Initiatiefnota van het lid Kröger over "Energie met elkaar: Energiecoöperaties als hart van ons energiesysteem"

Brontekst

Mevrouw Rooderkerk (D66): Dank, voorzitter. Veel dank ook aan mevrouw Kröger. Ik heb met veel interesse de initiatiefnota gelezen. Het is heel fijn dat mevrouw Kröger een belangrijke rol ziet voor energiecoöperaties oftewel buurtenergie. Zelf ben ik daar namens D66 ook veel mee bezig. Vorige week bijvoorbeeld bracht ik nog een bezoek aan zonne- en windprojecten in Zeeland en Brabant. Aan die projecten doen ook bewoners mee. Het is heel goed om te zien dat dit gebeurt maar er kwamen zeker ook nog wel wat obstakels ter sprake waarin wij hen zouden kunnen helpen. Met mijn eerder aangenomen amendement voor lokaal eigendom zorgen we voor meer economische kansen voor mensen maar daarnaast zijn er nog obstakels die ook in de initiatiefnota naar voren komen die wij zo veel mogelijk moeten wegnemen. Op dit moment nemen 120.000 Nederlanders deel aan buurtenergie in een vorm. Dat kan natuurlijk meer en beter. Commerciële producenten zijn nog altijd toonaangevend in de energiemarkt en wat D66 betreft mag daar een meer gezonde balans in komen. Mevrouw Kröger ziet hierbij vanuit de overheid een stimulerende rol weggelegd, bijvoorbeeld door overheidsorganisaties te verplichten om coöperatieve energie af te nemen. Wij vinden ook dat initiatieven gestimuleerd moeten worden maar waarom denkt mevrouw Kröger daarbij dan meteen aan een verplichting? In de nota lees ik ook dat coöperaties steeds bevoordeeld moeten worden ten opzichte van andere partijen. Daarmee beïnvloed je natuurlijk ook die vrije markt. Dus hoe voorkomen we dan dat we commerciële ontwikkelaars die we natuurlijk nodig zullen blijven hebben om de energietransitie mogelijk te maken, hierdoor verliezen? Lokale overheden moeten met de initiatiefnemers meedenken. Dat is ook echt wat ik van de bestaande coöperaties hoor, dat ze zeggen: gemeenten moeten veel meer openstaan zijn voor mensen die met groene plannen komen. Ik ben benieuwd of mevrouw Kröger kan aangeven wat er volgens haar nodig is en hoe er meer door gemeenten kan worden gedaan. Ik noem bijvoorbeeld het Nationale Dakenplan waarbij wordt gekeken welke daken benut kunnen worden voor groene daken of zonne-energie. Heeft zij meer van dit soort voorbeelden van hoe we dit meer zouden kunnen stimuleren? Wellicht is dit ook een vraag aan de minister. Dan een sprong van de gemeenten naar Europa. Ik ben het er volledig mee eens dat Europese regels op dit gebied goed moeten worden omgezet in nationale wetgeving en dat we soms wel achter de feiten aan lopen. Er zijn nu al landen, zoals Duitsland en België, die veel verder zijn op het gebied van delen van energie in de buurt. Kunnen wij als Nederland nog leren van de aanpak van de buurlanden? Dan van land een sprongetje naar zee. De tenders voor wind op zee staan voor iedereen open, maar het moge duidelijk zijn dat dit alleen voor grote bedrijven makkelijk haalbaar is. Ik zie herover geen voorstellen in de nota maar ik ben wel benieuwd hoe mevrouw Kröger daarnaar kijkt. Zou zij willen dat dat coöperatief ontwikkeld gaat worden? Ook ben ik benieuwd hoe de minister hiernaar kijkt. We weten namelijk dat de spoeling bij wind op zee dun is en dat we heel blij mogen zijn met de nieuwe projecten die reeds zijn aanbesteed. Ik heb begrepen dat in Denemarken er bij wind op zee altijd een percentage van een project te koop is via obligaties voor alle mensen. Ik ben benieuwd of mevrouw Kröger daar dan aan denkt, maar de haalbaarheid vind ik vooralsnog lastig. Tot slot wil ik het nog hebben over de economische kansen die dit biedt voor mensen. We zijn heel blij met de mensen die zich nu al inzetten voor energie in hun buurt maar het lijkt mij van belang dat we meer mensen hierbij aanspreken en met name jonge mensen. Op dit punt overweeg ik een motie, zodat we zorgen dat het ook voor hen goed is voor de portemonnee. De kansen op economische voordelen voor mensen met energie in hun buurt moeten bekend zijn bij een breed publiek. Want hoe meer mensen meedoen, hoe sneller we de groene toekomst bereiken.

Versie 0faa64d2e5141bf7c22765c514669b37339d2622ecb6f7e5d11848d560822551 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.