postcovid

Kamerlid Kostić (PvdD): Voorzitter. Ik was bij het eerste landelijke PAIS-protest, waarin aandacht werd gevraagd voor mensen die kampen met long covid, ME, lyme, Post Sepsis en andere PAIS-ziekten. Het protest was georganiseerd door mensen die zelf ziek zijn en het is diep triest dat zij zo moeten strijden om gezien te worden. Ik zag kinderen met bordjes "geef me mijn moeder terug". Ik hoorde Kim praten over haar zieke dochter, Niki, die al jaren in het donker aan het bed gekluisterd is. Kim zei: ik mis mijn dochter, ze is er nog, maar eigenlijk is ze al weg, we gaan haar verliezen. Voorzitter. Het gaat door merg en been. Het ergste is: dit had niet gehoeven. Alle patiënten vertellen een verhaal van decennia van onwil en onkunde, geen erkenning, geen financiering, geen passende zorg. Voorzitter. Dit is een van de grootste medische ethische schandalen van de afgelopen decennia. Dat concludeerde professor Matthies-Boon terecht. In Nederland verdwijnen op dit moment honderdduizenden mensen uit de samenleving door long covid en andere PAIS-ziekten. En deze ziekten ontzien niemand: moeders, vaders, wetenschappers, verplegers, kinderen. Sporters die opeens nauwelijks meer het bed uit kunnen komen. Jongeren die hun opleiding moeten stoppen en geen toekomst meer zien. Boven op het lichamelijke lijden krijgen zij te maken met onbegrip. Er wordt ze verteld dat ze positiever moeten denken, dat ze niet zo lui moeten zijn, dat het tussen hun oren zit. Ze worden gedwongen te bewegen, wat ze nog zieker maakt. Voorzitter. Duitsland noemt het een gezondheidscrisis, maar de Nederlandse overheid doet nog steeds niet wat nodig is. Kan de minister reflecteren op de verkeerde omgang in de behandeling van PAIS, de afgelopen decennia? Kan hij dat ten minste erkennen? Erkent de minister dat er sprake is van een gezondheidscrisis? Is hij, zoals Duitsland, bereid maatregelen te nemen die passen bij de omvang van deze gezondheidscrisis? Voorzitter. Dank. Dank aan Guus, Rien, Bente, Niels, Lisette, Fran, Anil en vele anderen, die vaak al vijf, tien, vijftien jaar ziek zijn. Dank dat jullie je meest kwetsbare momenten op foto's vastlegden en deelden om ons wakker te schudden. Dank aan iedereen die, zelfs ziek vanuit bed, Kamerleden probeerden voor te lichten voor dit debat. Het team van de Partij voor de Dieren ziet jullie. Voorzitter. Het kan iedereen raken. Naast alle menselijke ellende is de maatschappelijke schade ook groot. Waarschijnlijk kost PAIS ons miljarden, onder andere door verlies aan arbeidskracht. En het probleem wordt groter als we de oorzaken blijven negeren. Infectieziekten nemen namelijk toe, door de klimaatcrisis, door natuurvernietiging en door een veehouderij waar miljoenen dieren dicht op elkaar worden gepropt, waardoor gevaarlijke mutaties ontstaan die zich sneller kunnen verspreiden. Het is een kwestie van tijd tot de rondrazende vogelgriep naar mensen overspringt. Nederland is als het meest veedichte land dus een tikkende tijdbom. Ziet de minister dat ook? Voorzitter. De Partij voor de Dieren wil een samenhangende nationale strategie voor PAIS, met maatregelen rond erkenning, zorg, kennis en samenwerking, met structurele financiering van behandelcentra, die toegankelijk worden voor alle PAIS-patiënten, met extra investeringen in mensgericht, proefdiervrij, innovatief onderzoek, dat veel betere resultaten kan opleveren voor de patiënten, met inkomenszekerheid en maatwerk in bijvoorbeeld WIA en Wajong voor PAIS-patiënten, zodat mensen niet in de armoede belanden, met preventie en door eindelijk serieus werk te maken van klimaatbeleid, natuurherstel en de afbouw van de intensieve veehouderij. Kan de minister toezeggen op elk van deze punten stappen te gaan zetten? Voorzitter. Ik rond af. Het kan ons allemaal overkomen en niemand komt hier alleen uit. Laat dit debat een nieuwe politieke cultuur tonen: niet meer doorschuiven, maar doorpakken. Er kijken duizenden PAIS-patiënten mee. Laten we ze weer hoop geven. Laten we ze toekomstperspectief geven, voor Niki, voor Jocelyn, voor Anil en voor al die andere mensen. Dank u wel.