Water

De heer Stoffer (SGP): Dank, voorzitter. Mooi dat we dit debat vandaag op de Nationale Kraanwaterdag hebben. Ik hoor iedereen lachen. Dat is al eerder gememoreerd, begrijp ik? Ik heb namelijk een deel van het debat gevolgd in de file. Toch fijn dat ik jullie aan het lachen heb gekregen. Deze dag is namelijk vooral gericht op basisschoolkinderen. Het is aan ons om genoeg water te drinken. Die boodschap gaat iedereen aan: doe gezond, pak kraanwater in plaats van cola. Dat is me bij mijn kinderen gelukt, moet ik zeggen. Het is een van de weinige dingen die in de opvoeding wel gelukt is. Verspil geen water. Dat is een lastige. Als we dat doen, blijft er voor iedereen genoeg water over. Voorzitter. Zonder gekheid. Er is veel werk aan de winkel voor gerichte verbetering van de waterkwaliteit, voor meer waterbuffering, drinkwaterwinning en voor versnelling van de waterveiligheidsprojecten. Ik heb gehoord dat collega’s daar al veel over gezegd hebben. Ik wil er ook enkele punten van ons uitlichten. Het eerste waarbij ik wil stilstaan, is de KRW. Ik wil graag echt een concreet antwoord van de minister op de vraag wat het niet gaan halen van de KRW-doelen in 2027 gaat betekenen. Die vraag is al vaker langsgekomen, maar het is goed dat we daar met elkaar goed bij stilstaan. Dat kan ook iets betekenen voor wellicht de onderhandelingen die na de volgende verkiezingen komen. We moeten hier echt heel serieus met elkaar naar kijken. We moeten werk maken van verbetering van de waterkwaliteit, maar ook van de bijstelling van normen. Mijn indruk is dat fosfaatrijke kwel niet in alle normen voldoende is verdisconteerd. Bij vogelrijke waterlichamen worden normen versoepeld, net als bij de Oostvaardersplassen is gebeurd. Er wordt rekening gehouden met de historische nutriëntenbelasting. De Kamer heeft vorig jaar een SGP-motie aangenomen waarin gevraagd wordt om snelle actualisatie van KRW-doelen, rekening houdend met de natuurlijke en historische belasting en de ruimte voor bijstelling in artikel 4, vijfde lid van de KRW. Mijn vraag is hoe dit is opgepakt. Voorzitter, ik kom op de rivierkreeft. De oprukkende rivierkreeft ondermijnt het halen van de waterkwaliteitsdoelen. IenW verwijst naar LVVN, het ministerie dat verantwoordelijk is voor de aanpak van invasieve exoten. LVVN richt zich alleen op de aanpak van de rivierkreeft in Natura 2000-gebieden. Het slot van het liedje is dat waterschappen met de handen in het haar zitten. Dat zal de minister ongetwijfeld uit zijn vorige loopbaan weten. Het gaat niet goed en mijn vraag is of de minister urgentie ziet. Hoe gaat hij er met de staatssecretaris van LVVN voor zorgen dat de aanpak van de rivierkreeft niet alleen met woorden, maar ook met daden geïntensiveerd wordt? Voorzitter. De praktijk leert dat in afvalwater hoge concentraties van zeer schadelijke stoffen voorkomen. Gemeenten en provincies hebben onvoldoende grip op deze indirecte lozingen. De Kamer heeft vorig jaar een motie aangenomen waarin werd gevraagd om aanscherping van de aanpak en versterking van de rol van de waterschappen. Er loopt een evaluatie en in 2026 komt er een pakket met oplossingsrichtingen, waaronder de optie om meer taken en verantwoordelijkheden terug te leggen bij de waterschappen. Dat duurt te lang en klinkt te vrijblijvend. Over enkele maanden hebben we als het goed is het jaarlijkse wetgevingsoverleg Water. Mijn vraag is of de minister voor dit debat het pakket oplossingsrichtingen naar de Kamer wil sturen en of er sowieso een versterking komt van de rol van de waterschappen, zoals de Kamer heeft gevraagd. Pfas, het veelkoppige monster, is ook al eerder langsgekomen. Voor je het weet, verwijst iedereen naar elkaar terwijl én bronaanpak én zuivering én gerichte sanering van risicolocaties nodig zijn. Waterschappen pleiten daarom voor een landelijke pfascoördinator om ervoor te zorgen dat overheden niet naar elkaar wijzen, maar doen waarvoor ze aan de lat staan. Mijn vraag is of de minister dit oppakt. Er zijn innovatieve technieken om pfas maar ook medicijnresten uit het afvalwater te halen. Mijn vraag is dan ook of er meer sturing komt op toepassing van deze technieken, ook als vierde zuiveringstrap bij rioolwaterzuiveringsinstallaties op kosten van de bedrijven die pfas hebben geloosd. Het zou goed zijn als die vierde zuiveringstrap niet alleen wordt ingezet tegen medicijnresten, maar ook tegen pfas. Ik kom op de zuidwestelijke delta. Daar zijn namelijk veel vruchtbare landbouwgronden. Er is actie nodig om verzilting tegen te gaan. Ik heb eerder al gewezen op het belang van een zoet Volkerak-Zoommeer. Wordt dit aangemerkt als een strategische zoetwaterbuffer? Elke seconde wordt 50 kuub water vanuit het Volkerak geloosd op de Westerschelde. Er lopen projecten waarmee enkele kuubs afgetapt worden voor de zoetwatervoorziening in polders op Tholen en Reimerswaal. Hier zou veel meer mee gedaan kunnen worden. Mijn vraag is of het Rijk dit wil ondersteunen, zodat in meer gebieden de watervoorziening met water vanuit het Volkerak verbeterd kan worden. Voorzitter, tot slot. De zorg- en leveringsplicht in de Drinkwaterwet lijkt zich juridisch gezien te beperken tot het leveren van drinkwater alleen voor huishoudelijk gebruik. Dat betekent dat het gebruik van leidingwater voor bedrijfsprocessen er niet onder zou vallen. De SGP maakt zich zorgen over de gevolgen voor bedrijven. Lange tijd werd er immers van uitgegaan dat levering van water voor niet-huishoudelijk gebruik onder deze zorg- en leveringsplicht viel. Wat betekent dit voor bakkerijen en de levensmiddelenindustrie die drinkwater nodig hebben voor het bakken van brood en het maken van andere levensmiddelen? En wat betekent het voor ziekenhuizen die drinkwaterkwaliteit nodig hebben in de operatiekamers? Ik vraag de minister om de zorg- en leveringsplicht in de Drinkwaterwet te verduidelijken. Prima als bijvoorbeeld datacenters erbuiten vallen, maar bedrijven en instellingen die echt drinkwater nodig hebben, moeten hierop kunnen rekenen. Punt. Dank u wel.