Regio's en grensoverschrijdende samenwerking

Brontekst

De heer Clemminck (JA21): Dank u wel, voorzitter. De kern van het debat is de vraag of het Rijk gemeenten nu eindelijk voldoende en structureel gaat financieren voor de taken en verantwoordelijkheden die ze hebben. Daar kan geen regiodeal, geen nationaal programma en geen gebiedsgerichte aanpak tegenop. Is de minister het eens met deze stelling? Daarbij hoort ook een andere investeringslogica van het Rijk — we hadden het daar al even over — conform het rapport Elke regio telt!. Tot nu toe is het "massa is kassa" in Den Haag. Die logica zien we bij regelingen rondom de MIRT-systematiek, maar bijvoorbeeld ook bij onderwijshuisvesting. Laat ik meteen maar kleur bekennen: JA21 staat voor voldoende en structurele financiering van gemeenten via het Gemeentefonds. We moeten af van beautycontests zoals de regiodeals, waarop consultantsbureaus vooral lekker binnenlopen. We moeten af van structurele taken met tijdelijke financiering, zoals bij de RES'en. We moeten ook af van bureaucratie via de SPUK-middelen zoals we die nu kennen. Veel loopt via verschillende ministeries. Voelt de minister zich coördinator voor gemeenten en de regio? Heeft de minister voldoende overzicht om de opeenstapeling van beleid, programma's en investeringsbudgetten te kunnen duiden? Voorzitter. Investeren in gemeenten en regio's vraagt om andere keuzes, want het geld is er. Misschien is er wat minder na het onzinnige klimaatbeleid — een suggestie. Er zou ook minder kunnen gaan naar ontwikkelingshulp ergens ver weg en er zou meer aan hulp kunnen worden gedaan bij ontwikkeling in onze eigen regio. Het gevolg van dit alles is de erosie van de lokale democratie. Gemeenten moeten opschalen in anonieme constructen als Wijdemeren, Land van Cuijk of Súdwest-Fryslân en kiezen steeds vaker voor regionale samenwerking. Hoe kijkt de minister aan tegen regionale samenwerking in relatie tot de lokale democratie? Ziet de minister een verband tussen het opschalen van gemeenten en regionalisering, en het eroderen van wat het CDA zo mooi duidt als "het democratische ethos van burgers", oftewel het vertrouwen en het meedoen in onze democratie? Voorzitter. Dan het Nationaal Programma Vitale Regio's. Is het verstandig om te starten met een dergelijk programma met een tijdelijk werkbudget en de opdracht om een strategische uitvoeringsagenda op te stellen zonder dat er zicht is op structurele middelen? In Den Haag is dit natuurlijk een manier van werken, een soort sluimertactiek: als je het eerste maar doet, volgt het andere. Ik ga de minister nu natuurlijk niet vragen om dat te regelen, want daar gaan we later wel over in debat. Maar kan de minister op z'n minst een soort routeplan geven voor hoe hij wil omgaan met deze eerste inzichten als het gaat om de rekening naar aanleiding van het Nationaal Programma Vitale Regio's? Kunnen we dan wellicht iets verwachten in de aankomende Voorjaarsnota? Ik geloof dat die aankomende vrijdag al verschijnt, dus dat lijkt mij kort dag, maar wie weet. Voorzitter. Dan de nieuwe voortgangsrapportage Wind in de zeilen. Dit compensatiepakket heeft een duidelijke achtergrond. Zeeland werd destijds hard gepasseerd bij de marinierskazerne. Dat vertrouwen moet worden hersteld. Voor JA21 is het helder: afspraak is afspraak. Wat met Zeeland is overeengekomen, moet onverkort worden nagekomen. Daarom zullen we scherp toezien op de voortgang, de uitvoering en de realisatie van alle fiches in het pakket. Voorzitter. Ten slotte nog de verdeling van de rijksdiensten in Nederland. Welke strategie zit hierachter in relatie tot dit onderwerp? In de Kamerbrief van 19 december in reactie op de motie van het lid Wijen-Nass stelt de minister dat het kabinet geen invloed heeft op de locatiekeuze van zbo's. In dit geval ging het over het CBR. Moet ik dit lezen als een feitelijke constatering van het huidige beleid of ziet de minister nog mogelijkheden om in de toekomst wel te kunnen sturen op de locatiekeuze van het zbo? Wat JA21 betreft is dat een gewenste situatie. Voorzitter, tot zover. Dank u wel.

Versie af36066cbf4dfb1b6f7f17405c3e64c7588330c1cda6b670ce958ff2bca6ad87 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.