Verdienvermogen van Nederland

Brontekst

Mevrouw Martens-America (VVD): Voorzitter. Het verdienvermogen van Nederland is waar we het vandaag over hebben. Bedrijven verdienen het geld dat wij als land nodig hebben voor onze veiligheid en welvaart. In het licht van de geopolitieke onrust is economische rust en voorspoed urgenter dan ooit. Dat is iets wat we in mijn ogen de afgelopen tijd, de afgelopen jaren, te vaak als vanzelfsprekend hebben genomen. Die economische groei, hoe klein ook, daar gingen we eigenlijk altijd al van uit. Maar ook die kleine procent groei vraagt om keuzes. Daar wil ik het vandaag graag over hebben, net als mijn collega's. Ik wil het hebben over keuzes voor de toekomst, investeringen, nieuwe technieken en het ruimte geven aan start- en scale-ups, maar ook over de bedrijven van vandaag, van de basisindustrie tot de grote multinationals. Voorzitter. Wat de VVD betreft is de tijd van uitzwaaitweets wanneer bedrijven ons land verlaten, voorbij. Dat geldt ook wanneer dit grote multinationals betreft. Het bedrijfsleven vult de schatkist. We zullen het geld toch echt eerst moeten verdienen. We moeten het hebben over beleid en sectoren, maar ook over zaken waarvan we hier met elkaar kunnen afspreken om ze niet te doen. De roep vanuit de bedrijven waar we het vandaag over hebben, is heel duidelijk: blijf ervan af. Laat qua stimuleringsregels staan wat werkt. Geef de bedrijven stabiliteit. Dan heb ik het over de WBSO, de Innovatiebox en de expatregeling. Dat zijn drie regels waar elk bedrijf om vraagt als we die spreken, en iedereen spreekt ze, dus we weten allemaal waar het over gaat. Voorzitter. Wat de VVD betreft kiezen we dan ook voor radicale economische groei. Ik zou uren kunnen praten over dit onderwerp — dat doen wij allemaal, in deze setting en met deze mensen — maar gezien de spreektijd beperk ik het tot drie onderwerpen: de techsector, de halfgeleiders, het ophalen van kapitaal en de maakindustrie. Het goede nieuws is dat de techsector, en met name start- en scale-ups, de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker op de politieke agenda is gekomen. De realisatie dat een ecosysteem van een start-up en talent dat zich beweegt écht wat anders is dan andere sectoren, lijkt steeds breder bekend te worden. Het maakt mij optimistisch dat dit een sector is waar wij het in dit huis bijna allemaal over eens zijn. Zo starten we met de vaste commissiedebatten over start- en scale-ups, komt er een separate start- en scale-up-agenda, staat de sector bij EZ en Financiën op de agenda, herstelden we de voor hen zo belangrijke expatregeling, en maken we een grote slag op het gebied van medewerkersparticipatie. Want ja, er is nog heel veel meer nodig. Denk aan de te strakke WKR, te lange loondoorbetaling bij ziekte, schommelende fiscale voordelen en tot slot de grootste uitdaging: het ophalen van kapitaal. We hebben het er vaak over, maar wat ons betreft nog niet vaak genoeg. Onze conservatieve kapitaalmarkt beperkt groei, vooral in de scale-upfase. De ministers van Financiën en EZ zijn gestart met de weg richting een investeringsmaatschappij, in welke vorm die er uiteindelijk ook mag komen. Ik heb een aantal vragen. Wat is de status? Hoever zijn we? We hebben de oproepen in de krant gelezen de afgelopen dagen, en ik deel de oproep om haast te maken. Maar hoe borgen we ook de ruimte voor garantstelling? Dat is iets wat in mijn ogen te vaak nog niet wordt meegenomen. We hebben het alleen over subsidie, maar de roep bij vooral start- en scale-ups voor een volgende ronde is ook die borgstelling. Eerder heb ik met mijn collega Dassen van Volt een voorstel ingediend, welke is aangenomen, met betrekking tot de EIS en de SEIS. Kan de minister ook meedelen hoe dat ervoor staat? Ik wil iets heel specifieks uitlichten — die werkbezoeken zijn namelijk echt wel goed om te weten wat er goed en fout gaat — en dat is de innovatiebox. Er bereiken mij steeds meer geluiden dat alleen al het toegang krijgen daartoe soms heel lastig is. De meest innovatieve bedrijven in ons land herkennen zich eigenlijk niet in de vragen die worden gesteld en kunnen niet voldoen aan de enorme stapel verzoeken die zij krijgen. Het lijkt wel alsof er een soort van no way back is, als je eenmaal in het systeem zit. Er is ook geen informatieknop voor als je bedrijf niet in het rijtje past. Herkent de minister dit? Zijn er mogelijkheden om dit op zeer korte termijn op te pakken? Ik zie aan de heer Vermeer dat ik moet wachten op een interruptie.

Versie 4020cc78c387f7f5f04d8190f40267be8c62f3ef58267590f286e5053fe496f9 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.