de Europese top van 23 en 24 oktober 2025

Brontekst

Minister Schoof: Ik ben ervan overtuigd dat we door de combinatie van nationale maatregelen en Europese maatregelen gezamenlijk in staat zijn … Zolang als dit kabinet nog demissionair verdergaat, zullen we daarop blijven inzetten, maar ik ben ervan overtuigd dat ook het vervolgens missionaire kabinet met die combinatie volop mogelijkheden heeft om ervoor te zorgen dat de instroom in Nederland wordt teruggedrongen en we daarmee grip krijgen op de migratie. Dan was ik bij de vraag van mevrouw Van der Plas over het Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ik dacht dat ik die net al beantwoord had. Ja, want deze vraag kwam na. Excuus. Voorzitter. Dan ga ik naar het Midden-Oosten, en in het bijzonder naar Israël en Gaza. Na twee jaar van enorm leed voor gegijzelden, hun families en de Gazaanse bevolking en van vreselijk veel geweld en verwoesting, is het staakt-het-vuren een langverwachte doorbraak. Afgelopen maandag zijn de twintig gijzelaars eindelijk teruggekeerd naar hun geliefden. Dat was een enorme opluchting. Velen van u hebben daar al bij stilgestaan. Het is nu van belang dat dit staakt-het-vuren standhoudt en dat Hamas alle lichamen van de overleden gijzelaars overdraagt. Daarnaast is het cruciaal dat Israël ervoor zorgt dat veel meer humanitaire hulp de bevolking in Gaza kan bereiken. Op 13 oktober jongstleden nam ik deel aan de bijeenkomst in Sharm el-Sheikh, geïnitieerd door Egypte en de VS, om samen met ruim twintig landen te spreken over het vredesplan en de volgende stappen richting duurzame vrede. De heer De Roon vroeg specifiek naar wat er besproken is in Sharm el-Sheikh en wat Nederland daar eventueel heeft toegezegd. De aard van de bijeenkomst was een politieke ondersteuning van de overeenkomst die dankzij president Trump en betrokken landen in de regio tot stand is gekomen. Alle aanwezige landen hebben daarmee hun commitment getoond om op allerlei manieren er gezamenlijk zorg voor te dragen dat het plan tot een succes wordt gemaakt. Arabische landen, westerse landen, Canada, maar ook de president van Indonesië en natuurlijk de president van Turkije, dus echt breed verspreid over de wereld, hebben uiteindelijk hun steun hieraan gegeven. Ik denk dat dat uitermate belangrijk is. Tijdens de bijeenkomst zelf is er feitelijk niet onderhandeld. Er zijn natuurlijk veel bilaterale gesprekken geweest, maar er is feitelijk niet onderhandeld over wat welk land gaat doen. Er is dus ook niets toegezegd, ook niet door mij. Wel is Nederland nauw betrokken bij de nadere uitwerking van de overeenkomst, bijvoorbeeld over hoe een stabilisatiemacht eruit zou kunnen zien. Of, en zo ja, hoe Nederland daaraan werkelijk gaat bijgedragen, is overigens vers twee. Ik heb de indruk dat een aantal andere landen veel meer bereid zijn om daar ook in groten getale aan mee te werken. Als er een verzoek aan Nederland gedaan wordt, zullen we daar serieus naar kijken, maar op dit moment is er geen enkel aanbod of geen enkele toezegging gevraagd noch een vraag aan Nederland op dat punt gesteld. Laat ik zeggen dat ik veel waardering heb voor de inzet van president Trump voor het vredesplan en voor de cruciale inzet van Egypte, Qatar en Turkije. Zonder deze drie landen was het niet gelukt. Bij de slotverklaring van de bijeenkomst in Sharm el-Sheikh hebben deze vier onderhandelende partijen hun commitment aan het vredesplan en de verdere uitwerking daarvan nog eens onderstreept. Dat bleek uit de ondertekening door alle vier. Hamas en Israël waren beide niet aanwezig in Sharm el-Sheikh; de Palestijnse Autoriteit, president Abbas, overigens wel. Onderhandelingen tussen Israël en Hamas blijven essentieel. Er is een belangrijke stap gezet, maar iedereen, ook in deze Kamer, heeft volkomen gelijk als hij zegt dat dit nog maar stapje één is. We hebben nog een lange weg met elkaar te gaan. Die lange weg zal niet eenvoudig zijn. Gesprekken over de volgende fase gaan in eerste instantie over acute zorgen, over Gaza weer leefbaar en bestuurbaar maken en over de veiligheid van Israël. Het gaat over vraagstukken als het tot stand brengen van een internationaal ondersteund en technocratisch overgangsbestuur in Gaza en ontwapening van Hamas. Het zullen geen gemakkelijke gesprekken zijn. Daarna zullen de onderhandelingen beginnen over duurzame vrede, waarbij de tweestatenoplossing het uitgangspunt is en blijft. Om te reageren op de vraag van mevrouw Piri: zoals bekend in uw Kamer is het einddoel voor het kabinet een tweestatenoplossing, waarin Israëliërs en Palestijnen in vrede en veiligheid naast elkaar kunnen leven. Dat betekent dat Israël zich uiteindelijk volledig zal moeten terugtrekken uit Gaza en dat de Palestijnen uiteindelijk zelf Gaza weer moeten besturen. We bezien voortdurend hoe het kabinet kan bijdragen aan vervolgstappen, ook via de Europese Unie. Om te reageren op de vraag van de heer Van Hijum: de EU kan bijdragen. Dat is ook nog een keer onderstreept in de verklaring van de Europese Unie van afgelopen maandag. Nederland staat achter die verklaring. Hier zie ik een grotere rol dan alleen financiering; laat dat ook duidelijk zijn. Dat zal ik volgende week met mijn collega's bespreken in de Europese Raad en dat zal de minister van Buitenlandse Zaken ook doen tijdens de Raad Buitenlandse Zaken. De Europese Unie kan via bestaande missies bijdragen aan duurzame vrede, bijvoorbeeld via de grensmissie EUBAM Rafah. Ook blijft de rol van de EU voor de humanitaire respons belangrijk en kan de EU bijdragen aan de wederopbouw en goed bestuur in de toekomst van Gaza. Nederland speelt al lang een constructieve rol in de regio en in de toenadering tussen de Palestijnen en Israël, bijvoorbeeld op het gebied van water. Ook die rol zullen we blijven spelen. Nederland is samen met enkele andere landen door Egypte gevraagd als medeorganisator van een conferentie over wederopbouw. Daar werken we graag aan samen. Minister Van Weel heeft dat dan ook onmiddellijk toegezegd. Al onze inzet is er nu op gericht dat dit vredesplan gaat slagen. Dat dragen we uit aan al onze contacten. Het kabinet zal de Kamer daarover blijven informeren. Gezien de discussie in de Kamer onderstreep ik ook dat Nederland de afgelopen twee jaar consistent het belang van accountability, bewijsgaring en toegang van onafhankelijke waarnemers in Gaza heeft onderstreept. Dat blijven we doen, ook met het oog op het belang van een duurzame vrede.

Versie eb8f1439612664f56476cf48c0139abac41f5d1a060aa150f138c910f01411d1 · Officiële bron.