Mensenrechtenbeleid

Brontekst

Minister Berendsen: De heren Van Lanschot en Boomsma vroegen naar — hoe kan ik dit samenvatten? — de concrete verbetering die de inzet op het gebied van de speciaal gezant religie en levensovertuiging voor christelijke minderheden heeft gehad. Het kabinet deelt de zorgen over vrijheid van religie en levensovertuiging in de genoemde landen. Die genoemde landen zijn Nigeria, Pakistan, China en Syrië. Onze diplomatieke inzet zorgt ervoor dat concrete zorgen over vervolgde christenen en andere religieuze minderheden rechtstreeks bij autoriteiten worden aangekaart en via de EU en de VN internationaal op de agenda blijven. De informatie die bewindspersonen, de speciaal gezant, de mensenrechtenambassadeur en de ambassades ter plaatse ophalen, stelt Nederland bovendien in staat om gerichter op te treden en lokale, religieuze gemeenschappen en maatschappelijke organisaties beter te ondersteunen. Nederland ondersteunt maatschappelijke organisaties die schendingen monitoren, rechtsbijstand verlenen en bijdragen aan de bescherming van religieuze minderheden. Zoals vaak is het lastig om bepaalde beleidsinzet op mensenrechten een-op-een te koppelen aan een verbetering van de specifieke situatie — zie ook mijn antwoord van zojuist voor wat betreft Pakistan — maar we horen van groepen en ngo's dat onze inzet waardevol is. Er moet ook aandacht voor gevraagd blijven worden. Een concreet voorbeeld is Nigeria. Nederland heeft in EU-verband meermaals gepleit voor het opschroeven van de veiligheidssamenwerking met Nigeria om haar burgers beter te kunnen beschermen, waaronder religieuze minderheden. Er zijn inmiddels ook vergevorderde plannen om hier uitvoering aan te geven. De 35 miljoen tegen christenvervolging wordt voortgezet onder het nieuwe beleidskader Focus. Het geld is gereserveerd voor bevordering van vrijheid van religie en levensovertuiging met bijzondere aandacht voor kwetsbare religieuze minderheden, waaronder vervolgde christenen. Het fonds zal actief zijn in meerdere landen die ook op de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors staan, waaronder Syrië, Nigeria en Pakistan. De focusregio's zijn het Midden-Oosten, Afrika en Azië. Om veiligheidsredenen worden niet alle landen bekendgemaakt. Middelen worden contextspecifiek ingezet voor bescherming van kwetsbare religieuze gemeenschappen, waaronder christenen. De heer Van Lanschot zei dat tegengif tegen Kremlinpropaganda noodzakelijk blijft. Het gaat om steun aan journalisten. Ik zie het belang. Onafhankelijke Russischtalige journalisten vormen tegenwicht aan de Russische propaganda en desinformatie binnen en buiten Europa. Ik hecht ook veel waarde aan verschillende programma's die bijdragen aan de persvrijheid en de veiligheid van journalisten. Er is ook bijzondere aandacht voor de Russischtalige journalistiek. We onderzoeken nu welke mogelijkheden er zijn na het aflopen van de huidige programma's. De impact van de bezuinigingen op het Mensenrechtenfonds is namelijk groot. Op dit moment is het niet mogelijk om projecten na 2027 op hetzelfde financiële niveau voort te zetten, maar in aanloop naar de begrotingsbehandeling hoop ik uw Kamer nader te informeren over de mogelijkheden die we zien. Mevrouw Piri vroeg in algemene zin naar de bescherming van journalisten. Persvrijheid en in ruimere zin de vrijheid van meningsuiting zijn sinds jaar en dag een van de prioriteiten binnen het Nederlandse mensenrechtenbeleid. Onafhankelijke media maken maatschappijen weerbaar. Journalisten zijn in hun hoedanigheid als burgers beschermd onder het internationaal recht. Zij moeten hun belangrijke werk ook in conflictengebieden in vrijheid en veiligheid kunnen uitvoeren. Het kabinet veroordeelt elke doelbewuste aanval op journalisten overal ter wereld. Nederland steunt vanuit het centrale Mensenrechtenfonds het werk van Free Press Unlimited en Reporters Without Borders, vanuit het Safety for Voices-subsidiekader. Deze organisaties bieden fysieke, juridische, digitale, financiële en psychosociale hulp aan journalisten in nood en zijn wereldwijd actief. Daarnaast steunt Nederland programma's van UNESCO ten aanzien van de veiligheid van journalisten. Nederland blijft ook in het diplomatieke verkeer het belang van vrije media en de bescherming van journalisten onderstrepen. Mevrouw Van der Werf vroeg om nieuwe afspraken op het gebied van politiek, handel en veiligheid te toetsen op mensenrechten en naar hoe dit is geborgd in de nieuwe Veiligheidsstrategie. De bevordering en bescherming van mensenrechten en de internationale rechtsorde zijn kernprioriteiten binnen het brede buitenlandbeleid. Dat is ook vastgelegd in het coalitieakkoord en de beleidsbrieven die hierover zijn uitgebracht. Een coherent mensenrechtenbeleid is ook onderdeel van de dialoog die ik en collega Sjoerdsma hebben met het Breed Mensenrechten Overleg. Dat overleg had ik vorige week overigens voor de tweede keer. Ik heb duidelijk gemaakt dat een effectief buitenlandbeleid begint met een krachtige basis in ons eigen land. Mede daarom heb ik samen met de minister van Defensie en de minister van BHOS de Adviesraad Internationale Vraagstukken om advies gevraagd over hoe de Nederlandse mensenrechteninzet gemoderniseerd kan worden en een geïntegreerde bijdrage kan leveren aan andere Nederlandse belangen, in het bijzonder het veiligheidsbeleid. Mevrouw Van der Werf vroeg ook naar de antirechtenbeweging. Dat antwoord had ik beloofd. We delen de zorgen van de Kamer over de groeiende invloed van de mondiale antirechtenbeweging. Onze premier heeft zich hier recent tijdens de High-level Week in New York over uitgesproken. We staan voor onze vrijheden. Dat is duidelijk gemarkeerd in onze beleidsbrief. Interdepartementale samenwerking is onderdeel van de bredere inzet van het kabinet, zoals is te zien in de onlangs gepubliceerde Emancipatienota van OCW. Uw Kamer heeft hier later dit jaar ook een debat over gepland. Het is goed om hier dan nader over te spreken. Voorafgaand aan het Kamerdebat zal ook een kabinetsbrief over de antirechtenbeweging namens mijn collega Sjoerdsma en mijzelf aan de Kamer worden verzonden. Mevrouw Rajkowski vroeg naar bedreigde leden van de diaspora en naar hoe ze weerbaar gemaakt kunnen worden tegen buitenlandse spionage et cetera. Het vergroten van de weerbaarheid van bedreigde leden van de diaspora ligt enerzijds in het vergroten van het bewustzijn bij potentiële slachtoffers en anderzijds in het vergroten van het bewustzijn bij lokale overheden en professionals, zodat er adequaat gesignaleerd en gehandeld kan worden. Een centraal onderdeel hiervan is de vertrouwenslijn buitenlandse inmenging. Deze vertrouwenslijn wordt momenteel ontwikkeld. Er is een wetgevingstraject gestart om de juridische grondslag hiervoor te bewerkstelligen. In de tussentijd wordt gekeken naar alternatieven. Binnen de EU spant Nederland zich in om de kosten van inmenging voor statelijke actoren te verhogen. Nederland verwelkomt dat de EU in 2025 sancties aannam tegen criminele netwerken die door Iran worden geïnstrumentaliseerd. Nederland zal blijven kijken naar de inzet van het sanctie-instrument op de voor ons belangrijke onderwerpen, zoals terrorisme, cybercriminaliteit en mensenrechten. Voorzitter, dit was het blokje thematische mensenrechtenprioriteiten. Ik heb ook nog een blokje met overige thema's. Ik wil voorkomen dat er vragen worden gesteld die misschien nog langskomen.

Versie 182eebcbedeadd6e27e4662eb4b0677bd1a2542c59bd561ea9b97f38d69d3275 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.