Gevangeniswezen

Brontekst

De heer Struijs (50PLUS): Dank, voorzitter. Ik ben een levende getuige van de geschiedenis. Daarom zit ik ook bij 50PLUS. Als recherchechef heb ik met lede ogen aangezien dat gevangenissen werden gesloten. Wij hebben hele delegaties hier in de Kamer gehad die zeiden: doe het niet; er zijn zo veel mensen die we oppakken en die we niet meer kwijt kunnen. Maar de bezuinigingen zijn leidend. Met die bril kijk ik ook naar het heden, want we zijn aan het repareren wat ooit is afgebroken. Dat heeft verregaande consequenties gehad voor de hele keten. Er is moedeloosheid bij het vangen van boeven bij de politie, want je weet dat er geen cel is. Ik zie rechters zeggen: ik heb geen celruimte, dus ik ga maar wat lager straffen. Formeel zullen ze dat nooit zeggen. Ik zie officieren van justitie die wanhopig zijn omdat ze iemand in voorlopige hechtenis moeten houden en het gaat maar door. Dit raakt dus de hele keten. Maar goed, we moeten gaan herstellen. Ik ben van de zomer naar de p.i. in Hoogvliet gegaan. Ik heb 30 jaar geleden namelijk de opening ervan meegemaakt. Het was echt een interessant bezoek. Ik trof daar een zeer, zeer gedreven en openhartige directeur aan, maar het waren de p.i.-medewerkers die echt definitief mijn hart gestolen hebben. Daar zit je dus als p.i.-medewerker tussen mensen die in voorlopige hechtenis zitten en mensen die hun hechtenis uitzitten. Ik kwam ook nog een bekende boef tegen. Dit was het meest interessante gesprek. Toen ik vroeg wat nu de nieuwe omstandigheden zijn, gaven de mensen die daar werken het volgende aan. Eén. Die voel je wel: het was die dag namelijk 36 graden buiten. Binnen was het tegen de 40 graden. "We hebben namelijk achterstallig onderhoud." Dat werkt wel even enorm door. Dat heb ik bij meerdere bajesen gezien. Een tweede punt is dat er eerlijk tegen me gezegd werd: "Meneer Struijs" — daar word ik gelukkig nog meneer genoemd — "Jan, we zien zo veel mensen met gedragsproblemen binnenkomen. We lijken af en toe wel een ggz. Maar ja, er is geen plek, dus dan moeten we het hier doen en dat vraagt veel meer extra aandacht." Dan heb ik een derde punt dat ik toch even mee wil geven. De laatste twee jaar zie je in de straten van Amsterdam en Rotterdam dat de bijzondere harddrugs terug zijn. Je ziet er heel veel mensen die eerst beginnen met afkicken in een heel zwaar programma. Ze hebben holle ogen en veel mentale en fysieke problemen. Dit komt allemaal op het bordje van die medewerkers daar en die verdienen echt beter. Maar goed, ik kwam die oude boef tegen en die kon in drie zinnen, eigenlijk in één zin, zeggen wat er aan de hand was in de bajes. Excuses voor de woorden, maar hij zei: "Er is hier geweldig personeel, maar wat is dit een klotegevangenis. Ik zit hier tussen allemaal drugsmensen die verslaafd zijn en ik als gerespecteerde boef — ik heb drie overvallen gepleegd — verdien beter." Ik vind dat een interessante observatie. Als je een dimensie dieper gaat, dan zie je in wat een afschuwelijke staat een DJI is. Ik ben ook tegen de enkelband als hoofdstraf, maar niet straffen is nog erger. Ik zeg dus nogmaals dat ik de periode waarin we nu allemaal zitten, een tussenfase vind. Maar ik vind dat we meer moeten doen naar de toekomst toe, want vergelding heeft geen plek meer in ons rechtssysteem. Je moet eens met slachtoffers gaan praten. Die snappen er niks meer van. Of ze nou met een enkelband buiten lopen of korter worden gestraft: in de vergelding moet ook ruimte zijn. Ja, ik ben ook van de resocialisatie. Als geen ander heb ik in Rotterdam meegemaakt dat bij jonge gedetineerden drie dingen helpen: een relatie die ze op het pad houdt, werk en "je moet die kans een keer krijgen, maar verbruik je die, dan ga je gewoon weer de gevangenis in". Dat zullen wij dus van harte steunen. De grote vraag blijft echter of dat voldoende is. Is dit voor de lange termijn voldoende? Nou, nee. Ook de hoogste baas van de DJI, Wim Saris, erkent dat deze plannen echt nog niet voldoende zijn. Ik wil deze analyse voorleggen aan de staatssecretaris. Deelt zij deze analyse? Waar staan we nu en is er hoop? Het rechtssysteem wankelt immers en we staan echt onder water. Dank u wel.

Versie 6dcba155b6706c0c7d257cc288f07a547584f0b66c19325d639a947099a5bb0b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.