Gevangeniswezen

Brontekst

Mevrouw Abdi (PRO): Dank, voorzitter. Allereerst complimenten aan de staatssecretaris en haar ambtenaren voor dat er nu eindelijk een actieplan ligt. Ik onderstreep tegelijkertijd de noodkreet vanuit DJI. Dit plan is natuurlijk het minimale. We realiseren heel veel plekken, maar er zijn nog steeds voor 1.300 plekken geen middelen beschikbaar en ook geen actie terwijl het enorm crisis is. Omwille van de spreektijd beperk ik me tot drie onderwerpen: personeel, zorg en ICT. Wij gaan deze crisis niet oplossen zonder personeel. Opnieuw spreek ik vanaf deze plek mijn waardering uit voor het zware werk dat zij doen onder zeer moeilijke omstandigheden. Zij zijn de sleutel tot het succes van dit actieplan. Daarom vind ik het niet uit te leggen dat ze er allemaal taken bij krijgen, dat de situatie steeds erger wordt en steeds gevaarlijker, maar dat hun salaris hetzelfde blijft. We hebben eerder voorstellen gedaan. Daarvan werd gezegd: daar kunnen we niks mee. Mijn vraag aan de staatssecretaris is heel simpel: wat gaan we wel doen? Want uiteindelijk kunnen we niks van al deze plannen doen zonder het personeel. Ik vind het antwoord tot dusver best teleurstellend. Dan zorg. Volgens DJI is er sprake van een steeds complexere groep gedetineerden waar het gaat om psychische zorg en verslaving, terwijl de doorstroom naar de ggz stagneert. Een fors deel van de gedetineerden heeft forensische zorg nodig, maar het lukt niet om deze mensen te plaatsen. Tegelijkertijd zien we dat allerlei mensen tussen wal en schip belanden, mensen die eigenlijk niet in de gevangenis horen, maar er wel terechtkomen. Als de veiligheid en de zorg zo onder druk staan, net als de capaciteit, rest mij de vraag: kunnen wij dit niet op een veel betere manier vormgeven? Het komt namelijk toch te vaak voor dat we mensen zien van wie we denken: wat doe je hier eigenlijk? Er zijn ook mensen die gedetineerd zijn die daarmee een gevaar vormen voor het personeel dat hen veilig moet houden met meer taken, minder mensen en minder collega's. Ik denk aan Edwin, een verwarde bipolaire verslaafde man die klem kwam te zitten. Hij had al achttien jaar een wettelijke zorgmachtiging, maar werd zowel bij de ggz als de verslavingskliniek geweigerd. NRC beschreef hoe hij steeds op straat belandde, kleine delicten pleegde en elke keer in de gevangenis kwam. Hij kreeg uiteindelijk een isd-maatregel opgelegd. Uiteindelijk bleek dat deze Edwin het niet redde en na vier maanden een einde aan zijn leven maakte. Ik noem dit voorbeeld om duidelijk te maken dat deze doelgroep beter geholpen kan worden. We weten dat een isd-maatregel helemaal niet toereikend is. Wat PRO betreft moet het eigen karakter van isd verder versterkt worden. Hoe kijkt de staatssecretaris hiernaar? Is zij bereid om met een heldere visie te komen? Er is nu een enorm gat als het gaat om deze mensen en er wordt gewoon gepingpongd. Ik heb veel gesprekken gevoerd met gemeentes, die aangeven dat zij met de handen in het haar zitten met deze doelgroep. Ze hebben allemaal iemand als Edwin. Ze vragen om meer hulp en maatwerk, dezelfde gemeentes die DJI keihard nodig heeft om meer capaciteit te krijgen om de gevangenissen te ontlasten. Kan de staatssecretaris toezeggen dat zij het voortouw neemt om heldere bestuurlijke afspraken te maken over deze doelgroep en de zorg? Er zijn nu tig trajecten, tig ministeries en tig middelen die heen en weer geschoven worden, maar uiteindelijk is er in vijftien jaar veel te weinig gebeurd als het gaat om deze doelgroep. Ze zitten allemaal vast of lopen vrij rond terwijl we dat helemaal niet willen. Tot slot. Ik ben geschrokken van het nieuws dat de Justitiële ICT Organisatie is getroffen door twee ernstige cyberattacks. Mijn eerste vraag is of er nog andere aanvallen zijn geweest waarvan wij als Kamer moeten weten. Het bleek dat er een intern advies was om het systeem offline te halen, maar dat dat niet lukte omdat dat invloed had op de tenuitvoerlegging. Ik vind het een enorm risico. Ik hoor dus graag van de staatssecretaris of DJI voldoende kennis en middelen heeft om hiermee om te gaan. Kan worden gegarandeerd dat dit soort attacks de komende tijd niet plaatsvinden? Wat kan de staatssecretaris hierover zeggen en terugkoppelen? Tot slot nog een ding over de vrouwendetentie. Ik was blij om te horen dat de staatssecretaris zei: vrouwendetentie is geen mannendetentie, daar moet iets anders gebeuren. Mijn vraag is simpel: wat moet er gebeuren? Daar hoor ik graag meer over van de staatssecretaris.

Versie 6dcba155b6706c0c7d257cc288f07a547584f0b66c19325d639a947099a5bb0b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.