de Europese top van 27 en 28 juni 2024

Brontekst

De heer Ceder (ChristenUnie): Voorzitter. Dit is een bijzonder moment, want Nederland trapt nu af. Daarnaast is deze Europese top ook de laatste van premier Rutte. Staat het nu al 1-0? We gaan het zien, voorzitter. Voorzitter. Dit is de laatste Europese top en het laatste debat daarover hier in de Kamer van premier Rutte. Alleen al daarom is het een bijzondere top. Ik had allemaal mooie en scherpe woorden voorbereid, maar toen bedacht ik dat we ook nog een tweede termijn hebben. Ik zal deze dus even bewaren. Voorzitter. Deze top is niet alleen bijzonder vanwege het vertrek van de premier, er staat ook een nieuwe periode in Europa voor de deur. Er komt een nieuwe Europese Commissie. Het is premier Rutte die op de valreep namens Nederland optreedt in de besluitvorming over de topfuncties in de Europese Unie. Wat is de inzet van de premier geweest de afgelopen dagen en wat is zijn inzet voor de komende tijd? Verwacht hij dat er nu wel een akkoord komt? Is dit ook het moment om in te zetten op een strategische portefeuille die van groot belang is voor Nederland of laat hij dat aan zijn opvolger? Zo ja, hoe ziet hij dat voor zich? Voorzitter. Wat betreft de ChristenUnie zou je bij een Eurocommissaris, hoewel die natuurlijk onafhankelijk is, kunnen denken dat het goed zou zijn als Nederland een positie krijgt op belangrijke onderwerpen die Nederland aangaan. Neem bijvoorbeeld landbouw, voor een goede toekomst voor boerengezinnen. Of neem infrastructuur, om bijvoorbeeld de Lelylijn en de Nedersaksenlijn en andere internationale verbindingen te versterken. We willen de premier meegeven dat het voor de ChristenUnie belangrijk is dat het om onderwerpen gaat waar Europa ook echt over gaat en dat we de nationale onderwerpen laten waar ze horen, namelijk bij de nationale lidstaten. Voorzitter. Wat de strategische agenda voor de nieuwe Europese Commissie betreft noemt het kabinet terecht als eerste rechtsstaat, democratie en grondrechten. Is de premier het met mij eens dat rechtsstaat, democratie en grondrechten in de Europese Unie onder druk staan en dat er eigenlijk ook nog geen onfeilbaar mechanisme is om deze te beschermen? We kennen allemaal de problemen met Hongarije. In Polen lijkt het nu weer de goede kant op te gaan, maar inmiddels hebben we in Slowakije helaas weer een regering die het niet zou nauw lijkt te nemen met de rechtsstaat. De institutionele veiligheidsmechanismen van de EU tegen dergelijke tendensen zijn zwak. Is de premier dat met mij eens? Zou hij hierop kunnen reflecteren? Zou hij ons kunnen meegeven welke waarden er de komende tijd nodig zijn en welke gesprekken gevoerd moeten worden, zodat de Europese Unie een unie van democratische rechtsstaten blijft of weer wordt? Zou hij daar zijn licht over kunnen laten schijnen? Voorzitter. Het is een aantal keren over Israël en Gaza gegaan. Ook deze oorlog staat weer op de agenda. Gisteren heeft de minister van Defensie bij de NOS gezegd dat deze oorlog veel te veel burgerslachtoffers heeft geëist. Dat is helaas waar. Ook de ChristenUnie verlangt naar vrede. In dat licht roept de val van het oorlogskabinet in Israël en de onduidelijkheid rond het staakt-het-vuren nog een aantal vragen op. Allereerst zijn dat vragen rond het staakt-het-vuren. Wat is de impressie van de premier over wie dat nu feitelijk blokkeert? Wat zijn de gevolgen van de val van het oorlogskabinet? In hoeverre is er nog sprake van een gesprekspartner waar je op kunt voortbouwen, nu en ook in de toekomst, ook gezien de mogelijke uitdagingen, waaronder de situatie in het noorden van het land in de strijd met Hezbollah? Voorzitter. Het is al een paar keer genoemd en ik wil dat nu ook benoemen. Minister Ollongren heeft gezegd dat er tot op de dag van vandaag veel te weinig mogelijkheden zijn om humanitaire hulp te verlenen. We hebben vandaag een motie gesteund die oproept om extra inzet te plegen, want dat is helaas waar. Hoe duidt de premier in dit verband — daar is onduidelijkheid over — de conclusie van de Famine Review Committee van deze maand? De conclusie luidt dat er vanuit de beschikbare gegevens in de huidige context wel sprake is van een risico op een hongersnood, maar dat er momenteel geen sprake is van een hongersnood. Het is belangrijk dat we daar juist duidelijkheid over hebben, omdat dit heel veel doet bij de bevolking. Het is belangrijk om de juiste informatie te hebben. Wat is de laatste analyse van de premier op basis van de laatste cijfers? Wat is niet alleen zijn inschatting, maar ook zijn analyse op basis van inlichtingen? Voorzitter. Tot slot kom ik op de pushbacks. Ten aanzien van de agenda migratie mis ik dit onderwerp. Ik heb het hier bij eerdere gelegenheden al eens over gehad met de minister-president. Het is niet verbeterd. We hebben allemaal de berichten van de BBC gezien over de pushbacks of de vermeende pushbacks door de Griekse kustwacht. Zoiets is onacceptabel voor de Europese kust. Wie is er in Europa verantwoordelijk om hier actie op te ondernemen? Wat kan het Nederlandse parlement eigenlijk nog doen om de Commissie ertoe aan te zetten om inderdaad op te treden, ook als hoeder van de verdragen? De ChristenUnie zou graag een Europees onderzoek hiernaar willen. Dat hoeft niet per se via de Europese Commissie te lopen. Welke mogelijkheden ziet de premier? Kan hij in ieder geval toezeggen daar zijn best voor te doen, ook samen met zijn collega's? Want dit gaat niet vanzelf. Voorzitter, ik wil het hierbij laten. Dank u wel.

Versie f9c3283a9ced940581d5eb219aa9ef9238820fc323f0bfa02b6cafdc235487bf · Officiële bron.