Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden

Brontekst

De heer Van Lanschot (CDA): Dank, voorzitter. Israëls recht op zelfverdediging mag niet omslaan naar schending van het internationaal recht. Vanzelfsprekend moeten terroristische organisaties als Hamas uitgebannen worden. Tegelijkertijd zien we dat de tweestatenoplossing door de regering-Netanyahu wordt ondermijnd. Het CDA steunt daarom het sanctiebesluit van het kabinet om de import van goederen uit bezette gebieden te verbieden. Dat doen wij niet alleen vanuit onze geopolitieke overtuiging dat druk en dialoog nodig zijn voor de weg naar de vrede van een tweestatenoplossing, maar ook op basis van het juridisch zwaarwegende advies van het Internationaal Gerechtshof. Het CDA kijkt daarbij of dit sanctiebesluit rechtmatig, proportioneel en effectief is. Onze voorkeur is om op het gebied van handel in EU-verband op te trekken. Gezien het onvoldoende draagvlak van dit moment, is het echter rechtmatig om, binnen de EU-afspraken, nationale maatregelen voor goederen te nemen met een beroep op de openbare orde. De maatregel vinden wij proportioneel omdat deze specifiek druk zet op de bezette gebieden. Bij proportionaliteit kijken wij ook naar de strafmaat. Het werd al eerder genoemd. Die is fors. Het is daarom goed dat het kabinet schrijft dat bij de handhaving de focus komt te liggen op structurele en opzettelijke overtredingen. Qua effectiviteit is het handelsvolume relatief klein, maar de symbolische waarde is groot. De regeldruk voor importeurs is beperkt, gezien de administratie die wordt bijgehouden in verband met het associatieverdrag, maar er zijn wel degelijk issues, zoals de Douane ook aangeeft. Wat gaat de minister doen om de handhaafbaarheid te verbeteren en frauderisico's aan te pakken? Op het nieuws zien we helaas vaak berichten over humanitaire nood, discriminerende wetten en gewelddadige kolonisten. Wat onderbelicht is — toevallig mevrouw Teunissen noemde het net — is de economische wurggreep op Palestijnen. Het is een andere tijdstermijn, maar op de Westelijke Jordaanoever heeft dit in twintig jaar tijd geleid tot 50 miljard dollar aan misgelopen economische groei. Ik plaats het in perspectief: de kosten voor de opbouw van Gaza worden geschat op 71 miljard dollar. Maar er wordt ook nog steeds 6 miljard onrechtmatig ingehouden aan douane-inkomsten en Palestijnse banken worden ernstig beperkt in zakendoen. Hierdoor is geen levensvatbare staat op te bouwen. Kinderen gaan maar drie dagen naar school, ziekenhuisoperaties worden uitgesteld en ambtenaren krijgen maanden geen salaris. Bedenk maar eens hoe je dan in november verkiezingen kunt organiseren die zouden moeten zorgen voor de noodzakelijke democratische vernieuwingen. Kortom: ingrediënten voor een grootschalige escalatie op de Westelijke Jordaanoever. Naast het nemen van dit sanctiebesluit en het blijven pleiten voor het opschorten van de Israëlische handelsvoordelen uit het associatieverdrag vragen wij het kabinet ook om de Palestijnen te helpen. Minister, hoe kunnen we de banden versterken tussen de Palestijnse financiële sector en die van Europa? Bijvoorbeeld door het opzetten van kredietlijnen met de EIB of de EBRD? Kan de minister toezeggen te verkennen of Nederland zich gaat aansluiten bij de twaalf landen van de zogenaamde Emergency Coalition for the Financial Sustainability of the Palestinian Authority? Als we de tweestatenoplossing een kans willen geven, zou ook deze economische wurggreep doorbroken moeten worden. Een gezonde Palestijnse economie is ook in het belang van een veilig Israël. Dank u wel.

Versie 5174c2bb91740d2a7c438fc6056beca0a3be70d03241438df104bcefe06b8b78 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.