Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI)

Brontekst

Mevrouw Martens-America (VVD): Voorzitter. NADI: een afkorting die een aantal maanden of jaren geleden nog onbekend was voor vele mensen die meekijken, maar die voor alle trouwe volgers van deze commissie voor Economische Zaken al veel en vaak voorbij is gekomen. Ik ben dan ook heel erg blij dat we nu eindelijk stukken hebben waar we een inhoudelijk debat over kunnen voeren. Het NADI is altijd een grote wens geweest, ook van de VVD-fractie. Om innovatie in haar meest zuivere vorm aan te slingeren, om het maar plat te zeggen, is dit ontzettend belangrijk. De afgelopen jaren hebben wij veel plannen, ambities en ideeën besproken — daar zijn wij heel goed in bij de commissie voor Economische Zaken — maar dit voelt toch als een van de eerste keren dat we iets heel concreets gaan bespreken. Wat een eer dat de mensen die dit mogen gaan trekken, hier vandaag aanwezig zijn. Met het NADI zetten we een concrete stap. Het is niet een nieuw onderzoek, maar gewoon een volgende stap. Dat is uiteindelijk in het belang van onze nodige economische groei. Dat we nu de eerste stappen zetten, is goed. Ik ga drie punten maken. Allereerst wil ik het hebben over de snelheid waarmee we het NADI gaan opzetten. De doelstelling van de minister is om het NADI operationeel te hebben in de eerste helft van 2028. In het buitenland hebben we voorbeelden gezien waarbij soortgelijke organisaties binnen 12 tot 24 maanden volledig operationeel zijn. Ik wil dan ook beginnen met de minister te vragen of de doelstelling die wij onszelf hebben gesteld, niet sneller zou kunnen. Kan dit bijvoorbeeld naar eind 2027? Dat is vanaf vandaag nog steeds vijftien maanden. Volgens mij staan de mensen die dit moeten gaan trekken, te popelen om aan de slag te gaan. Want hoe eerder wij het NADI volledig draaiende krijgen en er gewerkt kan worden aan baanbrekende innovaties van morgen, hoe beter. Ik zou de minister dan ook willen vragen of zij de lessen over de opbouw van die agentschappen kan meenemen uit bijvoorbeeld Duitsland en Engeland, om lessen te trekken voor de opzet van het NADI in Nederland, om te voorkomen dat wij het wiel opnieuw uitvinden. Voorzitter. Daarnaast hebben we gezien dat er nu 40 miljoen euro is vrijgemaakt om de eerste pilot draaiende te krijgen. Ik heb het over de Chip Design Challenge. Wat de VVD betreft is dat een goede eerste stap. Het is fijn dat we daardoor binnenkort de eerste lessen hebben, maar ik zou de minister willen vragen: wat is er nodig om voor de officiële lancering nog een pilot van de grond te krijgen? Kunt u daar bijvoorbeeld bedragen bij schetsen? Voorzitter. Dan een ander belangrijk onderwerp, waar het net al even over ging: regie, of beter gezegd, geen regie. Om NADI echt tot een succes te maken, is het belangrijk dat wij als politiek voldoende afstand hebben en het agentschap voldoende regie meegeven. De minister gaf eerlijk aan dat zij deze afstand tot de politiek ook belangrijk vindt, maar toch heeft het kabinet ervoor gekozen om vier domeinen aan te wijzen waarop NADI zich moet focussen. Deze vier domeinen zijn eerder ook benoemd door Wennink, dus ik snap de keuze en de onderbouwing ervan, maar toch wil ik de minister vragen hoe wij waarborgen dat NADI in de toekomst wendbaar blijft en voldoende eigen regie krijgt om niet toch weer naar de plannen van een kabinet te moeten dansen, om het platgeslagen toch even te benoemen. Om innovatie in haar meest vrije vorm te laten plaatsvinden, zullen wij dit wat de VVD-fractie betreft dan ook volledig moeten overlaten aan de founders die dit nu gaan trekken, aan de knapste koppen en de beste handen van ons land. Voorzitter. Dan toch nog even door op die afstand tussen NADI en de politiek. Het is namelijk belangrijk dat zij terechtkomen in het juiste ecosysteem, bij bestaande ecosystemen en de techinfrastructuur. Dat is nou net waarover ik alweer een aantal interessante zaken zie ontstaan. Er zijn namelijk openlijke discussies over waar NADI al dan niet zou moeten landen. Ook daar probeert de politiek zich nu mee te bemoeien. Dit lijkt me zeer zorgwekkend, want dat betekent direct dat de politiek bij het eerste besluit al de behoefte heeft om zich ermee te bemoeien. Is de minister het met mij eens dat de keuze voor waar NADI zich uiteindelijk vestigt, volledig aan NADI is?

Versie 2e4bd917b436db3c1facef99f442a6ee1773b13255ff06dc697adc2bc36d3e79 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.