Signalenoverleg commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven

Mevrouw Van der Kooi: Dank u wel. Ik voel me ook heel erg gesteund door mijn collega aan mijn linkerkant. Gelukkig werken we ook veel samen. Over de kinderen van arbeidsmigranten. In Den Haag zijn heel erg veel arbeidsmigranten die wonen in situaties die heel erg onder de ondergrens zijn gegaan. Het klopt dat daar ook kinderen bij zitten. Ik zeg er echter wel bij: in Den Haag hebben we echt een geen-kind-op-straatbeleid. Ik heb de indruk dat het wat betreft de kinderen redelijk goed gaat. Uit gesprekken met scholen in wijken waar veel arbeidsmigranten wonen, weet ik: het klopt dat kinderen heel snel weer van school gaan. Ik herken dus ook zeker dit signaal. Ik herken ook dat het heel veel problemen oplevert in het onderwijs. Er komen steeds weer nieuwe kinderen op school die de Nederlandse taal niet machtig zijn. Er zijn klassen waarin veel kinderen zitten die thuis geen Nederlands spreken, maar een andere taal. De combinatie van die dingen levert gewoon praktische problemen op op die scholen. Mijn oproep zou zijn om daar nog veel meer in te investeren. Ik was een paar weken geleden in Ypenburg. Dan denk je: nou, dat is een hele nieuwe wijk; het zal daar allemaal wel meevallen. Maar ook daar speelt het heel erg dat er op scholen problemen zijn doordat kinderen opgroeien in situaties waarin de Nederlandse taal niet genoeg wordt gesproken. Zij starten eigenlijk met een enorme achterstand. In het geval van arbeidsmigranten ontstaat die achterstand steeds opnieuw. Daar hebben de schoolleiders en de docenten dan mee te dealen. Dat is dus zeker herkenbaar en ook echt een probleem, misschien wel in het bijzonder in de grote steden. Dan de sociale druk op jongeren. Hoe maken we daarin een stap? Ik kijk toch nog even naar mijn linkerkant en wijs op het rapport Het is niet jouw (studie)schuld!, over DUO-schulden. Jongeren hebben heel veel input gegeven op een open vraag. De vraag was eigenlijk: wat wil je nog meer zeggen? Het rapport gaat over de hoogte van de schulden en hoe dat allemaal zit, maar eigenlijk was het meest bijzondere aan het hele onderzoek die open vraag en alles wat ze daarin meegaven. Daarin zag je dus inderdaad ook input over mentale gezondheid, over onzekerheid, eigenlijk over hoe hun leven naar de gallemieze was door de hele toeslagenaffaire. Ik wil nu niet dat debat op deze tafel leggen, maar ik wil wel aangeven wat ik daaruit ophaal, namelijk: neem dat serieus. Ga met elkaar in gesprek over de vraag: hoe kunnen we dat nou veranderen? Deze jongeren voelen zich ontzettend in de steek gelaten, nog steeds. Ook dat geeft dus echt zware mentale problemen. Zij voelen daarin ook weinig toekomstperspectief. Het andere wat ik hierbij wil noemen, is: vraag het ook vooral aan kinderen en jongeren zelf. Zij willen heel graag met u in gesprek. Aanstaande vrijdag ga ik met Nadir een paar uur door de wijk wandelen. Dan gaan we gewoon mensen aanspreken. Dat past volgens mij ook heel goed bij uw rol. Heb het dan ook over dit soort onderwerpen. Ik zou het gewoon doen. Het derde punt is het voorkomen. Kijk dus ook heel goed zelf als jullie wetten maken wat nou de impact op kinderen en jongeren is. Als ze een negatieve impact hebben, kijk dan ook hoe je daar nog wat meer aan tegemoet kan komen, want jongeren hebben daarin zelf geen stem. Zij zijn echt afhankelijk van u.