IVD-aangelegenheden

Brontekst

De heer Kahraman (NSC): Dank u wel, voorzitter. Ook welkom aan beide ministers hier in de commissie. Het toezicht door de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten en van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden op de AIVD en de MIVD is versnipperd. Het is dikwijls niet duidelijk wie voor toezicht verantwoordelijk is. De diensten zelf klagen erover dat de toezichthoudende instanties op onvoldoende afstand van de uitvoering staan en functionarissen stappen uit onvrede op vanwege verstoorde verhoudingen. Is de minister op de hoogte van deze versnipperingen en de bijkomende verstoorde verhoudingen? Zo ja, deelt de minister de zorgen over de vraag of deze diensten op deze manier in staat zijn om toekomstige dreigingen te weren? Waar ziet de minister mogelijkheden om het toezicht te verbeteren? Voorzitter. Voorts is uit de problematiek rond de verhuizing van werkplekken duidelijk geworden dat er niet alleen een probleem is met de coördinatie/communicatie, maar dat er ook een tekort is aan staatsveilige werkplekken in het algemeen. Zelfs voor onze minister-president was er geen plek met veilige werkplekken beschikbaar bij zijn verhuizing uit het Torentje. Omdat het personeel niet vanuit huis kan werken, is het van essentieel belang dat de fysieke werkplekken veilig en voldoende ingericht zijn, zodat men zonder risico documenten kan lezen en verwerken. Is dit probleem bekend bij de minister? Zo ja, welke mogelijkheden ziet de minister om te faciliteren in voldoende veilige werkplekken op locaties verspreid over heel Nederland als dat nodig en noodzakelijk is? Voorzitter. De noodzaak van het binnenhalen van kundig personeel lijkt bij de veiligheidsonderzoeken door de MIVD onder te sneeuwen. In een eerder debat heeft mijn collega Van Oostenbruggen al benoemd dat reservisten door extreme vertraging in de uitvoering van veiligheidsonderzoeken uiteindelijk afhaken. Voor de Defensiegerelateerde veiligheidsonderzoeken in 2023 geldt dat in bijna 30% van de gevallen niet binnen acht weken een besluit is genomen, terwijl dit maximaal 10% mag zijn. De minister gaf in de brief van 19 december 2023 aan dat het streven is om in de loop van 2024 weer te voldoen aan de norm van maximaal 10% vertraging. Juist in deze tijd waarin Defensie meer personeel nodig heeft, mag vertraging geen belemmering zijn voor aspirant-militairen en reservisten. Deelt de minister de zorgen over vertragingen in de uitvoering van de veiligheidsonderzoeken door de MIVD en het daardoor afhaken van potentieel personeel? Kan de minister aangeven wat het percentage nu, in 2024, is? Kan de minister aangeven hoe hij ervoor kan zorgdragen dat screening geen belemmering vormt voor het binnenhalen van personeel bij Defensie? Voorzitter. Dan het laatste onderwerp: Russische spionage. Russische spionage houdt ons continu bezig. EenVandaag behandelde onlangs het voornemen van Nederland om samen met andere Europese landen Russische diplomaten reisbeperkingen op te leggen. Belangrijk is dat we met onze partnerlanden risico's op mogelijke spionageactiviteiten inperken en onze maatschappij weerbaar maken tegen digitale verstoringen van onze democratische orde. We moeten weerbaar worden tegen digitale verstoringen van onze democratische orde, zoals spionage. Ik noem maar even de recente storing bij Defensie als potentieel risico. Tijdens het vragenuur van 14 mei jongstleden heb ik vragen gesteld aan de minister van Defensie over Russische spionage in de Eemshaven door Russische vissersboten. Niet lang daarna werd, naar aanleiding van onderzoek door het Belgische blad De Tijd in samenwerking met Follow the Money, bekend dat niet-militaire Russische schepen op veel grotere schaal dan bekend pijpleidingen en kabels bespioneren in de Noordzee. De vraag is of onze veiligheidsdiensten niet te naïef zijn, waardoor dit soort schepen kunnen spioneren in onze havens en op de Noordzee. Naïef in de zin dat er pas actie wordt ondernomen na onderzoek van journalisten. Voorzitter. De minister gaf tijdens het vragenuur aan dat er extra maatregelen worden genomen en dat de militaire infrastructuur en locaties volledig worden beschermd. Kan de minister reflecteren op de woorden van zijn voorganger in het licht van bijvoorbeeld de recente storing en de vastgestelde spionage op de Noordzee? Kan de minister tevens aangeven welke maatregelen door de MIVD worden genomen om spionageschepen uit Nederlandse/militaire havens te weren? Dank u wel.

Versie b91ea2df2d4000c64525eb9ad1fbac79280b92df3fed46da309290619b47d024 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.