Belastingdienst

Mevrouw Van Vroonhoven (NSC): Voorzitter, dank u wel. Op de agenda staat een enorme trits aan brieven. Laat ik beginnen bij de Belastingdienst zelf. Bij de dienst, zoals we 'm ook wel noemen, heb je het inderdaad over de verhouding tussen de burger en de overheid in optima forma. We hebben daar de afgelopen jaren al een paar keer over gesproken. We proberen er met z'n allen, van links tot rechts hier in de Kamer, voor te zorgen dat de Belastingdienst en de verhouding tussen de overheid en de burger meer transparant, meer makkelijk gaat, meer neutraal gaat, met alle problemen waar we de afgelopen jaren tegenaan zijn gelopen. En wat zie je bij de Belastingdienst? Eigenlijk zie dat door alle overheidslagen heen. Je ziet het ook bij het UWV en bij Toeslagen. We kunnen er misschien ook weinig aan doen en daar zit onze onmacht ook. Je ziet dat het log is, dat het groot is, dat die verhouding tussen overheid en burger veel moeilijker gaat dan we eigenlijk voor ogen hadden en dat ze allemaal, allemaal kampen met de omslag naar het digitale. Ik ben heel blij dat we hier op een zorgvuldige manier met elkaar te spreken komen over de uitvoeringsproblematiek, maar het frustrerende is — dat zie je ook in de brieven die voorbijkomen — dat de wil er is bij de staatssecretaris, maar dat je eigenlijk al weet dat het zo taai is dat je het elke keer vooruit loopt te schuiven. In dat licht ben ik niet van plan om al die brieven hier aan te kaarten. Ik wil er een paar uitlichten. Ik begin even met de brief op nr. 26, over de stand van zaken van de moties en de amendementen. Er staan er twee op die ik wil noemen. Eentje is van het illustere oud-NSC-Kamerlid Van Oostenbruggen. Daarin is gevraagd om een onafhankelijke juridische en fiscale analyse. Dat onderzoek is vertraagd, krijgen we nu terug. Verwacht wordt dat het rapport in februari 2025 zal worden opgeleverd. Nou, februari hebben we inmiddels achter ons en we hebben nog steeds geen juridische analyse gehad. Ik zou dus eigenlijk de staatssecretaris aan zijn jasje willen trekken of hij de motie van dit Kamerlid zou kunnen uitvoeren. Dan hebben we het amendement-Omtzigt. Dat komt op een aantal punten terug in de stukken. Er is zelfs een hele brief over. Het gaat over het inzagerecht bij de bezwaar- en beroepsmogelijkheid. Dit is een punt waar al een paar keer over gesproken is. We zitten met z'n allen te kijken hoe we dat kunnen doen. Uit de laatste brief — dat is de brief op nr. 33 — blijkt inderdaad dat het in fases kan en eigenlijk maar gedeeltelijk. Ik vind het ontzettend jammer dat het maar zo schoorvoetend kan worden uitgevoerd. Het is een amendement. Dat betekent een wetswijziging. Ik begrijp de uitleg van de staatssecretaris wel en ik wil ook graag met hem meedenken, maar ik kan me hier nog niet bij neerleggen. Ik zou dus heel graag willen vragen aan de staatssecretaris of wij verder kunnen praten over hoe wij toch op een of andere manier dat amendement helemaal — ik wilde zeggen "full force", maar misschien moet ik zeggen "op volle kracht" — kunnen uitvoeren. Heel concreet zou ik op dat punt nog willen vragen … Nee. Ik dacht eigenlijk als handreiking aan de staatssecretaris om te kijken of we hier even meer in contact kunnen komen over hoe we hier gezamenlijk uit zouden kunnen komen. Voorzitter. Dan nr. 21, gezien en bereikbaar. Dat gaat over het volgende. In de verhouding tussen burger en overheid moet de Belastingdienst een burger ook kunnen vinden. Dat lukt niet altijd. Het interessante vind ik eigenlijk de reflectie op pagina 23 van het rapport. Daarin wordt eigenlijk gezegd: we willen allemaal proberen die burger te vinden, maar niet gevonden worden en niet gevonden wíllen worden, zijn twee verschillende dingen. Sommige mensen doen dat moedwillig; dat heet dan adresfraude. Daar moeten we met elkaar een oplossing voor zien te vinden. Ik begrijp dat hartstikke goed. Er wordt ook gezegd dat er te veel wordt verwacht van de overheid. Er is natuurlijk een enorme diversiteit. Ik vind dat dit rapport wel te snel naar de oplossingen schiet. Ik zou de analyse die erin staat eigenlijk verder uitgewerkt willen zien. Er zit een dunne scheidslijn tussen niet gevonden worden en niet gevonden willen worden. Ik zou hier ook eigenlijk de staatssecretaris willen vragen of hij iets meer op die analyse zou willen ingaan, om ons wat dat betreft mee te nemen, juist ook om die verhouding tussen de burger en de overheid te verbeteren. Ten slotte het RAM. Ik durfde dat eigenlijk niet aan de orde te stellen, want het staat niet bij de stukken. Toen wilde ik het onder stukje nr. 30 voegen, want dat gaat over de algoritmes. Dat is natuurlijk niet hetzelfde, maar het lijkt wel op elkaar. Ik ben enorm geschrokken van deze brief. Jullie hebben natuurlijk een veel langer verleden op dit dossier, dus jullie weten ook waar het vandaan komt. Maar wat hier gebeurt, is natuurlijk ongekend. Ik ben ook heel benieuwd hoe dat door andere Kamerleden wordt neergezet. Ik vind het absoluut onacceptabel hoe hier met belastingplichtigen wordt omgegaan en hoe dit heeft kunnen gebeuren. Over het RAM is wat mij betreft het laatste woord nog niet gezegd, maar daar kom ik graag later op terug. Dank u wel.