Economische veiligheid en strategische autonomie

Brontekst

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank, voorzitter. Ook een warm welkom aan onze nieuwe minister. Ik ben benieuwd naar de samenwerking. Ik heb er zin in. Voorzitter. Mijn fractie staat aan de lat voor een sterke economie. Dat is enerzijds omdat een sterke economie zorgt voor groei, voor welvaart en voor een gevulde schatkist, want het zijn de bedrijven die de schatkist vullen, waar wij vervolgens die enorme investering in defensie en onderwijs van betalen. Anderzijds is het onderwerp veiligheid vandaag de dag steeds actueler. Het behoud van onze industrie om niet afhankelijker te worden van landen waar we eigenlijk vandaag de dag niet meer afhankelijk van willen zijn, wordt steeds urgenter. Het onderwerp strategische autonomie staat wat de VVD-fractie betreft dan ook het liefst steeds hoger op de politieke agenda. Strategische autonomie kunnen we vandaag bespreken langs meerdere lijnen, maar ik beperk mij vandaag tot industrie enerzijds en strategische veiligheid anderzijds. Voorzitter. Laat ik beginnen met een paar zorgwekkende feiten: 97% van het magnesium dat de EU nodig heeft, komt uit China, 100% van de aardmetalen voor permanente magneten komt uit China en onze verwerkingsindustrie krimpt. Het is dan ook goed dat de Europese Raw Materials Act, waarmee we duidelijke en hele concrete doelstellingen hebben in relatie tot de EU-behoeften, er nu daadwerkelijk ook gaat komen. Maar ik heb een vraag aan de minister over deze voortgang. Kan de minister al delen wat het Nederlandse aandeel hierin is? Liggen we op schema en wat moet er gebeuren om te zorgen dat wij hier daadwerkelijk aan bijdragen? Dan de strategische autonomie. Ik denk dat de kwestie rond Nexperia opeens voor heel veel Nederlanders buiten dit huis heel zichtbaar maakte wat er gebeurt als wij afhankelijk worden of dreigen te worden van landen waar we dat wellicht niet van willen zijn. Het was nodig om actief te handelen om te voorkomen dat dat gebeurde. Er is toen gegrepen naar een wet die voorhanden was, maar bijvoorbeeld de Wet vifo is nu een van die wetten die ontzettend belangrijk zijn om te voorkomen dat het weer gebeurt. Een van de sectoren waar mijn collega Wim Meulenkamp een voorstel voor heeft ingediend, is de zaadveredelingsindustrie. Het voorstel is om die toe te voegen aan de Wet vifo. Ik ben heel erg benieuwd of de minister daar al iets over kan zeggen, ook over de voortgang daarvan. Dan het spanningsveld. De Wet vifo zorgt namelijk enerzijds daadwerkelijk voor meer regeldruk voor het bedrijfsleven, maar is anderzijds zo ontzettend belangrijk om veilig te blijven. Hoe kijkt de minister naar dit ingewikkelde spanningsveld? Industriebeleid vraagt om een samenhangende aanpak. Een van de punten waar ik me eigenlijk zorgen over maak, is bijvoorbeeld dat het ministerie van Defensie werkt met vijf zogenaamde NLD-gebieden. Het ministerie van Economische Zaken spreekt van "zes prioritaire gebieden", terwijl we eigenlijk dezelfde doelstelling hebben. Hoe gaan we nu zorgen dat we echt daadwerkelijk gaan samenwerken om te werken aan die sterke economie? Tot slot. Voor een sterke, robuuste, strategische en onafhankelijke economie in geopolitieke tijden zijn onze innovatieve bedrijven heel erg belangrijk. Dat kan bijvoorbeeld met DARPA. Dat houdt in dat de overheid als eerste afnemer kan optreden bij bedrijven die werken aan baanbrekende technologieën. In het buitenland werkt het DARPA-systeem ontzettend goed en heeft het bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van gps, het internet, mRNA-technologie et cetera. Wij zijn blij dat dit nu ook in het akkoord staat. We zijn verder blij dat we volgens het DARPA-model gaan werken aan NADI. Misschien kan de minister alvast toelichten hoe zij hiermee aan de slag wil gaan en op welke termijn we daar wellicht de eerste update van zouden mogen verwachten. Ik zie de voorzitter met een schuin oog naar mij kijken, dus …

Versie 8dd719ff16792f72d4c63a8a0f97462c49fef209233877c00110dc8acdfaef8a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.