Opvang Oekraïne

Brontekst

Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA): Voorzitter. Drie jaar geleden is voor Oekraïners de wereld onomkeerbaar veranderd. De inval van Rusland dwingt nog altijd dagelijks vele mensen om alles achter te laten. Miljoenen mensen zijn sinds het begin van de oorlog ontheemd geraakt. Zo'n 130.000 Oekraïners worden in Nederland opgevangen. De toekomst is ongewis, maar de conclusie van de experts — gedeeld ook in de Kamerbrief van de minister — is dat in alle scenario's een aanzienlijk deel van de ontheemden niet op korte termijn zal kunnen of willen terugkeren, en dat er ook serieus rekening moet worden gehouden met een grotere groep vluchtelingen. De Europese tijdelijke bescherming loopt volgend jaar maart af. Vele Oekraïners zijn dan al vier jaar ontheemd, met alle onzekerheid van dien over een duurzame oplossing. Ik vond het zeer zorgelijk om te lezen dat 45% van de Oekraïners in ons land kampt met psychische problemen. Werkgevers zijn terughoudend met het in dienst nemen van Oekraïners. De mogelijkheden tot integratie zijn beperkt. Er mist een toekomstperspectief en de gemeenten, die zich ongekend hebben ingezet voor fatsoenlijke opvang van deze doelgroep, geven zelf ook aan dat de opvangplekken in ons land kwantitatief én kwalitatief ongeschikt zijn voor een langer verblijf. Voorzitter. De opdracht voor dit kabinet is om nu serieus werk te maken van een stabiele en duurzame status voor Oekraïners. Wat mijn fractie betreft heeft het de voorkeur om dat op Europees niveau te doen, maar de tijdelijke bescherming met nog een jaar verlengen naar 2026 is geen fatsoenlijke oplossing. Een duurzame oplossing kan ook op nationaal niveau worden uitgewerkt. Daartoe moedig ik deze minister aan. Wanneer heeft de minister duidelijk of er een collectieve Europese oplossing komt? Kan de minister voor de zomer een uitgewerkt voorstel naar de Kamer sturen over die nationale terugvaloptie? Hoe denkt zij taalles en inburgering een plek in de regeling te geven? Voorzitter. Ongeacht alle inspanningen die deze minister ongetwijfeld zal steken in de vrijwillige terugkeer van zo veel mogelijk Oekraïners, is het duidelijk dat de mensen die uit bezet gebied gevlucht zijn, niet terug kunnen keren. Is de minister bereid om alvast te laten registreren uit welke woonplaats de Oekraïners gevlucht zijn, zodat er na een eventueel bestand in ieder geval een optie is om een collectieve asielregeling te maken voor iedereen uit bezet Oekraïens gebied? Dat zou de werklast voor de IND aanzienlijk verlagen. Graag een reactie. Voorzitter. Ik wil in deze vergadering graag een harde toezegging van de minister dat de VNG betrokken wordt bij de uitwerking van het nationaal alternatief. Alle opvangplekken zitten vol. De gemeenten zitten met enorme financiële tekorten vanwege de gigantische bezuinigingen door dit kabinet en er is sprake van een stagnerende doorstroom. De VNG klaagt mijns inziens volkomen terecht over een gebrek aan regie vanuit de rijksoverheid. Trekt de minister zich deze kritiek aan? Wat gaat zij eraan doen om meer regie te nemen en gemeenten te helpen? Heel concreet: hoe wil de minister ervoor zorgen dat de door haar gestelde 109.000 plaatsen er per 1 juli zijn, en hoe ondersteunt zij gemeenten daarbij? Welke concrete maatregelen neemt zij om de kwaliteit van de opvang te verbeteren? Luisteren naar uitvoerders blijft een zelfaangelegd struikelblok voor deze minister, ook bij de normbedragen. Het kabinet heeft begin dit jaar het normbedrag voor de opvang van Oekraïners verlaagd van €61 naar €44 per dag, ondanks alle signalen die er toen al waren van gemeenten dat dit bedrag onvoldoende is. Ook hebben de coalitiepartijen tegen mijn motie gestemd om die verlaging niet door te voeren. En wat blijkt nu? Dit bedrag is inderdaad onvoldoende. 67% van de gemeenten kan de daadwerkelijke kosten niet dekken van dit bedrag. Voorzitter. Vandaar mijn laatste vraag aan de minister. Is zij van plan om het normbedrag weer in lijn te brengen met de gemiddelde daadwerkelijke kosten die gemeenten maken? Dank u wel.

Versie 21d903d14731be45d3cdcb7d756c5fa0b21908ef478eee14af2f0f8dcad3231d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.