belangrijk, ook als het gaat om het neerslaan van fijnstof. Het andere advies was om de gezondheidswinst integraal te bekijken. Dat doen we. Zo staat die nu ook in de maatwerkafspraak. Over de monitoring heb ik het net gehad. Dus wat gaan we doen tussen nu en het moment waarop de maatwerkafspraak getekend zou moeten worden? Dat wil zeggen, als we ook vinden dat we daaraan toe zijn. In de loop van die tijd gaan we nadenken over waar we nog kunnen aanscherpen in het vastleggen, en kijken we naar fijnstof, ultrafijnstof, geur en reuk. Ook kijken we met de RIVM hoe we die monitoring en die meting zo adequaat mogelijk kunnen doen, gebruikmakend van de drie partijen die nu ook zelf metingen verrichten. Samen met de expertgroep gaan we in de aanloop naar de zomer zo veel mogelijk concretiseren en hopelijk ook zo veel mogelijk gebruikmaken van de aanbevelingen van de expertgroep. Dan was er nog een vraag … Nee, volgens mij waren dit de vragen over de GER en de gezondheidsrapportage, over de aanbevelingen van de expertgroep en over wat we in ieder geval tussen nu en de zomer nog van plan zijn te doen.

Versie 633eb93c83f6e8dc2905a5f97aa82115325963eb1a39b7b6f93375eab3239ca7 · Officiële bron.