de Europese top van 23 en 24 oktober 2025

Brontekst

Minister Schoof: Voorzitter, dank u. Laat ik beginnen met de Kamer ervoor te danken dat de aanwezigen hier hun campagneactiviteiten hebben opgeschort om met mij het debat te voeren over de Europese Raad van volgende week donderdag, want dat geeft mij ook het gevoel dat ik in de Europese Raad alles wat het Nederlandse parlement te berde heeft gebracht, kan meenemen. Daarmee kan ik met een buitengewoon zorgvuldig mandaat werken. Voorzitter, dat gezegd hebbende: ik heb een blokje Oekraïne, een blokje migratie inclusief het Migratiepact, een blokje Israël en Gaza en daarna een blokje overig, met andere belangrijke onderwerpen. Op die manier hoop ik het debat van mijn kant van enige structuur te voorzien. Ik begin met Oekraïne. Er zijn vele vragen gesteld over de militaire leveringen, burden sharing en de reparatieleningen. Laat volstrekt helder zijn: de noden van Oekraïne zijn urgent en hoog, zowel militair als financieel. Nederland blijft Oekraïne onverminderd steunen. Dat doen we nog steeds, zo lang als nodig en zo veel als nodig, politiek, financieel, militair en moreel. De prioriteit van dit kabinet is om de toegezegde steun zo snel mogelijk om te zetten in concrete leveringen. Dit jaar heeft Nederland ruim 2 miljard aan militaire steun naar voren gehaald, van 2026 naar 2025, om de leveringen te versnellen. De stroom van internationale leveringen van militaire goederen gaat onverminderd door. Die moet ook onverminderd doorgaan. Feit blijft dat Oekraïne onze steun hard nodig heeft. Ik heb het al eens eerder gezegd, ook in deze Kamer: deze steun wordt door een te kleine groep landen gedragen. Dat is op termijn niet houdbaar. Daarom spant Nederland zich actief in voor een eerlijke verdeling van de steun aan Oekraïne. Dat doen we in de Ukraine Defense Contact Group, de NAVO en in EU-verband. Gisteren heeft de minister van Defensie dit nog in NAVO-verband besproken. Zo heeft Nederland het eerste pakket van het gezamenlijke initiatief van de NAVO en de Amerikanen, het PURL-initiatief, gefinancierd. Tijdens de defence ministerial meeting werd bekend dat inmiddels meer dan de helft van de NAVO-bondgenoten een bijdrage heeft toegezegd. Ik zal tijdens de komende Europese Raad alle lidstaten ook weer oproepen om hun bijdrage aan de steun aan Oekraïne te verhogen. Daarnaast is het positief dat de Commissie werkt aan een voorstel om Oekraïne te blijven steunen met reparatieleningen op basis van de bevroren Russische tegoeden. Dat zal ongetwijfeld helpen. Het kabinet heeft zich er hard voor gemaakt, in lijn met diverse moties van uw Kamer. Het kabinet ziet het voorstel van de Commissie dan ook graag tegemoet. Vorige week is er in de Ecofin over gesproken. Komende week zullen de reparatieleningen een belangrijk onderdeel zijn van de discussie tijdens de Europese Raad, maar de verwachting is dat de Commissie het voorstel eerst in november zal presenteren aan de lidstaten. Voor ons is daarbij belangrijk dat niet alleen België de risico's draagt. Het kabinet houdt uw Kamer hiervan nauwlettend op de hoogte. Voorzitter. Dan vroeg de heer Paternotte wat het kabinet doet met de motie over de Tomahawk-raketten. Nederland zet zich in brede zin in voor een gezamenlijke Europese aankoop van militaire steun voor Oekraïne, dus ook voor de Tomahawk. We voeren hier gesprekken over met diverse partners. We zijn ons ook zeer bewust van de aangenomen motie. Naar verwachting deze week zullen president Zelensky en president Trump elkaar spreken over de mogelijke levering van Tomahawk-raketten. Een positief resultaat zal van belang zijn voor het Oekraïense verdedigingsvermogen. Nederland staat daar ook zonder meer positief tegenover. De heren Boswijk en Van Campen vroegen naar het stoppen van de afhankelijkheid van Russisch gas en de rol van Hongarije. Het kabinet zet zich in voor concrete stappen naar een volledige uitfasering van de invoer van Russische fossiele brandstoffen in de Europese Unie. Dit doen we in het kader van REPowerEU en het negentiende sanctiepakket. Het terugdringen van Russische energie perkt het verdienvermogen van Rusland verder in. Ook draagt de onafhankelijkheid bij aan de geopolitieke en economische weerbaarheid van de Europese Unie. Het is het meest effectief als we met 26 lidstaten en de Commissie Orbán hierop aanspreken. Ik zal het zelf ook niet nalaten op de bijeenkomsten waar ik hem spreek. Dan vroeg mevrouw Piri of Nederland meer Russisch lng inkoopt. Nederland heeft zich in EU-verband van meet af aan ingezet voor het volledig en permanent weren van Russisch gas uit het energiesysteem van de Europese Unie. De verdubbeling van één naar twee schepen met lng per maand vanaf juli 2024 was een ongewenst bijeffect van het veertiende sanctiepakket. Dat verbood overslag en overladen, maar nog niet de import. De Kamer is hier overigens eerder over geïnformeerd. Nederland wil van deze zogeheten reststroom af en heeft daarvoor een harde juridische basis nodig. Daar zet Nederland zich ook hard voor in, zowel in het kader van REPowerEU als met het negentiende sanctiepakket. Dan vroeg de heer Paternotte: waarom zit Nederland in de groep die de toetreding van Oekraïne blokkeert? Het zal hem niet verrassen als ik zeg dat Nederland niet in de groep zit die de toetreding van Oekraïne blokkeert. Ook Nederland vindt dat de toekomst van Oekraïne in de Europese Unie ligt. Maar wij zeggen dat toetreding een lang en zorgvuldig proces is van hervormingen en van overname van het EU-acquis. Dat weet Oekraïne. Ik heb daar vorige week maandag nog uitvoerig over gesproken met president Zelensky in Kiev. Bilaterale blokkades, zoals die van Hongarije, zijn onwenselijk. Daarover is er geen misverstand. Ze tasten de geloofwaardigheid van het op merites gebaseerde uitbreidingsproces aan. Nederland zet zich in voor het in Europees verband opvoeren van de druk op Hongarije, conform de motie van de heer Van Campen en mevrouw Piri. Het is belangrijk om daar een oplossing voor te vinden, maar die ligt niet in de omzeiling van unanimiteitsbesluitvorming. Unanimiteit is ook essentieel voor het openen van clusters, om onze hoge rechtsstaatsvoorwaarden te verankeren. Zonder unanimiteit dreigen die verloren te gaan. Uw Kamer was daar in het vorige debat van ongeveer drie weken geleden ook duidelijk over. Iedereen is gebaat bij besluitvorming op merites. Een sterke EU is in het belang van ons allemaal. Nederland blijft daarop toezien en blijft Oekraïne ook helpen om aan de voorwaarden te voldoen, zodat toetreding tot de Europese Unie mogelijk wordt.

Versie eb8f1439612664f56476cf48c0139abac41f5d1a060aa150f138c910f01411d1 · Officiële bron.