Onlinefraude

Mevrouw Van der Laan: Dank u wel. Ik kom eerst op de vraag van mevrouw Michon-Derkzen. In aansluiting op wat mevrouw Molenaar aangeeft: we gaan het verder uitwerken, maar de kern van de gedachte is dat als je mensen met een set van bevoegdheden bij elkaar zet, je de effectiviteit enorm kunt vergroten. Met die vorm creëer je ook structureel een publieke plek waar kennis wordt verzameld over deze vorm van fraude, waar die kennis wordt doorontwikkeld en waar alle partijen naartoe kunnen. Ik heb het eigenlijk over een kenniscentrumfunctie. Op termijn willen we ook dat je elkaar ter plekke realtime kunt helpen, maar we moeten nog verder uitwerken hoe je dat zou kunnen doen en welke grondslagen voor gegevensdeling je daarvoor nodig hebt. Dan praat je echt over data-uitwisseling ter plekke. Ik ga meteen door op de vraag van mevrouw Wijen-Nass. Hoe werkt het in de praktijk? Een klant zit vier à vijf uur aan de lijn. Tegenwoordig is het meestal minimaal vier uur. Er wordt een overboeking gedaan naar een rekening, waarvan de bank een alert krijgt. Daar zitten honderden mensen voor. Er komt een alert binnen. Wat doet de medewerker dan? Die drukt op een knop — bij wijze van spreken, want waarschijnlijk klikt hij of zij iets aan op het scherm — en zegt: deze betaling houden we even vast. Dan wordt de betaling vastgehouden. De medewerker van de bank belt met de klant. De criminelen die die mensen aan de lijn hebben, zijn getraind op dit proces. Die zeggen van tevoren, in de eerste vier uur, tegen de klant: "Opletten, want het kan zijn dat u gebeld wordt en dan moet u dit zeggen." Serieus. Ze worden helemaal getraind op dat telefoontje. Dat telefoontje zou onterecht of verkeerd zijn, niet met de goede bedoelingen en noem het allemaal maar op. Ze zeggen: u wordt gebeld en dan moet u dit zeggen. Ik heb, met een geheimhoudingsverklaring, mogen meeluisteren naar opgeslagen bandjes. Mensen beginnen tijdens die opname te twijfelen. Het betreft gesprekken die met bankmedewerkers plaatsvinden. Andere gesprekken krijg ik niet te horen. Je hoort dat ze zelf al beginnen te twijfelen. Gelukkig gaan ze onze bankmedewerker geloven. Dan ontstaat er een enorme opluchting. Dat is gelukkig op dit moment bij 80% het geval. Maar in 20% van de gevallen komt het voor dat onze bankmedewerker niet wordt geloofd. De crimineel heeft gevraagd om een heel geloofwaardig verhaal neer te zetten, waardoor onze bankmedewerker die mevrouw of meneer begint te geloven. Het komt ook weleens voor dat je belt en het onterecht is, omdat het oprecht een goede overboeking is. Het is voor een bankmedewerker best moeilijk om dat in te schatten, maar zij zijn daar wel zeer, zeer, zeer getraind in. Dan wordt het geblokkeerd, is iedereen opgelucht en is de betaling niet gedaan. Dat is de situatie. Daarnaast hebben we de preventiekant. Wat betreft de preventie zetten we vol in op campagnes, op de vieruurssituatie. De meeste leden van ons, misschien wel allemaal, hebben waarschuwingen op de startpagina's van hun apps, websites en de hele santenkraam. We zetten vol in op preventie. De awareness kwam nog even aan de orde in het wetenschapsrondje aan het eind. Ik heb het over de kennis en alertheid. Ik heb mijn moeder van 82 ook al op het hart gedrukt hoe ze dit moet aanpakken. Zo doe je dat. Vertel het vooral door. Preventie is voor ons ook echt een hele belangrijke actielijn. Je ziet ook dat dat werkt. Wij testen de campagnes en checken of het doorkomt. Je ziet echt een groeiend bewustzijn, maar je ziet die criminelen daar ook weer meteen op reageren. Dat weet de politie nog veel beter dan wij. Zij verzinnen dan weer wat anders. Het is dus een beetje een race tegen de crimineel. Wij houden samen met de politie de criminele ontwikkelingen ontzettend goed in de gaten. Hoe ziet die samenwerking eruit? Wij werken samen met de politie en eigenlijk met iedereen. Met wie vindt die samenwerking het minst plaats? De grote internationale socialmediapartijen zijn het moeilijkst om aan tafel te krijgen en om stappen te laten zetten, omdat ze een wereldwijde speler zijn. Het is moeilijk om daar op nationaal niveau tractie op te krijgen. Maar goed, daar pleiten we wel heel erg voor. Dat zou je kunnen organiseren met verplichtingen of andere oplossingen. Je kunt ze ook bij dat centrum betrekken, al is het maar één persoon. Dan zou ik al heel gelukkig zijn. Dat is een beetje het idee. Is dat een voldoende antwoord op de vraag?