Belastingdienst

Brontekst

Staatssecretaris Eerenberg: Dat kan ik alleen maar zeer eens zijn met mevrouw Van Dijk. Ook in mijn vorige beroep heb ik gezien hoeveel mooie maatschappelijke initiatieven er zijn op dit vlak. Vanuit de Belastingdienst bezien worden die ook ondersteund als die hulp nodig hebben. Zowel bij de Belastingdienst als bij Toeslagen zijn er hele trainingsmodules. Zo kan je als vrijwilliger van bijvoorbeeld het Leger des Heils een training krijgen over hoe je mensen kan helpen. Er gebeuren dus hele mooie dingen. Het zijn bovenal de vrijwilligers zelf die dat doen. Het was eigenlijk uw compliment, via een vraag, maar ik omarm 'm graag. Voorzitter. Ik heb nu al heel veel gezegd ter introductie, dus ik ga naar de gestelde vragen. Ik wilde beginnen bij waarover al een aantal keer gesproken is: het IT-landschap, de autonomie daarvan en in het bijzonder het omzetbelastingsysteem. Laat ik beginnen te zeggen dat ik de zorg die velen van u hier op tafel leggen, gewoon volledig onderschrijf. De wereld is veranderd. Dat vraagt een pro-actievere en zelfbewustere houding van ons. Dat vraagt van ons dat wij minder afhankelijk worden van derden. Nu hebben we het over de Verenigde Staten, maar ik denk dat je dit over het algemeen zou moeten zeggen. Je kan dit soort redenaties namelijk ook over Chinese leveranciers ophangen. Dat vraagt van ons dat we minder afhankelijk en autonomer worden. Waar misschien mijn persoonlijke energie in zit, waarmee ik meteen een vraag van D66 beantwoord, is: hoe mooi zou het zijn als de Belastingdienst op dit taaie onderwerp voorop gaat lopen? Het is namelijk geen eenvoudig onderwerp; daar ga ik nog wel wat extra woorden over zeggen. We zijn gewoon een organisatie waarin heel veel IT-systemen draaien. Het is ook een organisatie waarin IT een sleutelpositie heeft. Hoe mooi is het om als Belastingdienst met alle kennis en expertise — die is er namelijk; heel veel medewerkers hebben hierin de goede energie — een soort koploperspositie te pakken in de beweging naar meer autonomie? Het is namelijk echt een beweging en geen knop die je omzet. Uw vraag was om daarover een brief te ontvangen, die ik samen met mijn collega-staatssecretaris van Digitale Zaken zal opstellen. Die zeg ik u toe. Ik hoop dat deze beantwoording ook al een tipje van de sluier oplicht. Dat wordt een brief waar veel ambitie in zal zitten. De toon zal zijn: hoe gaat de Belastingdienst voorop in de zoektocht naar meer autonomie? Voorzitter. Dan ga ik meteen maar even naar de komma die ik daarbij wil zetten. We hebben daarvoor namelijk wel een aantal randvoorwaarden op orde te stellen. Soms gaat het om bestaande systemen die je dan zou moeten vervangen. Daar is niet altijd een alternatief voor. Er is niet altijd een Europees alternatief. In het verleden is er natuurlijk ook een gesprek geweest over wat we zelf doen, welke software we zelf bouwen en wat we nog vaker in de markt gaan aanschaffen. Ik heb begrepen dat dat ook een aantal keer met uw Kamer is gedeeld. Die keus zal misschien ook heroverwogen moeten worden als je autonomer wil worden. Dat is een vraag; ik heb het antwoord nog niet. Maar dan gaat het natuurlijk ook weer concurreren in de hele portfolio van grote IT-projecten die de Belastingdienst te doen heeft. Als wij met elkaar voorop willen lopen op het gebied van autonomie — ik vind dat daar goede argumenten voor zijn — dan zal dat ook betekenen dat we op sommige punten moeten herprioriteren. Ik kan u dat antwoord daarover nu niet geven, maar u gaat daar wel een inschatting van zien in die brief. Er waren namelijk best goede objectieve argumenten om vaker iets van de plank, zoals dat dan wordt genoemd, te willen kopen, omdat je dan soms sneller meters kunt maken. Dat is zo'n randvoorwaarde. Een andere randvoorwaarde heeft D66 in het debat genoemd. Als hetvraagt om uitbreiding van datacenters, dan lopen wij in het Apeldoornse helaas ook tegen netcongestie aan. Een mooie beweging om meer in eigen beheer te doen kan tegen … Een zwaard van Damocles is de netcongestie zo langzamerhand oprecht wel rondom heel veel bewegingen in het land. Dat gaat ook bepalen hoeveel wij kunnen doen in autonomie. Nogmaals, dat betekent dat we echt snel meters moeten maken met het oplossen van de netcongestie, want u zie hoe die ingrijpt op alles wat wij doen. Ik zal dat ook aan de staatssecretaris van KGG doorgeven. Ik wil het nog even hebben over het omzetbelastingsysteem. De aanbesteding is afgerond. Het is goed om dat vooraf te zeggen. Er is dus geen lopende aanbesteding, waarin je gedurende de aanbesteding nog afslagen zou kunnen nemen. We hebben een afgeronde aanbesteding. Uit die afgeronde aanbesteding komt een partij naar voren. De wereld is veranderd en we moeten niet naïef zijn, maar tegelijkertijd heb je je ook te verhouden tot de spelregels rondom aanbestedingen. Dat is een beetje het lot van een bewindspersoon zijn. Ik kan niet zomaar met één pennenstreek zeggen: daar trekken we ons niks meer van aan; we gaan het radicaal anders doen. Ik zie overigens dat uw commissie dat ook onderkent. Ik ben de middenweg aan het zoeken. Dat heeft u goed gezien in de brief die u heeft ontvangen. Hoe respecteren we de keuzes die we in het verleden hebben gemaakt en hoe respecteren we zo'n aanbestedingsproces? En hoe zorgen we ervoor dat we de risico's mitigeren die inmiddels zijn ontstaan omdat het om een Amerikaanse partij gaat? We hebben daar aanvullende maatregelen voor aangekondigd. Die ziet u ook in de brief. Dat zijn recente maatregelen. De twee belangrijkste zijn als volgt. De medewerkers van dit bedrijf moeten onder Europese jurisdictie vallen, en dus niet onder Amerikaanse jurisdictie. Daar zitten nog heel veel vragen achter, want hoe moet je dat gaan doen? Die opdracht hebben we nu bij de leverancier neergelegd. We verwachten van hen dat ze dat gaan organiseren. Dat is één. Nu moet ik een beetje technisch worden. Twee. Er is gekozen voor een zogenaamde housing-oplossing. Ik ben niet doof voor alle experts die we in de media hebben gezien. Ook ik heb gezegd dat we van housing naar hosting moeten gaan. Ook bij housing stond het overigens allemaal in Apeldoorn. Het blijft in Apeldoorn staan, maar de servers worden gewoon beheerd door de medewerkers van de Belastingdienst. Ik zoek daar wel de grenzen in op. Je zou kunnen zeggen: dat hadden we niet met elkaar afgesproken in het traject van aanbesteding. We zoeken dus wel de grens op: kan dit, mag dit en willen we dit? Ja, ik wil het, maar kan het en mag het ook? Gezien de situatie waarin we zitten ... Ik vind dat daar ook een compliment bij hoort richting de fractie van GroenLinks-PvdA, want zij heeft daar veelvuldig aandacht voor gevraagd. Ik vind dat het hoort om dat serieus te nemen en om deze grens op te zoeken.

Versie 2d0c63763a366eee2d60e5c7ba9708cb46f82dd31d3f2799e18379dbe3f1cb80 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.