Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO

Brontekst

Mevrouw Rooderkerk (D66): Veel dank, voorzitter. Wij hebben het vandaag over goed onderwijs en dan gaat het vaak over wat er in de collegezaal gebeurt: inspirerende colleges, betrokken docenten, sterke opleidingen. En terecht, want daar wordt het fundament gelegd. Maar goed onderwijs is meer dan dat. Het gaat ook over de omstandigheden waarin studenten studeren. Hebben zij de rust en ruimte om zich te concentreren, te ontwikkelen, hun studie goed af te ronden? Want hoe goed een college ook is, als je hoofd vol zit met zorgen, komt die kennis niet binnen. Of, zoals een student in Amstelveen onlangs tegen mij zei: "Als ik 's nachts wakker lig van mijn huurprijs, ben ik overdag niet bezig met mijn scriptie." Vandaag wil ik het daarover hebben, over de financiële ondersteuning van studenten, over hoe wij hen beter kunnen ondersteunen in tijden van AI en hun mentale welzijn kunnen versterken. Voorzitter. Ik begin met de financiële situatie van studenten. Ik ben blij dat het kabinet recent heeft aangekondigd de pechgeneratie extra te gaan compenseren met ruim €2.100 per persoon en dat we van plan zijn om de basisbeurs voor uitwonenden verder te verhogen. Want gezien de recente stijgingen in de huur en in de prijzen van boodschappen en energie is het belangrijk dat studenten ook tijd overhouden voor hun studie. Daarom zou ik de minister willen vragen of zij zicht kan geven op de uitwerking hiervan. Wanneer kunnen studenten deze verhoging daadwerkelijk op hun rekening verwachten? Nog altijd lopen daarnaast duizenden studenten onbetaalde of slecht betaalde stages. Daarom staat in het coalitieakkoord een minimumstagevergoeding, met een onderzoek naar een stagefonds voor tekortsectoren. Ook hier ben ik benieuwd of en wanneer de minister ons hierover nader kan informeren. Dan AI en het hoger onderwijs. Onlangs organiseerden we in de Kamer een heel interessante rondetafel over AI en het onderwijs. Volgens experts moet door AI het onderwijs op de schop. In Trouw werd onlangs al het einde van de scriptie ingeleid door leraren en hoogleraren, en tentamens plakken studenten gewoon in ChatGPT. Laten we zorgen dat de toekomstige generatie door AI slimmer wordt in plaats van dommer. Ik ben benieuwd naar de reflectie van de minister op deze ontwikkelingen en naar of zij bereid is een strategie met richtlijnen voor het hoger onderwijs te ontwikkelen voor AI-gebruik. Hoe kijkt zij in dit licht naar de arbeidsmarkt van de toekomst? Waar leiden wij toe op? Voorzitter. Tot slot de mentale gezondheid van studenten. De cijfers zijn zorgelijk. Studiestress en burn-outs nemen toe, eenzaamheid is wijdverbreid. Daarom is het van belang dat we onderwijsinstellingen de ruimte geven om goede ondersteuning te bieden en studentenpsychologen in te zetten. Ook initiatieven van de studenten zelf voor het mentale welzijn van studenten worden gestimuleerd. Kan de minister ons laten weten hoe het staat met deze plannen? Kan zij concreet maken hoe initiatieven van de studenten zelf worden ondersteund en opgeschaald? Daarbij hoort ook het onderzoek dat recent is uitgekomen naar het bindend studieadvies. Hieruit blijkt dat dit niet alleen niet leidt tot meer afgestudeerden, maar zelfs zorgt voor een daling in het aantal diploma's. Vanuit D66 waren wij hier altijd al kritisch op en nu zien we dat het ook daadwerkelijk niet werkt in de praktijk, terwijl het wel zorgt voor meer prestatiedruk voor studenten. Hoe reflecteert de minister op dit onderzoek? Ziet zij aanleiding om het bsa te overwegen of aan te passen? Goed onderwijs vraagt namelijk om meer dan alleen goede colleges. Pas als de basis op orde is, kan talent echt tot ontwikkeling komen. Dank u wel.

Versie e3b09f8d44c4e71cde4c3724d31325b94a724c8d755d3e733b1818b7652a420b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.