Herziening bekostiging mbo

Brontekst

Mevrouw Tseggai (PRO): Dank u wel, voorzitter. In de afgelopen jaren is er druk gewerkt aan de outlines van een nieuw bekostigingsstelsel voor het mbo. Het oude model was wel heel erg oud, dus wat ons betreft was dat hard nodig. Allereerst complimenten aan de minister en haar ambtenaren. In alle gesprekken met de direct betrokkenen waren er natuurlijk zorgen en wensen, maar er was ook waardering voor de betrokkenheid en voor de open blik op hoe het toekomstige bekostigingsmodel vormgegeven moet worden. Ruim 450.000 mbo-studenten volgen op een van de 57 mbo-instellingen en bijna 700 locaties ruim 420 opleidingen. Het is echt een grote onderwijssector. Het varieert van de zorg tot de horeca en van techniek tot transport. De waardering voor al die mensen is natuurlijk heel groot. Dat is meer dan terecht. Het zijn namelijk mensen waar de samenleving op draait. Het zijn mensen die de grote crises op het gebied van klimaat, energievoorziening en wonen moeten helpen oplossen. Precisieprojecten zoals de Einsteintelescoop zijn onmogelijk zonder de mbo-technici die uitvoering geven aan wat theoretisch geschoolde mensen verzinnen. Ook dingen waaraan we als vanzelfsprekend voorbijgaan, zijn ondenkbaar zonder mbo'ers. Ik noem bijvoorbeeld de logistiek, laboranten, verpleegkundigen et cetera. PRO heeft een positieve grondhouding ten opzichte van dit bekostigingsstelsel, maar ik wil wel een paar zaken adresseren. Allereerst is het startpunt natuurlijk al een beetje lastig. Het bekostigingsstelsel moet namelijk twee onverenigbare dingen met elkaar verenigen. Het moet stabiel genoeg zijn om langjarig financieringszekerheid te bieden, maar tegelijkertijd moet het dynamisch zijn, zodat je op veranderende omstandigheden kunt inspelen. Het lijkt mij dat er een duidelijke visie ten grondslag moet liggen aan wat we op lange termijn verwachten van mbo-opleidingen in de toekomst. Platgeslagen moeten opleidingen gefaciliteerd worden in het leggen van een stevig fundament van wat studenten moeten leren en kunnen. Daarnaast moeten de vakinhoudelijke ontwikkelingen goed kunnen doordringen in het les- en vakkenpakket. Over de concrete invulling komen we vast nog wel te spreken, maar voor ons is het belangrijk dat er zo veel mogelijk geld terechtkomt bij de instellingen zelf. Wat zijn de ideeën van de minister daarbij? Deelt zij bijvoorbeeld het standpunt van de AOb dat de beschikbaarheid van bevoegde en bekwame docenten vraagt om geoormerkte budgetten voor mbo-onderwijspersoneel? Voorzitter. Dan over de dynamische kant. Op werkbezoeken krijg ik vaak te horen dat technische opleidingen heel duur zijn. Dat zie je ook wel aan de indrukwekkende installaties die er vaak staan. Om mbo-studenten te leren omgaan met die techniek moet je natuurlijk flink investeren. Het valt me echter op dat de prijsfactor voor techniekopleidingen opvallend laag is ten opzichte van andere opleidingen die me op het eerste oog minder duur lijken. Kan de minister de prijsfactor voor techniekopleidingen misschien even toelichten? Voorzitter. Deze stelselwijziging wordt budgetneutraal uitgevoerd. Eigenlijk vinden wij dat best wel jammer. Hoewel het stelsel er goed uitziet, ga je eigenlijk schaarste verdelen. Er komt een mix aan factoren, waar iets uitkomt waar niet iedereen blij van wordt. Stuk voor stuk kleven er ook voor- en nadelen aan die factoren. Het is goed, denk ik, dat er middelen zijn om mbo-instellingen te helpen bij het zich aanpassen aan de nieuwe financiële werkelijkheid. Maar is de minister ook bereid om zich bijvoorbeeld te verbinden aan het idee dat er in ieder geval geen mbo-instellingen of -opleidingen gaan omvallen? Dat zou ook gelden voor opleidingen met een misschien wat minder duidelijke arbeidsmarktrelevantie.

Versie 388effe4376fe1facfd09b962b1bcc69ed9e0dda1c39bdc7954c214d611d945e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.