Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

Brontekst

Minister Van Weel: Sorry, de minister moest wel. Natuurlijk heeft ook het OM te maken met een overhead. Er moet een bedrijf van duizenden mensen aan de praat worden gehouden. Ik ken dat percentage van 30 niet, maar laten we eerlijk zijn: de focus van het OM moet continu zijn om het primaire proces zo veel mogelijk voortgang te laten vinden. Laat ik in reactie op uw voorstel zeggen dat al deze criminaliteitszaken natuurlijk bestraft moeten worden. Het doel van procesafspraken is ook niet om niet te straffen, maar om in een zaak die vrij klip-en-klaar is te voorkomen dat je nog allerlei onnodige stappen moet nemen, bijvoorbeeld in een hoger beroep en verder, terwijl je daar weinig wijzer van wordt. We weten namelijk al wat de uitkomst is. Daar staat dan inderdaad een strafvermindering tegenover. Daar kunt u wel of niet wat van vinden. Ik hoor dat het wetsvoorstel volgende week uw kant op komt. Daar komen we te zijner tijd in algemene zin over te spreken. Dat brengt mij bij een integere en veilige economie, en alle vragen die in dat kader zijn gesteld. Mevrouw Zalinyan vroeg wat de stand van zaken is van het FEC-onderzoek naar hypotheekfraude. Dat is nu in de afrondende fase en wordt door de FEC-raad op 15 april vastgesteld. Daarna zullen we op basis van de uitkomsten de koers rond hypotheekfraude voor de toekomst gaan vaststellen. De heer Sneller zei: "Uit het National Risk Assessment Corruptie volgt een corruptiedreiging voor volksvertegenwoordigers en politieke bestuurders door statelijke actoren, criminele organisaties en private partijen." Ik deel de zorgen over de constateringen van het WODC. De corruptieaanpak heb ik al in mijn vorige incarnatie op 20 juni 2025 in gang gezet samen met de minister van BZK. Het risk assessment is op 12 maart jongstleden gepubliceerd. Dat gaan we natuurlijk gebruiken om de aanpak die we hadden, verder toe te spitsen en waar nodig te versterken. Daarover informeren we u medio dit jaar. De lidstaatopties worden daarin meegenomen. Die vraag heb ik hiermee ook meteen beantwoord. Mevrouw Zalinyan vroeg naar de stand van zaken rond het centraal aandeelhoudersregister. Daarover heb ik gesproken met de collega's van Financiën en Economische Zaken, en met de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. De Kamer van Koophandel heeft de relevante Europese ontwikkelingen toegelicht, bijvoorbeeld rondom het UBO-register. In het licht van die Europese ontwikkelingen acht ik het op dit moment niet opportuun om vanuit het kabinet aanvullende nationale regels te gaan opstellen, want een centraal aandeelhoudersregister betekent weer een belasting en nieuwe regels. Dat verhoudt zich moeilijk tot het coalitieakkoord, waarin we ruimte proberen te scheppen voor ondernemers. Wanneer uw Kamer de behandeling van de initiatiefwet over een centraal aandeelhoudersregister hervat, zullen we, zoals gebruikelijk, een appreciatie geven. Dat is aan de orde in het wetgevingstraject. Dan een vraag van mevrouw Zalinyan over het ARK-rapport over witwassen. We hebben dat natuurlijk uitgebreid gelezen. Ik herken ook een hoop van de in dat rapport gesignaleerde punten. We waren de Rekenkamer in dit geval ook al voor, met de brief die de voormalige minister van Financiën, tevens de huidige, en de voormalige minister van Justitie, tevens de huidige, medio 2025 aan de Kamer hebben gestuurd. De hele aanpak van witwassen was al gericht op het zo min mogelijk uitgooien van sleepnetten, omdat dat allerlei nadelen heeft, inclusief discriminerende effecten et cetera et cetera, en zo veel mogelijk pinpointen waar nu écht het probleem ligt; daar moeten we meer op focussen. Daar zijn we volop mee bezig. In januari is er gereageerd op het Rekenkamerrapport. Daarin hebben we gezegd dat we dit in deze aanpak meenemen. In de tweede helft van dit jaar komen wij gezamenlijk met een update over de voortgang, omdat we ook de banken uitgebreid nodig zullen hebben als we dit op een andere manier willen vormgeven. Mevrouw Zalinyan vroeg het volgende: "Er is weinig zicht op ondergronds bankieren en de manier waarop dat geld via de bovenwereld wordt witgewassen. Hoe kunnen we die stagnatie doorbreken?" Ondergronds bankieren is enorm complex. Dat laat het WODC-rapport van september vorig jaar ook zien. We doen al ontzettend veel. Dit is ook echt een van mijn prioriteiten. Als we dat verdienmodel niet breken, of als we crimineel geld te veel laten doordringen in onze bovenwereldse economie, zijn we veel verder van huis. Mijn prioriteiten liggen de komende periode bij trade-based money laundering, het Cash Compensatie Model en — het werd al genoemd — het crimineel gebruik van cryptovaluta binnen deze wereld. Daar zitten ook de grootste zorgen van onze partners. We zullen proberen om daar handelingsperspectieven op te ontwikkelen. Dan de Europese Confiscatierichtlijn. Mevrouw Straatman vroeg hoe het gaat met de implementatie daarvan. Goed. Die gaat zeer aanstonds naar de Raad van State voor advies en hopelijk komt deze daarna ook snel naar u toe. Ik kijk daar zeer naar uit. Ik denk dat dit een van de zaken is die men in het publieke domein ook zal waarderen: dat mensen niet meer kunnen rondrijden in auto's van vier ton terwijl ze tegelijkertijd een uitkering ontvangen. Dan zal de bewijslast ook meer komen te liggen bij de persoon. Die moet dan uitleggen waarom iets wel op een legale manier is verkregen, waardoor je uiteindelijk niet eerst door een heel strafproces moet voordat je pas tot het afpakken van zaken kan overgaan. Ik kijk daarnaar uit. Dat sluit aan bij de andere vraag van mevrouw Straatman: "Wat doen we nou met de afgepakte goederen? Kunnen we meer 'Schiedams' creëren? Hoe staat het daarmee?" Ik wil ook in dit kabinet nog steeds aan maatschappelijk herbestemmen werken. Er lopen op dit moment verschillende initiatieven, waaronder een digitaal platform waarmee je afgepakte goederen kunt schenken aan maatschappelijke organisaties. Er zijn ook landelijke projecten met auto's, fatbikes et cetera. Dat digitale platform zit nu in de pilotfase en wordt later dit jaar uitgerold. Ik noem een voorbeeld: er is in december 2024 een patserbak geschonken aan een school; daar wordt nu vrolijk aan gesleuteld. De resultaten van de pilot in Schiedam worden op dit moment geëvalueerd. De aanknopingspunten die we daaruit kunnen halen, zullen we meenemen. Het aantal jongeren dat uiteindelijk in die pilot is begeleid naar werk, is wel klein. We moeten dus ook bekijken wat hier niet goed ging en wat er niet succesvol was.

Versie 27a77074833c6bc18e0ba8a0bf684afd2126e9ac64c32ae284929ce5ffa3c017 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.