Kernenergie

Brontekst

De heer Van den Berg (JA21): Dan de locatiekeuze. Daar zit de echte spanning en dat zien we hier vandaag ook. TenneT laat zien dat de Eemshaven de sterkste keuze is wat het netwerk betreft. Terneuzen heeft industriële en regionale logica, maar vraagt zware keuzes over vraagontwikkeling, offshore wind en netinpassing. Als het kabinet kiest voor een locatie die netmatig minder efficiënt is, moet de Kamer voor het besluit weten wat daarvan de prijs is. Voorzitter. Er zit ook nog iets onder. TenneT heeft voorgesteld om de kerncentrale-inpassing integraal door te rekenen met het nieuwe 30 gigawatt windscenario. EZK heeft dat niet gedaan, omdat het tijdpad voor het PEH dan zou opschuiven. Waarom zou je dit doen, vraag ik via de voorzitter. Vervolgens blijken de studies niet een-op-een vergelijkbaar. Er zijn verschillende scenario's, verschillende aannames en verschillende uitkomsten. Dat is niet zomaar wat. Als netinpassing doorslaggevend is voor de locatiekeuze, dan moeten we de aannames actueel, gelijkwaardig en controleerbaar maken. Anders wordt het niet alleen technisch, maar ook bestuursrechtelijk kwetsbaar. Uiteindelijk overheerst de vraag welk spel hier wordt gespeeld. Martien Visser zei dit laatst al. Kernenergie moet niet worden beoordeeld alsof wind op zee heilig is en kernenergie zich daarom moet aanpassen. De eerlijke vraag is: welk energiesysteem is voor Nederland het goedkoopst, het meest robuust en het best uitvoerbaar? Neemt het kabinet voor de voorkeursbeslissing ook mee welke netkosten, aanlanding en opslag, en back-up we kunnen besparen als kernenergie een groter onderdeel van de basislast levert? Kan de staatssecretaris toezeggen dat de Eemshaven en Terneuzen op die totale systeemberekening worden vergeleken? Ook hier wordt de ideologische keuze zichtbaar. JA21 is niet tegen wind omdat het wind is, maar we zijn tegen een systeem waarin wind op zee vooraf de ontwerpkeuze wordt en kernenergie zich maar moet voegen naar de restcapaciteit. Kernenergie lijkt dan het probleem, maar het echte probleem is dat het energiesysteem niet integraal wordt ontworpen. Daarom wil ik ook helderheid over de rekenregels. Bij wind op zee wordt gerekend met een capaciteitsfactor van 40%, CBS zegt 38%. Bij kernenergie staat het op 78%, maar de planMER spreekt van 90%. Als dit klopt, rekenen we wind onterecht rijk en kernenergie onterecht arm. Dat is geen neutrale vergelijking. Kan de staatssecretaris alle aannames per bron openbaar naast elkaar zetten? Voorzitter. We moeten niet alleen rekenen met de vraag die er vandaag is. Nederland moet een energiesysteem bouwen dat de economie van morgen aantrekt: waterstof, e-fuels, kerosine, warmtenetten, enzovoort. Dat zijn de banen en exportproducten van de toekomst. De les van het Franse masterplan is dat we dat niet blind moeten kopiëren. De les is dat staatsregie, standaardisatie en schaal een nucleaire waardeketen kunnen bouwen. Daarom legt JA21 naast de routekaart van het kabinet zelf een strategisch plan neer. We bouwen aan het plan "kernkracht": 20 gigawatt als basis voor de elektrificatie, 60 gigawatt voor de warmtebronnen en de verduurzaming van de industrie, en 100 gigawatt voor een scenario dat we ook kunnen exporteren, in kennis en producten. Dat is geen fantasie, maar dat is vooruitdenken. Durft het kabinet verder te kijken dan de 7 gigawatt?

Versie ef36c8665d22ea8b46f1b1e68ecf3384f6e2c479b18bb4b6cebdb0f80377d510 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.