Ruimtelijke ordening

De heer Meulenkamp (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ruimtelijke ordening gaat over mensen. Het gaat over mensen die een goed en betaalbaar huis willen. Het gaat over mensen die een goede leefomgeving willen met groen en sportfaciliteiten in de buurt. Ruimtelijke ordening gaat over ondernemers die een plek willen voor hun bedrijf, en over werkgelegenheid. Kortom, ruimtelijke ordening moet eraan bijdragen dat Nederland een fijne plek is voor alle Nederlanders. De VVD is ontzettend blij dat er weer gewerkt wordt aan een Nota Ruimte, want er ontbreekt op dit moment een duidelijke en integrale visie in de ruimtelijke ordening van Nederland. De ruimtelijke uitdagingen die op ons af komen — dat zijn bijvoorbeeld woningbouw, energie, infrastructuur, ruimte voor ondernemers, natuur, landbouw, volksgezondheid en veiligheid — vragen om een Nota Ruimte, om die uitdagingen het hoofd te bieden. Wat ons betreft moet daarbij het bouwen van nieuwe, betaalbare woningen met stip op één staan. De voorgaande spreker heeft dat ook al aangegeven. Als mij de afgelopen periode één ding duidelijk is geworden, is het dat alle partijen zitten te wachten op meer regie vanuit het Rijk. We hebben hier vorige week meerdere gesprekken over gehad. Alle partijen geven aan dat het Rijk meer regie moet nemen. De VVD zou er dan ook een voorstander van zijn als het Rijk meer regie zou pakken. We zijn ook blij dat er weer een ministerie van VRO is. We willen deze nieuwe minister heel veel succes wensen in haar functie. De vragen die wij nog hebben naar aanleiding van het voorontwerp van de Nota Ruimte zijn de volgende. Hoe pakken we die regie? Hoe ziet de rolverdeling tussen de verschillende overheden eruit? Waar gaan we dan bouwen? Hoe gaan we de plannen uitvoeren? Zoals ik de nota nu lees, moet er vooral heel veel gebeuren, maar worden er geen prioriteiten aangebracht of keuzes gemaakt. Mijn vrees is dat het niet kiezen van duidelijke prioriteiten zal leiden tot weinig actie. Het kan niet zo zijn — en daar zijn voorbeelden van — dat plannen al jaren op de plank liggen, omdat gemeenten en provincies het niet met elkaar eens worden, omdat men er onderling niet uitkomt waar en hoeveel woningen er gebouwd moeten worden. Zouden we dit moeten opschalen naar het Rijk, dat dan met snelheid een besluit moet kunnen nemen? Een volgend punt over het voorontwerp van de Nota Ruimte. Momenteel zit er nog geen uitvoeringsagenda bij het voorontwerp van de Nota Ruimte. Wat de VVD betreft, is dit een cruciaal onderdeel van de Nota Ruimte en moet het gesprek daar nu al over gaan. Woorden zijn mooi, maar om te weten hoe we zaken daadwerkelijk gaan realiseren, moet het grootste puzzelstukje, dat van de uitvoering, eerst gelegd worden. Het plan en de uitvoeringsagenda horen wat de VVD betreft bij elkaar en moeten in één stuk staan. Ik ben erg benieuwd hoe de minister hiernaar kijkt. Voorzitter. Tot slot nog even over de bezwaarprocedures. Er lopen op dit moment 2.500 bezwaarprocedures bij de Omgevingskamer van de Raad van State. De wachttijd loopt op. De boel loopt totaal vast. En als ik het zo zeg, zijn het nummers en procedures. Maar zoals ik eerder al zei, gaat het hier over mensen. Het gaat hier over mensen die een gezin willen stichten of uit huis willen bij hun vader en moeder. Ik heb dit als wethouder van dichtbij meegemaakt: meerdere starters die gezamenlijk starterswoningen wilden bouwen, werden door bezwaren jarenlang tegengewerkt. Uiteindelijk haalden de bezwaarmakers bij de Raad van State bakzeil. Echter, ondertussen was een deel van de starters al afgehaakt; de rente was gestegen en de bouwkosten waren met meerdere duizenden euro's opgelopen, terwijl de bezwaarmakers tijdens de zitting van de Raad van State niet eens op kwamen dagen. In Nederland mogen mensen eerst hun bezwaar kenbaar maken aan het college van burgemeester en wethouders. Als zij de bezwaren afwijzen, kijkt de gemeenteraad naar de bezwaren. Als deze de bezwaren ook afwijst, kunnen mensen nog naar de rechtbank, en uiteindelijk nog naar de Raad van State. Bezwaren kunnen dus door vier verschillende instanties worden beoordeeld, terwijl ons systeem geheel vastloopt vanwege alle bezwaarschriften, en onze woningbouwopgave enorm is. Als het aan de VVD ligt, proberen we een drempel in te bouwen, zodat mensen minder makkelijk doorgaan met procederen tot aan de Raad van State. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van substantieel hogere griffiekosten wanneer je na drie keer "nee" alsnog besluit om in beroep te gaan bij de Raad van State en je bezwaar daar weer afgewezen wordt. Iedereen heeft er recht op om bezwaar te maken. Maar ook iedereen heeft recht op een huis. Tot zover, voorzitter.