IVD-aangelegenheden

Brontekst

De heer Clemminck (JA21): Dank u wel, voorzitter. Wie de jaarverslagen van onze inlichtingen- en veiligheidsdiensten leest, kan maar tot één conclusie komen: Nederland bevindt zich op een kantelpunt. Rusland voert een hybride oorlog tegen westerse landen. China probeert op grote schaal kennis en technologie buit te maken. Het moorddadige regime van Iran intimideert en bedreigt tegenstanders tot in onze wijken en straten. Ondertussen blijft het islamisme de belangrijkste voedingsbodem voor terroristische dreiging voor Nederland, en dat al zo'n 25 jaar. Afgelopen zomer werden in onder meer Rotterdam, Eindhoven en De Rijp jonge islamitische terreurverdachten aangehouden na informatie van de AIVD. Dat laat zien hoe belangrijk tijdige informatie en effectief optreden zijn. Hoelang laten we ons nog bedreigen en aanvallen door islamitische terroristen? Wanneer hakken we de kop van deze slang eens af na 25 jaar? Het zal niet liggen aan de mannen en vrouwen van de AIVD en de MIVD. De fractie van JA21 spreekt haar waardering uit voor hun inzet. Het ligt wel aan de politiek hier in Den Haag. Duitsland verbiedt de Palestijnse organisatie Samidoun, maar Nederland niet. België weet de massamigratiecijfers te laten dalen, en daarmee ook het gevaar van islamisten, maar Nederland niet. Het nationale dreigingsniveau staat nog altijd op 4 van 5. Er is dus een reële kans op een aanslag in Nederland. De AIVD rekent ongeveer 500 personen bij jihadistische bewegingen, waarvan een derde jonger is dan 24 jaar. De aanslag op de pride in Berlijn afgelopen zomer heeft laten zien hoe snel moslimjongeren online kunnen radicaliseren. De dader stond bij de Duitse autoriteiten bekend als een gevaarlijke islamist, maar zijn concrete aanslagplan bleef buiten beeld. Sociale media hebben de klassieke weg naar radicalisering ingrijpend veranderd. Deze jongeren — in Duitsland worden ze ook wel "tienerjihadisten" genoemd — hoeven niet langer fysiek een radicale imam of moskee te bezoeken; de propaganda komt rechtstreeks hun slaapkamer binnen. Dat gebeurt vaak volledig buiten het zicht van de eigen omgeving of de traditionele opsporingsmethoden. Hoeveel Nederlandse minderjarigen en jongvolwassenen worden momenteel wegens jihadisme en radicalisering gevolgd door de inlichtingendiensten? Heeft de AIVD voldoende capaciteit en juridische middelen om besloten onlinenetwerken tijdig te onderzoeken? Kan de regering socialemedia-accounts blokkeren? Gebeurt dat ook? Graag een reactie van de minister. Voorzitter. Ook Hamas verdient nadrukkelijk onze aandacht. De AIVD beschrijft hoe Hamas in Nederland en Europa actief is met propaganda, beïnvloeding, activisme, lobbyen en fondsenwerving. In hoeverre proberen Hamas en aan Hamas gelieerde netwerken invloed uit te oefenen op de pro-Palestina-organisaties en -demonstraties in Nederland? Heeft de AIVD aanwijzingen dat achter de schermen wordt geprobeerd demonstraties zoals de Rode Lijnprotesten te beïnvloeden en te benutten? Voorzitter. Dan Samidoun. De Kamer nam in 2024 de motie-Eerdmans/Diederik van Dijk aan om Samidoun op de nationale sanctielijst terrorisme te plaatsen. In maart van dit jaar meldde het kabinet dat daarvoor onvoldoende bruikbare en deelbare informatie beschikbaar was. Wat nu? Samidoun verheerlijkt terrorisme en legitimeert geweld. Accepteert het kabinet simpelweg dat de plaatsing juridisch niet mogelijk blijft? Welke vervolgstappen zijn er eigenlijk gezet sindsdien? Wordt Samidoun nog steeds onderzocht? Wanneer wordt de Kamer opnieuw geïnformeerd over de laatste stand van zaken? De dreiging tegen Joodse en Israëlische personen, instellingen of objecten in Nederland is bovendien sterk toegenomen. Heeft de AIVD voldoende zicht op concrete voorbereidingshandelingen tegen synagogen, scholen, bedrijven en diplomatieke locaties? Beschikken Joodse instellingen tijdig over de informatie die nodig is om passende veiligheidsmaatregelen te treffen? Voorzitter. Het kabinet werkt ook toe naar een Europees equivalent van de Five Eyes. Betere samenwerking kan zeker noodzakelijk zijn, maar JA21 wil geen Europese inlichtingenunie buiten het zicht van het Nederlandse parlement en de Nederlandse toezichthouders. Kan de minister mijn fractie daarin geruststellen? Tot slot, voorzitter. Afgelopen vrijdag ging de nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in consultatie. JA21 staat in beginsel positief tegenover een wet die onze diensten meer slagkracht geeft tegen Russische hackers, Chinese spionage, Iraanse aanslagplannen en jihadistisch terrorisme. Maar voor JA21 geldt natuurlijk ook: geen bevoegdheden zonder toezicht. Het wetsvoorstel is in internetconsultatie gegaan en we kijken uit naar de behandeling in de Kamer. Tot zover. Dank u wel, voorzitter.

Versie a8e0076d9572312362fc6f12c8e538bc4aeca117789a75e3e7d1fbf81f787f9f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.