Bestaanszekerheid Caribisch Nederland

Brontekst

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u wel, voorzitter. Bon dia, goedemiddag, zeker ook aan de inwoners van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba die vandaag meekijken of meeluisteren naar dit debat. Bestaanszekerheid in Caribisch Nederland gaat over iets heel fundamenteels: de vraag of inwoners van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba daadwerkelijk rond kunnen komen van hun inkomen. Mijn fractie ziet dat er de afgelopen jaren belangrijke stappen zijn gezet. Het minimumloon is verhoogd, uitkeringen zijn verhoogd en er zijn maatregelen genomen om bepaalde kosten te verlagen. Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat de opgave nog groot is. De armoede op Bonaire ligt altijd vele malen hoger dan in Europees Nederland en een aanzienlijk deel van inwoners behoort tot de groep werkende armen. Voorzitter. Mijn eerste punt betreft het sociaal minimum. Het kabinet heeft aangegeven dat wordt toegewerkt naar een leefbaar sociaal minimum op basis van de adviezen van de commissie-Thodé. Dat is een belangrijke stap wat mijn fractie betreft. Tegelijkertijd zien we dat het minimumloon en de onderstand wel zijn verhoogd, maar dat veel huishoudens nog steeds moeite hebben om rond te komen. De kosten van levensonderhoud zijn immers hoog en stijgen soms sneller dan de inkomens. Daarom de vraag aan de staatssecretaris hoe hij op dit moment de afstand beoordeelt tussen het huidige inkomensniveau en het sociaal minimum dat volgens de voorbeeldbegrotingen nodig is om daadwerkelijk rond te komen. Kan hij aangeven welke stappen de komende jaren nog nodig zijn om dat sociaal minimum daadwerkelijk te bereiken? Voorzitter. Mijn tweede punt betreft de kosten van levensonderhoud. Veel inwoners geven aan dat niet alleen het inkomen, maar juist de kosten het verschil maken. Dat geldt voor wonen, maar zeker ook voor de nutsvoorzieningen. In de stukken lezen we dat subsidies op energie, water en telecom een belangrijke rol spelen om deze basisvoorzieningen betaalbaar te houden. Tegelijkertijd zien we dat sommige van deze subsidies tijdelijk zijn en mogelijk aflopen. Daarnaast heeft het kabinet een brede koopkrachtenvelop vrijgemaakt voor Caribisch Nederland, ongeveer 30 miljoen in 2024 en 32 miljoen structureel vanaf 2025, terwijl in verschillende Kamerbrieven ook afzonderlijke bedragen voor maatregelen worden genoemd. Daarom vraag ik de staatssecretaris of hij inzichtelijk kan maken welke maatregelen uit deze koopkrachtenvelop worden gefinancierd en welke uit andere begrotingen en hoe wordt voorkomen dat inwoners worden geconfronteerd met hogere vaste lasten als tijdelijke subsidies aflopen. Kan hij bovendien toezeggen dat Caribisch Nederland structureel wordt meegenomen bij toekomstige koopkrachtmaatregelen? Voorzitter. Mijn derde punt betreft het socialezekerheidsstelsel. Het stelsel op de BES-eilanden is in ontwikkeling, maar verschilt nog duidelijk van dat in Europees Nederland. Zo ontbreekt nog altijd een werkloosheidsuitkering. Mensen die hun baan verliezen, vallen daardoor sneller terug op onderstand of hebben nauwelijks een vangnet. Daarom de volgende vragen aan de staatssecretaris: wat is de stand van zaken van de aangekondigde werkloosheidsregeling voor Caribisch Nederland en hoe wordt voorkomen dat deze regeling zo beperkt wordt dat ze in de praktijk weinig zekerheid biedt? Voorzitter, tot slot. De inwoners van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba zijn inwoners van Nederland. Ze mogen verwachten dat de overheid zich inzet voor een fatsoenlijk bestaansminimum en voor basisvoorzieningen die betaalbaar blijven. Mijn fractie vindt het daarom belangrijk dat de stappen die de afgelopen jaren zijn gezet, worden voortgezet en waar nodig worden versneld. Ik zie uit naar de beantwoording van de staatssecretaris en de minister.

Versie 4f6611935e6c20fe6c2d61ed94bc42db1ea15937771daf8bad415df20f326d61 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.