Onlinefraude

Mevrouw Bongers: Voorzitter, Kamerleden, dank voor de uitnodiging. Fijn om hier te mogen zijn. Het is ook goed dat het onderwerp onlinefraude op de politieke agenda staat. In de strijd tegen onlinefraude staat de Fraudehelpdesk dagelijks aan de frontlinie als uniek landelijk meldpunt en laagdrempelige vraagbaak waar burgers en ondernemers terecht kunnen met hun vragen, hun zorgen en hun meldingen. Wij bieden persoonlijke hulp, geven mensen handelingsperspectief, wijzen ze de juiste weg en stellen gedupeerden gerust. Zo voorkomen we schade door vroegtijdige signalering en advies. Die meldingen zijn ook goud waard. Ze laten zien wat er in de samenleving gebeurt, vaak nog voordat andere instanties het in beeld hebben. Onlinefraude is geen randverschijnsel meer. Het is uitgegroeid tot het meest voorkomende delict in Nederland. Eén op de vijf Nederlanders is slachtoffer. Dat zijn ongeveer 3 miljoen mensen. Daarnaast krijgt een veel grotere groep te maken met pogingen tot oplichting. De maatschappelijke schade, financieel en emotioneel, is enorm. Wanhoop, schaamte en verlies van vertrouwen in de maatschappij zijn een dagelijkse realiteit voor miljoenen burgers. De urgentie is groot. Dit jaar hebben wij al meer meldingen ontvangen dan in het hele voorgaande jaar. Die trend zet alleen maar door. Vorig jaar ontvingen we 65.000 meldingen en 650.000 valse mails. Op dit moment hebben we al 80.000 meldingen ontvangen. Als deze lijn doorzet, verwachten we binnen vijf jaar 200.000 meldingen. Als ik daar de valse mails bij optel, gaat het om een miljoen mensen die op enig moment in het jaar contact met ons zoeken. Daarbij gaat het niet alleen om phishingmails en telefoonscams, maar ook om complexe vormen van fraude met AI en deepfakes. Fraude treft niet alleen kwetsbare groepen, maar ook digitaal vaardige mensen en ondernemers. Vaak denkt men "het gebeurt mij niet", maar het kan ieder van ons overkomen. Onze melders willen vooral geholpen worden. Ze willen dat er iets met hun melding gebeurt. Ze voelen zich vaak geen traditioneel slachtoffer, maar willen wel dat daders worden aangepakt. Wij vervullen een unieke loketfunctie in het bouwen aan maatschappelijke weerbaarheid en dragen bij aan de herkenning van signalen, zodat deze effectiever hun weg weten te vinden naar onder andere de politie. Meldingen worden gestructureerd verzameld, trends worden herkend en informatie wordt geanonimiseerd doorgeleid. Dankzij intensievere samenwerking met de politie en onze andere partners lukt dat steeds beter. Laat ik een voorbeeld geven. We hebben de afgelopen maanden een pilot gedraaid met de politie, waarbij een politiemedewerker is gestationeerd bij de Fraudehelpdesk. Dat leidde tot 40% meer aangiften en veel snellere opvolging. Dat is synergie in de praktijk, en dat is precies wat er nodig is. Maar we lopen ook tegen grenzen aan. Met een klein team en beperkte middelen verwerken we deze grote aantallen. We hebben al veel bereikt, ook dankzij de politieke steun die we van u hebben gekregen. Denk aan de uitbreiding van onze dienstverlening, de vergroting van onze naamsbekendheid, samenwerking en zichtbaarheid in de media. Wij willen hét nationale loket zijn voor onlinefraude, voor zowel burgers als bedrijven. We willen een plek zijn waar mensen met hun vragen terechtkunnen, waar slachtoffers weten dat ze serieus worden genomen, waar data direct bijdragen aan preventie en opsporing en waar samenwerking in de keten vanzelfsprekend is. Kortom, we zijn er voor de samenleving, dag in, dag uit. Onze oproep aan u als politiek is: veranker de Fraudehelpdesk structureel als nationaal loket in de aanpak van onlinefraude en ondersteun de duurzame samenwerking met publieke en private partners. Zo laat u zien dat slachtoffers er niet alleen voor staan en dat Nederland klaar is voor een toekomstbestendige aanpak van deze vorm van high-impact crime. Onlinefraude raakt iedereen. De aanpak moet dat ook doen. Dank u wel.