Pensioenonderwerpen

Brontekst

De heer Schenk (FVD): Dank, voorzitter. Tot voor kort behoorde ik tot de groep Nederlanders die bij een binnengekomen brief van een pensioenfonds vooral nadacht over hoe ik die brief zo snel mogelijk bij het oud papier kon krijgen. Want laten we eerlijk zijn: veel jonge mensen — vooral twintigers, misschien zelfs dertigers en veertigers — denken niet na over hun pensioen. We lezen er weleens iets over in de media, maar we gaan er vooral van uit dat het wel geregeld is en dat het tegen de tijd dat we er echt mee te maken krijgen, wel goed komt. Maar hoe meer ik mij in pensioenonderwerpen ben gaan verdiepen, hoe verbaasder ik eigenlijk ben dat terwijl Nederland een van de grootste financiële stelselwijzigingen uit de geschiedenis doorvoert, veel mensen — het overgrote deel van de bevolking, durf ik zelfs te zeggen — niet tot nauwelijks op de hoogte zijn van wat er gebeurt met hun uitgestelde loon. Dat is pensioen immers, want laat helder zijn dat pensioengeld geen overheidsgeld is, maar geld van mensen die er hard voor hebben gewerkt. En daar gebeurt nogal wat mee. Nederland had een van de beste pensioenstelsels ter wereld. Juist daarom had de politiek uiterst terughoudend moeten zijn met een volledige verbouwing ervan, of, beter nog, er nooit aan moeten beginnen. Forum voor Democratie heeft vanaf het allereerste moment voor de drastische consequenties gewaarschuwd, ook voor de transitie naar het nieuwe stelsel waar we nu, bijvoorbeeld bij de compensatieregeling, grote problemen met grote gevolgen voor Nederlanders zien. Neem Marieke, waar ik onlangs mee sprak. Zij is 51 jaar, werkte in het onderwijs en bouwde pensioen op bij ABP. Dit jaar kreeg zij een nieuwe baan in de zorg en kwam zij bij PFZW terecht. PFZW was al overgestapt naar het nieuwe stelsel, ABP nog niet. Zij kwam dus bij haar nieuwe fonds te laat voor de compensatie, en bij het fonds waar zij was vertrokken werd de compensatie later nog verdeeld. Het gevolg? Tienduizenden euro's minder pensioen, wat tot honderden euro's per maand kan gaan schelen. Dat is echt het verschil tussen je huur of hypotheek wel of niet kunnen betalen. Het kabinet erkent zelf dat deze situatie voor mogelijk tienduizenden mensen geldt. En dan durft de minister in zijn brief van april jongstleden en tevens in de beantwoording van Kamervragen van de heer Bolhuis en mevrouw Van Ark de verantwoordelijkheid neer te leggen bij de werknemers. Zij hadden zich maar goed moeten informeren over de gevolgen van een baanwisseling. Dat kan toch niet waar zijn? Deze mensen, deze gedupeerden dus, hebben niet gekozen voor een nieuw pensioenstelsel; het kabinet heeft dat wél gedaan. Wat hadden deze mensen dan moeten doen? Een nieuwe baan weigeren? Maar niet arbeidsongeschikt moeten raken? Had hun werkgever dan maar niet failliet moeten gaan? Want ook die gevallen zitten ertussen; mensen die om die redenen tienduizenden euro's gaan mislopen. Wat FVD betreft hadden we nooit aan deze ondoordachte stelselwijziging moeten beginnen. De weg voorwaarts is wat ons betreft nog steeds de weg terug. Naar schatting zeker 80.000 mensen, en misschien nog wel veel meer, omdat zij niet op de hoogte zijn, plukken de uiterst zure vruchten van de stelselwijziging. In maart nam de Tweede Kamer Kamerbreed de motie-Patijn aan; de minister moest onderzoeken welke groepen compensatie mislopen en hoe groot die groepen zijn en moest kijken naar adequate compensatie. Maar waar staan we nu? Geen exact aantal gedupeerden, geen berekening van de totale schade, geen inzicht in het aantal mensen die dubbel worden gecompenseerd en geen uitgewerkte herstelregeling. Wel de mededeling van de minister dat een algemene oplossing "ingewikkeld en kostbaar" zou zijn. Daar heeft die gedupeerde Nederlander die straks zijn rekeningen niet meer kan betalen, natuurlijk helemaal niks aan. Pensioenfondsen beheren een vermogen van honderden miljarden. Jaarlijks wordt er meer pensioengeld ingelegd dan er wordt uitgekeerd en daar komen de beleggingsopbrengsten, als we eens stoppen met dat activistisch beleggen, op de lange termijn nog bij. Waarom zouden reeds gereserveerde compensatiemiddelen of andere binnen het fonds aanwezige middelen niet voor gedupeerden kunnen worden benut? Wat gaat de minister concreet doen voor de mensen die hun compensatie inmiddels al zijn misgelopen? Concrete actie is echt vereist. Daadwerkelijke actie laten zien is het minste wat het kabinet kan doen om de slechte keuze voor een nieuw stelsel misschien net iets minder slecht te maken. Denk hierbij aan verrekening tussen pensioenuitvoerders, één gezamenlijk afgestemd compensatiemoment of een gericht vangnet of wat dan ook voor mensen die overduidelijk buiten hun schuld om compensatie mislopen. Hoe kijkt de minister naar deze oplossingen? Is hij bereid om ze te onderzoeken? Wat heeft hem ervan weerhouden om deze opties allang uit te werken? Voorzitter. Als de Kamer daadwerkelijk door wil op deze verkeerd ingeslagen weg, sta dan ten minste toe dat het oude en het nieuwe stelsel naast elkaar kunnen blijven bestaan. Waarom worden pensioenfondsen die hun bestaande regeling willen behouden alsnog in het nieuwe systeem gedwongen? De huidige chaos zou boekdelen moeten spreken. Geef fondsen die niet willen overstappen de ruimte om in het oude stelsel te blijven. Is de minister bereid om dit zogeheten tweestromenland alsnog mogelijk te maken? Voorzitter. De gevestigde politiek heeft deze onnodige stelselwijziging doorgedrukt en draagt nu ook de verantwoordelijkheid voor de problemen die zij heeft veroorzaakt. Die rekening kan niet worden afgeschoven op werknemers met de opmerking dat zij zich maar beter hadden moeten laten informeren. Geld en oplossingen zijn er wat ons betreft; nu nog de politieke wil. Dat betekent: of een eerlijke compensatie voor alle gedupeerden of erkennen dat de Wet toekomst pensioenen een slechte keuze was, de wet intrekken en zo snel mogelijk terug naar wat ooit het beste pensioenstelsel ter wereld was. Daar is de Nederlander daadwerkelijk bij gebaat. Dank u wel.

Versie d7a3e504be0a87086bb9ced6b5476374ff0d6b9cac4153a0ea48a1f327eafc36 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.