Douane

Brontekst

Mevrouw Heite (NSC): Dank u wel, voorzitter. Ik ga ook mijn best doen om het snel te doen. Doodsbedreigingen, vastgebonden worden met een mes tegen de keel, kinderen of kleinkinderen die worden achtervolgd, thuis worden opgewacht door leden van een drugsbende en verregaande intimidatie. Dit zijn een aantal situaties waar douaniers helaas dagelijks mee te maken hebben. De criminaliteit verhardt, het geweld van drugsbendes intensiveert en de mogelijkheid voor deze bendes om te smokkelen groeit nu er dagelijks zo'n 3 miljoen pakketten, verdeeld over containers, ons land binnenkomen. Dat vraagt niet alleen een stevige aanpak en capaciteit van onze veiligheidsinstanties, maar het maakt ook het werk van douaniers zeer risicovol, waardoor strengere veiligheidsmaatregelen noodzakelijk zijn. Voorzitter. In 2019 heeft KPMG het onderzoek "De beheersing van corruptierisico's door de Douane in de Rotterdamse haven" uitgevoerd. De Douane heeft een aantal van de aanbevelingen met betrekking tot veiligheid en integriteit uit dit onderzoek overgenomen. Een van deze aanbevelingen is het versterken van het screeningsproces. De Douane is de eerste rijksoverheidsorganisatie die, in combinatie met een VOG politiegegevens, een continue screening wil invoeren. Inmiddels is de VOG P per 1 juli 2022 bij de Douane ingesteld. Maar de gesprekken bij de vakbonden over een continue screening lopen steeds weer vast op de proportionaliteit van de maatregelen en de waarborgen ten aanzien van de privacy van medewerkers, zo licht de staatssecretaris toe in haar brieven van de afgelopen jaren aan de Kamer. Met de huidige toename van de verharde criminaliteit en de chantabele positie van douaniers is het echter noodzakelijk om verdere stappen te ondernemen in het belang van hun veiligheid. Met oog voor capaciteitstekorten bij de AIVD en rekening houdend met de vakbonden, wil de fractie van NSC een voorstel doen aan de staatssecretaris voor een screeningpilot voor een bepaalde tijd, waarbij douaniers steekproefsgewijs gescreend worden. Omdat het screenen niet continu maar steekproefsgewijs uitgevoerd wordt, is dit minder belastend voor de AIVD. Maar het heeft wel een afschrikwekkende en daarmee preventieve werking. Graag hoor ik de reactie van de staatssecretaris op dit voorstel. Voorzitter. Op 12 september jongstleden heeft de staatssecretaris een brief gestuurd aan de Kamer, waarin de redenen worden toegelicht voor het intrekken van de huidige aanbesteding voor vijf extra scanners. Deze aanbesteding is ingetrokken vanwege het toegenomen aantal pakketjes, en daarmee de noodzaak voor meer scanners, en vanwege het vervolgonderzoek van TNO naar de risico's van het koppelen van scanners aan het interne netwerk van de Douane. Dit uitstel heeft mogelijk consequenties voor de Douane, omdat de CCEI-subsidie van 12 miljoen euro voor de aanschaf van nieuwe scanners mogelijk niet wordt uitbetaald als de aangekochte apparatuur niet voor juni 2025 in gebruik is genomen. Kan de staatssecretaris aangeven waarom de resultaten van het TNO-onderzoek nu nog niet kunnen worden gedeeld? Kan de staatssecretaris de stand van zaken toelichten met betrekking tot de gesprekken met de Europese Commissie over de subsidie en over de consequenties als de deadline van juni 2025 niet wordt gehaald? Voorzitter. Modernisering van de Europese Douanewet is hard nodig. De Europese Douanewet- en regelgeving is niet meer van deze tijd en laat weinig ruimte voor nationale belangenafweging. De wet- en regelgeving wordt te strikt toegepast op bedrijven. Ook is er een spanning tussen de beperkte ruimte voor eigen wetsinterpretatie en de vraag om meer menselijke maat. De enorme toename van e-commerce is een belangrijke reden voor de noodzaak van een nieuwe kijk op Douaneprocessen en -procedures. Sinds 2023 onderhandelen EU-landen over de precieze invulling van de hervormingsplannen van de Europese Commissie. Ziet de staatssecretaris ook de noodzaak om de wetgeving zo snel mogelijk te hervormen? Kan de staatssecretaris een stand van zaken geven over de gesprekken met de Europese Commissie over de hervormingsplannen? Kan de staatssecretaris een update geven over de voortgang van deze gesprekken? Dat was het. Dank u wel.

Versie a633233e6b7a48845b00f56fb0b3f8f769a29fd11243a7f8fd5273e7c5792e51 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.