Initiatiefnota van het lid Inge van Dijk over bescherming van de rechten van belastingbetalers en toeslagontvangers

Brontekst

Mevrouw Haage (GroenLinks-PvdA): Ja. Als hij er twee had opgegeven, wordt het anders, dan zou ik wat korter zijn in de complimenten. Ook ik wil graag de indiener en haar medewerker bedanken voor hun werk. Rechtsbescherming is een heel belangrijk onderwerp, zeker op het terrein van fiscaliteit en toeslagen. We hebben allemaal gezien hoe het mis kan gaan als daar niet voldoende aandacht voor is. Een initiatiefnota is heel erg veel werk, zeker als je fractie wat kleiner is geworden, kan ik uit persoonlijke ervaring vertellen. Er is heel veel tijd gestoken in het opstellen van deze nota. Ook wil ik nog een keer de betrokkenheid uitspreken bij het thema en bij de gedupeerden van het toeslagenschandaal die collega Van Dijk altijd toont. Dat is misschien ook de reden dat ik vandaag wat eerder weg zal gaan, want wij ontvangen zo meteen samen een groep jongeren die gedupeerd zijn. Ik ga wat eerder weg om ze te kunnen ontvangen. Dan de initiatiefnota. We vinden de voorstellen heel erg sympathiek; GroenLinks-Partij van de Arbeid staat er welwillend tegenover. We hebben nog een paar openstaande vragen en kanttekeningen. Wat ons betreft staat vereenvoudiging naast rechtsbescherming heel erg hoog op het prioriteitenlijstje. Het zijn natuurlijk twee dingen die niet inwisselbaar zijn, maar als het gaat om zekerheid en begrijpelijkheid, zien we dat het belastingstelsel en het toeslagenstelsel nu gewoon te ingewikkeld zijn. Wij zijn dus blij om in de antwoorden van de indiener te lezen dat zij dat met ons eens is en dat het belasting- en toeslagenstelsel dus eenvoudiger moet, om de rechtszekerheid voor belastingplichtigen en toeslagenontvangers te verbeteren. Ik kan mij ook geheel en al aansluiten bij wat het CDA heeft gezegd — ik kort daarom mijn bijdrage wat in — over het vertrouwen in de overheid en de cultuurverandering die nodig is bij de Belastingdienst en Dienst Toeslagen. Wij staan dus positief tegenover het introduceren van het voorgestelde handvest. Wel vragen wij ons af voor wie het handvest volgens de indiener in de eerste plaats is bedoeld. Is het voor de Belastingdienst en Dienst Toeslagen of voor de belastingplichtigen en toeslagenontvangers, oftewel de burgers? Is de indiener het met het vorige kabinet of de kabinetsreactie — we hebben natuurlijk maar één kabinet — eens dat het handvest dan ook zou moeten ingaan op de plichten van de belastingplichtigen en de toeslagenontvangers, omdat rechten en plichten bij elkaar horen? Wat GroenLinks-PvdA betreft is het in ieder geval van belang dat zowel de diensten als de burgers weten waar ze aan toe zijn en wat ze van elkaar mogen verwachten. Dan is wel nog even de vraag of één handvest daartoe het beste middel is, aangezien het om twee heel verschillende doelgroepen gaat. We zijn benieuwd hoe de indiener daartegen aankijkt. De vorige staatssecretarissen van Financiën gaven in hun reactie ook aan dat toeslagen en belastingen dusdanig van elkaar verschillen dat het wellicht logischer is om twee verschillende handvesten op te stellen. Hoe kijkt de indiener daartegen aan? Het vorige kabinet was geen voorstander van de wetsaanpassingen om de rechten van belastingplichtigen en toeslagenontvangers op één centrale plek in de wet onder te brengen. GroenLinks-PvdA is daar dan ook een beetje sceptischer over. Dit betekent niet dat we daar per se tegen zijn, maar de voordelen lijken ons relatief beperkt terwijl het wel gaat om een flinke operatie die ook risico's met zich meebrengt. De vorige staatssecretarissen noemden in hun reactie bijvoorbeeld de vele wijzigingen van heffingswetten die nodig zijn als alle rechten op één plek komen te staan, wat juist weer verwarrend kan werken. Wij vragen ons ook af hoe zinnig dit soort aanpassingen van wetten rondom toeslagen nu is, terwijl een ruime meerderheid van de Kamer nog steeds van mening is dat de toeslagen op de middellange termijn moeten worden afgeschaft. Hoe kijkt de indienster daartegen aan? Wat vindt zij van de risico's die genoemd worden in de kabinetsreactie op haar initiatiefnota? Ook is het sterk de vraag hoeveel mensen daadwerkelijk in wetteksten gaan zoeken om hun rechten te kennen, zoals wij ook in onze schriftelijke inbreng hebben aangegeven. Voor de overgrote meerderheid is het veel belangrijker dat websites en brieven van de twee diensten goed leesbaar, begrijpelijk en toegankelijk zijn. Ik hoop dus dat de indiener het met mij eens is dat dit prioriteit moet hebben boven het schuiven met wetteksten. Voorzitter. Tot slot heb ik nog een vraag over het toeslagenschandaal. Sinds de publicatie van de initiatiefnota die we vandaag bespreken, is ook het rapport Blind voor mens en recht, van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening, gepubliceerd. Dat rapport gaat uitgebreid in op de oorzaken van het toeslagenschandaal. Heeft de indiener bij het lezen van het rapport nog nieuwe inzichten opgedaan die wellicht relevant zijn voor haar initiatiefnota? Zijn er bijvoorbeeld nog dingen die zij aan haar voorstel voor een handvest zou willen toevoegen? Ik heb misschien aan mijn rechterkant al iets gehoord. Als er wensen zijn, dan kijken we daar altijd welwillend naar. Dank u wel, voorzitter.

Versie 5edf931b842da8879bda30825e2d15f2091a5bc634ef6b9a0c4b05f41b7e4232 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.