Uitvoering sociale zekerheid

Brontekst

De heer Neijenhuis (D66): Voorzitter. Als er één ding is waar veel politieke partijen het over eens lijken te zijn, is het de complexiteit van ons stelsel. Met de beste bedoelingen hebben we een stelsel gemaakt waarin je door zo veel bomen nog zo weinig bos ziet dat mensen vaak maar liever thuisblijven. Het is daarom goed dat het kabinet aan de slag gaat met vereenvoudiging. D66 wil al langer, samen met het CDA, beter regelen wie nu je partner is in de AOW. Dat lijkt een makkelijke vraag, maar dat is ontzettend complex. Dat kan ook zo'n €500 per maand schelen, dus dat is nogal belangrijk. Voor iedereen die getrouwd is, gaat het vaak nog wel goed, maar zodra samenwonenden, vrienden, mantelzorgers of een kleinkind en een grootouder in het spel komen, is het overzicht meteen compleet zoek. Dan moet je een soort potje Wie ben ik? spelen met de Sociale Verzekeringsbank om uit te vogelen welke van de 21 leefvormen nou eigenlijk van toepassing is. Het is dus terecht dat de Sociale Verzekeringsbank zelf ook energie steekt in een beter partnerbegrip. De baten zijn dan eigenlijk enorm, want je hebt een simpelere uitvoering, minder armoede en meer vrijkomende woningen. Het kabinet komt op dit moment nog niet met een voorstel. D66 vindt het echt jammer dat dat bij deze besluitvorming nog niet is gelukt, maar geeft de hoop ook nog niet op. Ziet de minister, net als D66, ook kansen om het stelsel te vereenvoudigen bij de uitwerking van een sociaal akkoord? Kan de minister het uitgewerkte voorstel met de Kamer delen? Is de minister, zoals toegezegd in de voortgangsbrief over de routekaart, bereid hierover in gesprek te gaan met de Kamer? Complexiteit zie je niet alleen terug in de AOW, maar ook in de toeslagen. Het was recent in het nieuws dat de SER binnenkort zou komen met een advies over de herziening van het toeslagenstelsel. D66 heeft natuurlijk al heel vaak benoemd hoe keihard nodig dat is. Stel je eens voor dat we zorgen voor bestaanszekerheid zonder dat je bang hoeft te zijn voor enorme terugvorderingen — dat loopt al op tot 1 miljard per jaar — zonder dat je constant wijzigingen moet doorgeven via allerlei rekentools en zonder dat je aparte aanvraagprocedures per toeslag hoeft te doen. Stel je voor dat we het zo doen dat je erop vooruitgaat als je meer gaat werken en niet maar €0,20 overhoudt op elke verdiende euro omdat je al je toeslagen kwijtraakt. Ja, dat is mogelijk, maar het is niet makkelijk. Vanuit D66 hebben we in 2020 natuurlijk al een groot plan opgesteld. Ook partijen als de ChristenUnie, Volt en andere hebben hier grondig over nagedacht, en werknemers en werkgevers nu dus ook. Dit is dus ook wel het moment om keuzes te durven maken, zeker als we weten dat de Belastingdienst nog jaren nodig gaat hebben om zo'n stelselwijziging door te voeren. Daarom wil ik het volgende van het kabinet duidelijk hebben. Die afspraak uit het regeerakkoord dat hier voor het einde van het jaar een plan voor ligt, gaat die ook echt nagekomen worden? Dat ontvangen we het liefst voor het commissiedebat Toeslagen, zodat we er in december dan ook echt een klap op kunnen geven. Gaat het kabinet doorpakken als ook werknemers en werkgevers elkaar hierop weten te vinden?

Versie b1b9306096b0545a00a1e83900f81669e25ddb155451e76d4050655b030fd1a4 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.