Drugsbeleid

Brontekst

De heer Sneller (D66): Dank u wel, voorzitter. Hartelijk welkom aan de minister van VWS in de commissie voor Justitie. Ik had haar de eerste plek gegund bij een drugsdebat, omdat ik denk dat het doel van drugsbeleid uiteindelijk het beperken van gezondheidsschade is. Het bevorderen van de openbare orde is daar ook een belangrijk doel van. Het staat voor mij ook symbool voor de scheefgroei tussen de repressieve en de preventieve aanpak. In opdracht van het ministerie van Justitie is eerder onderzocht wat onze drugsbestrijding aan de repressieve kant kost. Als je dat vergelijkt met wat er aan de preventieve kant, of de verslavingszorgkant, wordt uitgegeven — ik heb eerder genoemd dat die factor 100 tot 1 staat — is dat volgens mij nogal scheef. Daar worden de uitkomsten voor de volksgezondheid, maar ook voor de veiligheid, niet beter van. De Nationaal Rapporteur Verslavingen schreef in oktober een mooi opiniestuk in Trouw. Die zei: "We weten dat een repressieve aanpak niets oplost. Het stigmatiseren van kwetsbare mensen is contraproductief. Wat werkt, is een pragmatische benadering gericht op schadebeperking en maatschappelijk herstel." Dat gaat natuurlijk met name om de kwetsbare doelgroepen die onder andere ten prooi vallen aan flakka, zoals mevrouw Bikker terecht noemde, en ook aan de synthetische opioïden, die door collega Van den Brink werden genoemd. Hij besluit zijn pleidooi eigenlijk met een oproep: "De geschiedenis leert dat een succesvolle aanpak tijd, moed en samenwerking vergt. Voor de politiek ligt hier een kans: ontwikkel samen met gemeenten een plan van aanpak dat voortbouwt op bewezen effectieve strategieën en inspeelt op de actualiteit. Dat spaart levens en kosten." Misschien mag ik dat gebruiken als haakje om een reactie te vragen, maar ook om de minister van VWS te vragen wat dieper in te gaan op de doden, die door de heer Van den Brink terecht werden genoemd, door synthetische opioïden. Het Trimbos-instituut heeft vorig jaar namelijk een preparedness scan uitgevoerd. Oftewel: zijn we nou goed voorbereid op een crisis die we al langer zien aankomen? Die crisis manifesteerde zich al eerder in de Verenigde Staten en in Canada, vooral ook door eerder voorgeschreven medicatie en de nasleep daarvan. Dat zien we eigenlijk in de preparedness scan ook. Het Trimbos-instituut zegt: "Er lijkt op dit moment geen wijdverspreid aanbod te zijn van niet-voorgeschreven synthetische opioïden voor recreatief gebruik." Maar het zegt ook: "Er is een actieve markt voor niet-voorgeschreven pijnmedicatie. Dat betreft met name legaal geproduceerde pijnmedicatie, maar ook namaakvarianten worden gesignaleerd." Dan gaat het over een miljoen Nederlanders die opioïden voorgeschreven krijgen. Meer dan een derde van die mensen die een sterkwerkend opioïde voorgeschreven krijgen, blijft deze langdurig gebruiken. Ik zou ook een wat diepere analyse willen horen over waar het nou vandaan komt. Neem Funcaps, is het beeld daar nou van dat het gaat om partypillenkopers of om mensen die hierin zijn vervallen na pijnmedicatie? Volgens mij valt een groot deel namelijk in de laatste categorie. Ik denk dat dat een teken is dat we dieper moeten inzoomen op wie de gebruikers zijn. We hebben het vaak generaliserend over drugsgebruikers. Dan hebben we het over degene die hartje zomer legaal verkregen psychedelica van de Smartshop gebruikt en daar verder niemand mee lastigvalt of degene die door collega Van den Brink Zuidassnuiver of snuifduif wordt genoemd. Het gaat dan echter ook om degene die alcohol of tabak consumeert, want dat staat in de Nationale Drug Monitor. Dat vind ik fascinerend. Het vorige kabinet schreef dat een ruime meerderheid van de bevolking geen drugs gebruikt, terwijl de Nationale Drug Monitor aangeeft dat 76,8% weleens drinkt. Ook daarvan denk ik: laten we inzoomen op die drugs, op welke verschillende drugs er zijn, op hoe schadelijk ze zijn en op hoe verslavend ze zijn. Laten we ook kijken naar wat de reden is dat mensen ze gebruiken, want dat is heel divers. Ik denk dat we door die realistischere analyse tot effectiever drugsbeleid kunnen komen.

Versie 5842c4a3813edac5ada6c68e1573fa3ff6aa383f6458137939bdc26495dbca69 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.