Academische vrijheid

Brontekst

De heer Ergin (DENK): Dank u wel, voorzitter. Nederland bungelt onderaan de internationale ranglijsten als het gaat om academische vrijheid. Dat is niet omdat onze wetenschappers minder goed zijn, niet omdat er weinig talent is, maar omdat er gewoon te weinig wordt geïnvesteerd in fundamenteel onderzoek. Dat is geen nieuws voor alle aanwezigen hier, maar het blijft een grote zorg. We hebben de afgelopen tijd moeten constateren dat het kabinet-Schoof in algemene zin weinig heeft bereikt, maar in één ding wel heel goed is geweest, namelijk het kapotbezuinigen van het onderwijs. Die honderden miljoenen aan bezuinigingen raken ook direct aan de academische vrijheid. We hebben hier een nieuwe minister. Het is een van zijn eerste werkdagen. Ik ben benieuwd hoe hij kijkt naar de snoeiharde bezuinigingen van zijn voorganger en de impact die dat op de academische vrijheid heeft gehad. Voorzitter. Vandaag gaat het niet alleen over geld, maar ook over lef. Na de inval van Rusland in Oekraïne zagen we binnen een paar dagen — in één persbericht was het geregeld — dat de samenwerkingen met Russische instellingen werden gestopt. Een paar dagen en het was geregeld! Maar als het gaat om Gaza: twee jaar, tienduizenden doden en nog steeds gedragen universiteitsbesturen zich als een twijfelbrigade. Ze weten wat er in Gaza gebeurt, ze weten wat er onder hun studenten leeft en ze weten wat de studenten vragen, namelijk moreel leiderschap. En wat krijgen al die studenten? Uitstel, eindeloos polderen en traineren. Juist bij genocide, de zwaarste misdaad die er bestaat, kan een universiteit zich niet verschuilen achter neutraliteit. Dan is neutraliteit, om het in termen van academische vrijheid te houden, geen deugd meer, maar morele verlamming. Dan is het geen moed, maar lafheid. Via deze weg roep ik ook alle universiteitsbesturen op om eindelijk verantwoordelijkheid te nemen en de samenwerking met Israëlische universiteiten te stoppen, omdat ze intellectueel bijdragen aan de genocide. Voorzitter. Aan de ene kant zien we — dat zagen we net bij het betoog van de PVV — dat studenten en medewerkers die opkomen voor de Palestijnse zaak worden weggezet als crimineel, maar aan de andere kant zien we dat het onder de noemer van academische vrijheid kennelijk mogelijk is om propaganda van Israël, met name als het gaat om genocide, te verspreiden. Ik heb net ook gerefereerd aan een aantal posts — het zijn er tientallen — waarin medewerkers van universiteiten dit verspreiden. Ik ben benieuwd hoe de minister hiernaar kijkt. Valt het verspreiden van boodschappen van het zionistische leger, dat zich schuldig maakt aan genocide, nou wel onder academische vrijheid of niet? Valt het collectief wegzetten van Palestijnen als terroristen wel onder academische vrijheid of niet? Erkent de minister op z'n minst het gevoel van onveiligheid bij de studenten aan de Erasmus Universiteit als ze deze tweets lezen? Ik ben benieuwd naar de visie van deze kersverse minister op dit onderwerp. Voorzitter. Er zijn ook voorbeelden die hoop geven. Daar wil ik dan ook graag mee afsluiten. We hebben namelijk gezien dat de Universiteit Maastricht vorige week vijf studenten uit Gaza een beurs gaf, vijf jonge mensen die nu toch een toekomst kunnen opbouwen. Dat is een vorm van academische verantwoordelijkheid. Zo zien wij ook dat er invulling gegeven kan en moet worden aan academische vrijheid. Daarom steunen wij volmondig en ondubbelzinnig deze actie. Palestijnen verdienen niet alleen onze steun in woorden, maar ook in daden. Ik roep de universiteiten op om dit meer te doen en dit positiever te omarmen. Ik ben benieuwd hoe de minister hierin staat. Zegt de minister: universiteiten die dit willen, ga ik steunen en faciliteren? Wat is de reactie van de minister op dit punt? Voorzitter, tot slot. Academische vrijheid is wat DENK betreft een groot goed. Die moeten we vooral koesteren en beschermen, maar voor ons is er wel een duidelijke grens. Het is geen vrijbrief voor het goedpraten van een genocide. Wie zwijgt, die kiest. Wie samenwerkt, die maakt zich medeplichtig. Dank u wel, voorzitter.

Versie 52601864835033727af972b77d86326941ff05a9c6dfc97afdebcbcffadbfcab · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.