Ontwerpbesluit houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling (35386, nr. 41)

Staatssecretaris Bertram: Voorzitter. Dan heeft de heer Bikkers twee vragen gesteld die met elkaar samenhangen. Hoe kom je tot die balans en bent u eigenlijk tot het gaatje gegaan? Ik kan er dit van zeggen. Een van mijn voorgangers, staatssecretaris Jansen, heeft al in maart 2025 gezegd: het wordt nadeelcompensatie, want iets anders kun je je eigenlijk niet voorstellen. Mijn opdracht was dus dat het binnen het kader van de nadeelcompensatie moest. Dan weet je dat je rekening moet houden met een aantal zaken. Het gaat dan allereerst om de voorzienbaarheid, zoals u zei. Als je kijkt naar de jurisprudentie, zie je dat ook rechters zeggen: zodra er een debat is over in dit geval vuurwerk, moet je daar als ondernemer rekening mee houden. Het feit dat de wet er nog niet is, is daarbij niet doorslaggevend. Doorslaggevend is of je er rekening mee hebt kunnen houden en of debatten in de Kamer op die manier ook echt van belang waren. Dat zie je in de jurisprudentie terug. Ten tweede is er de duiding van de schade. Het maakt uit of je schade op basis van bijvoorbeeld onteigening bepaalt, met verwijzing naar artikel 1 van het EVRM. Nadeelcompensatie is echt iets anders. Dan moet je als ondernemer aantonen dat het eigenlijk verdergaat dan het normale ondernemersrisico. Binnen dat kader moet dat worden gezien. Ten derde is er de overgangsperiode. Naarmate het proces van jouw bedrijf langer duurt, in dit geval van de importeurs, heb je recht op een langere overgangsperiode dan wanneer het elk jaar om een nieuw proces gaat en je dus ook elk jaar opnieuw inkoopt. Daar hebben we allemaal rekening mee gehouden. Binnen die kaders zijn we niet aan minimalistische kant gaan zitten. Ik heb twee voorbeelden daarvan. Bij de detailhandel hebben we gezegd dat we die €3.500 belangrijk vonden. Het was ook een vraag van de detailhandel zelf om een opslag te doen, waardoor je ook kleinere ondernemers meer zou kunnen bijstaan. Het ging om een opslag van 15% binnen een marge van 9% tot 15%. Dat past allemaal nog binnen de nadeelcompensatie. Zo zijn we op die 15% gaan zitten. Dan wat betreft de overgangsperiode. Een deel zei: als je al zo'n fantastisch overgangsjaar hebt gehad, moet er dan nog een jaar bij? Wij hebben gezegd: ja, dat moet wel. Je hebt een overgangsjaar en daarbovenop komt dat jaar. Dat betekent eigenlijk dat je dan ongeveer tot een bedrag van — dat schatten wij nu in — tientallen miljoenen komt. Dat is eigenlijk ongeveer evenveel als wat de vorige staatssecretaris voor het totaal had begroot. In die zin denk ik dat wij dit netjes, binnen het concept van de nadeelcompensatie, hebben berekend. Mevrouw Zwinkels had nog een aantal vragen. Eigenlijk was uw vraag: hoe gaat dat zo meteen met die beleidsregel? We hebben het volgende met de branche afgesproken. Ik heb ze deze week nog gesproken. Wij zijn nu in voorbereiding om die beleidsregel handen en voeten te geven. De voorraden worden gewoon door de importeurs bij de detailhandel weggehaald, maar al het andere wordt besproken. Die beleidsregel wordt opgesteld en die wordt ook met de detailhandel doorgenomen. Het punt van de Raad van State heb ik net genoemd. We zijn druk doende met de VNG om daarnaar te kijken, zodat ik daar in mijn nadere rapport een gefundeerd antwoord op kan geven. De heer Mathlouti vroeg mij nog hoe het met de ondernemers zit. Hij vroeg: heb je binnen het concept van de nadeelcompensatie echt je best gedaan om het netjes en eerlijk te doen? Ik heb net een antwoord gegeven en daarbinnen zit het. Ik denk dat ik daarmee alle vragen heb gehad. Ik heb vier moties. Ik denk dat mevrouw Wiersma niet verbaasd zal zijn dat ik haar beide moties moet ontraden. De motie op stuk nr. 44 betreft uitgaan van drie jaar in plaats van van dat ene jaar. Dan krijg je dus eigenlijk drie plus één. Dat is hetzelfde als bij de importeurs. Dat past echt niet binnen het concept van de nadeelcompensatie, als je kijkt naar het bedrijfsproces. Dat is althans zoals wij er juridisch naar kijken. De motie over het niet in werking laten treden, de motie op stuk nr. 45, wordt uiteraard ook ontraden. Zoals al in het debat werd gezegd, is het echt cruciaal en belangrijk. De politie vraagt er niet voor niks om. Burgemeesters vragen er niet voor niks om. Het is niet dat het me geen pijn doet. Dat heb ik ook in een vorig debat gezegd. Ik snap het heel goed, want het is een traditie. Tegelijkertijd is dit een belangrijke maatregel als je ziet wat het elk jaar weer betekent.