IVD-aangelegenheden

Brontekst

Mevrouw Rajkowski (VVD): Dank. Het is goed om weer terug te zijn, voorzitter. Het is al gezegd: de boodschappen in de jaarverslagen zijn ronduit ernstig. Sinds de Tweede Wereldoorlog, sinds de oprichting van de AIVD, is de dreiging nog niet zo intens geweest en kwam die ook niet van zo veel kanten. Of het nou gaat om terrorisme, Rusland, China en nu ook criminele ondermijning als een van de onderzoeksmogelijkheden van de AIVD, het is nog nooit zo heftig geweest. Tegelijkertijd heb ik de afgelopen dagen in de media ook veel zorgen gezien over de nieuwe wet die naar buiten is gebracht in internetconsultatie, namelijk de Wbnv, de nieuwe Wiv. Ik wil toch het volgende nog even memoreren. In deze onrustige wereld, waar ter wereld is het nog mogelijk om bijvoorbeeld een pride te organiseren op de schaal waarop wij dat doen in Amsterdam? Ik ben daar ongelofelijk trots op. Het betekent namelijk niet dat er geen dreigingen zijn; die dreigingen zijn er zeker. Maar elk jaar organiseren we de pride zo groot in Amsterdam, op een veilige manier. Dat komt omdat de mannen en vrouwen achter de mensen die hier aan tafel zitten, kneiterhard werken. Ik ben daar ongelofelijk trots op. Dat dat soort dingen nog steeds kunnen en niet misgaan, is dankzij hun werk en alles wat wij niet zien, omdat zij heel veel dingen voorkomen. Daar wilde ik even mee beginnen. Dan de Wbnv. Het is goed dat het kabinet doorpakt met de nieuwe bevoegdheden voor de diensten en passend toezicht daarbij. We gaan daar zeker nog verder over praten met elkaar als Kamer. Ik heb twee vragen daarover. Is het zo techniekneutraal mogelijk opgeschreven, zodat er, indien nodig, ook onderzoek kan worden gedaan naar nieuwe dreigingen en nieuwe technieken, misschien als het gaat om de ruimte en het gevecht in space? Voorzitter, dan de actualiteit. Nederland heeft zich aangesloten bij een internationale waarschuwing voor Noord-Koreaanse IT'ers die onder een valse identiteit aangenomen proberen te worden. Zij verdienen dan geld voor het regime, maar kunnen tegelijkertijd toegang krijgen tot allerlei gevoelige bedrijfs- en overheidsnetwerken. Dit is dus geen theoretisch risico, want dat hebben ze ook in Nederland geprobeerd. Hoe groot is het risico dat Noord-Koreaanse IT'ers met dit doel al werkzaam zijn geweest binnen kritieke organisaties? Kunt u daar iets over vertellen? Voorzitter, dan Rusland. Op verzoek van de VVD heeft Nederland zich ervoor ingezet om cybercriminelen uit Rusland op Europese sanctielijsten te krijgen. Met succes, want al een aantal jaar wordt die sanctielijst geüpdatet en wordt ervoor gezorgd dat als de meest beruchte hackers ook maar met één voet de EU betreden, we hen in de kraag kunnen vatten. Tegelijkertijd wil ik toch vragen of we die sanctielijst niet alleen vaker kunnen reviewen, maar ook kunnen uitbreiden, zodat bijvoorbeeld niet één keer in het jaar wordt gekeken of we de sanctielijst kunnen uitbreiden, maar dat we per attributie gaan kijken. De wereld is zo onrustig. Er worden nu regelmatig hele grote operaties richting Europa en Nederland gedaan. Kunnen we niet per keer kijken of we er hackers bij kunnen plaatsen? Het gaat me niet alleen om de hackers zelf — "de loopjongens" noem ik ze maar even — maar ook om de opdrachtgevers en de bulletproof hostingbedrijven die het allemaal faciliteren. Het gaat me erom dat we de hele keten aanpakken, eigenlijk zoals we dat bij de ondermijning van criminaliteit ook proberen. Laten we kijken of we dat kunnen doortrekken in de cyberwereld. Dan nog een aantal vragen, voorzitter, want volgens mij heb ik nog tijd. Wat ik veel voorbij heb zien komen, is de zorg dat er echt een soort juridificering zou komen, omdat je een nieuwe wet hebt, en een tijdelijke wet, dus alles door elkaar. Hoeveel beroepszaken heeft de dienst nou eigenlijk gehad onder de tijdelijke wet? Een ander onderwerp. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat we de techcapaciteiten blijven uitbreiden, maar dat er ook voldoende digitale infrastructuur voor nodig is. Hoe ziet dit er de komende jaren uit? Wordt daaraan gewerkt? Als laatste zou ik een toelichting willen op een aantal fenomenen. Dat gaat over de dreiging vanuit het jihadistische gedachtegoed. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat jongeren online minder snel radicaliseren en we hen kunnen helpen? Deze zomer zijn er een aantal aanhoudingen geweest. Ik hoor ook graag wat duiding over de zorgen omtrent rechtsextremisme en de remigratiecongressen. Dank u wel.

Versie a8e0076d9572312362fc6f12c8e538bc4aeca117789a75e3e7d1fbf81f787f9f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.