Ruimtelijke ordening

Minister Keijzer: Wij hebben hier dus een heel mooi debat met elkaar. Zuidplas, een van de locaties waarover Rijkswaterstaat en het waterschap beroep hebben aangetekend bij de Raad van State, is wat dat betreft een mooi voorbeeld. Uit mijn hoofd gezegd gaat het om 8.000 woningen in de buurt van Gouda en Krimpen aan den IJssel. Daar liggen dus al heel veel wegen en openbaarvervoervoorzieningen. Maar het ligt op een plek waarover je kunt betogen — dat gebeurt nu ook bij de Raad van State — dat je er niet kunt wonen. Rijnenburg trouwens idem dito. Daar hebben ze nu uiteindelijk met elkaar manieren bedacht om het toch voor elkaar te krijgen. Als je dus straks met elkaar in het kader van de Nota Ruimte Rijnenburg vaststelt als plek waar grootschalig gebouwd kan gaan worden en je in de voorbereiding met elkaar afspraken maakt over hoe je de waterproblematiek oplost, dan bestaat het gewoon niet dat je elkaar dan daarna weer ontmoet bij de rechter. Dat is waar ik uiteindelijk naartoe wil. De burger begrijpt hier trouwens echt helemaal niks van. Want voor de burger zijn wij zoals we hier allemaal zitten "de overheid". Kamerleden, ambtenaren, bewindspersonen, gedeputeerden, leden van de Provinciale Staten, wethouders en burgemeesters: dat is de overheid. Ook waterschapsbestuurders, gekozen of benoemd: dat is allemaal "de overheid". Een burger begrijpt niet hoe het kan dat als je zo'n eindeloos traject met elkaar hebt gehad, je elkaar dan uiteindelijk voor de rechter ontmoet. De bedoeling van de Nota Ruimte is echt zoals ik dat net schetste, namelijk een zelfbindend kader vormen voor ons als overheid. Daar bent u dus ook allemaal bij betrokken, want uiteindelijk ga ik daar natuurlijk ook het debat over aan met u. Dat komt in de uitvoeringsagenda met bijbehorende afspraken tussen overheden. Dan moeten we op een gegeven moment ook met elkaar accepteren dat dit de keuze is die wij met elkaar maken, ongeacht over welke functie het gaat trouwens. Ik ben natuurlijk minister van Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, dus ik heb het vaak over het bouwen van 100.000 woningen per jaar, maar dezelfde discussies zijn natuurlijk te voeren over oefenterreinen van Defensie, ruimte voor de rivieren, natuur en landbouw. Een ander punt als het gaat over het verschil tussen het Voorontwerp Nota Ruimte en straks de Ontwerpnota Ruimte en de definitieve Nota Ruimte zijn landbouw en visserij. Het is goed om je te realiseren dat deze niet tegenover de natuur staan, maar van elkaar afhankelijk zijn. Deze staan niet tegenover recreatie; ze zijn soms zelfs van elkaar afhankelijk. Tussen de 20% en 23% procent van de wandel- en fietspaden gaat door agrarisch gebied. Dat is gebied met een agrarische bestemming en agrarisch gebruik. Doen alsof dat op zichzelf staande silo's zijn waartussen op geen enkele manier dwarsverbanden bestaan … Dat is gewoon niet zo. Defensieterreinen idem dito. De staatssecretaris van Defensie heeft een prachtige post op de socials gezet — ik zag 'm voorbijkomen — waarin hij, onderbouwd met een onderzoek, laat zien wat voor fantastische natuurwaarden er op die Defensieterreinen ontstaan. Dus wij zullen ook met elkaar toe moeten naar een benadering van de ruimtelijke ordening waarin die combinaties juist gevonden worden. Dat zal ik ook doen in die Nota Ruimte. Kernenergie is een ander voorbeeld. Dat zat niet in de Nota Ruimte. In het hoofdlijnenakkoord en in het regeerprogramma zijn daarin andere keuzes gemaakt. Die zullen dus ook ruimtelijk beslag hebben. Die hebben gewoon ruimte, vierkante meters, nodig. Die zullen we dus ook in het kader van die Nota Ruimte moeten gaan maken. Denk niet dat als je geen kerncentrales wilt, je geen ander ruimtebeslag hebt. Windenergie en zonnevelden hebben namelijk ook ruimtebeslag. Daar heeft dit kabinet ook een andere keuze in gemaakt, namelijk geen windmolens op zee om het even heel plat te zeggen. Voor zonnevelden is er de zonneladder. Even plat geformuleerd staat daar eigenlijk in: zolang er nog daken zijn waarop geen zonnecollectoren liggen, leggen we ze niet in de groene ruimte of op water. Maar dat zijn keuzes die niet gecombineerd kunnen worden, want op het moment dat je ergens op een weiland zonnecollectoren legt, kan er niet wat anders op. Dat is ook waarom in die zonneladder de keuze zit: leg ze nou op daken. Dat zijn dus de grote verschillen tussen de Nota Ruimte, het ontwerp dat straks, volgend jaar zomer, ingaat en het voorontwerp. Daar zullen wij dus met elkaar, en u dus ook in uw fracties, debat over moeten voeren. Ik heb namelijk helemaal het beeld dat de discussies die ik met mijn collega's in het kabinet heb, u met uw collega's in de fracties zult hebben. Ik ben dus ook in gesprek met mijn collega's in het kabinet over de consequenties van de keuzes die iedereen in zijn eigen silo maakt. Voorzitter. Een ander voorbeeld is de normering voor windmolens. Er is een Kamermotie aangenomen waarmee aan het kabinet gevraagd is om afstandsnormen voor windmolens vast te stellen. Nou, hoe gaat dat? Wij zijn als kabinet nu bezig met het uitwerken daarvan. Wat betekent dat dan? Wij bekijken sowieso de al bestaande hinder- en risicocontouren. Nu komt er een afstandsnorm bij. Een afstandsnorm kan bijvoorbeeld zijn dat als je een windmolen hebt waarvan de tiphoogte 200 meter is, je een cirkel van 200 meter rondom die windmolen moet doen. Wat prevaleert dan? Prevaleert dan de windmolen of prevaleert de woonwijk? Die keuze moet je maken. Prevaleert de bestaande woonwijk? Wat doen we dan met nieuwe woonwijken? Want als je om alle windmolens cirkels van 200 meter trekt, heeft dat consequenties voor de hoeveelheid ruimte die je overhoudt voor die 100.000 woningen per jaar die ik ook moet gaan bouwen. Dit gesprek hebben wij dus in het kabinet en wie ben ik om dat te zeggen, maar het is eigenlijk ook het gesprek dat u zou kunnen hebben in uw fracties. U bent dan een soort coördinerend Kamerlid Ruimtelijke Ordening, net zoals ik de coördinerend minister van Ruimtelijke Ordening ben.