de Europese top van 27 en 28 juni 2024

Brontekst

De heer Paternotte (D66): Voorzitter. Het schijnt dat dit het laatste debat is van deze minister-president. Maar ik weet het nog niet, want we hebben dat wel vaker gedacht in deze zaal. Het bordes is nog ver. Voordat dat kabinet daar eenmaal op gehobbeld is, kan er nog van alles gebeuren. Dus ik weet zeker dat als het zover komt, deze minister-president zijn vakantie afzegt en nog de hele zomer beschikbaar is en wij dan gewoon in september met hem de Algemene Beschouwingen doen voordat we hem naar zijn belangrijke werk bij de NAVO sturen. Voorzitter. De heer Van Campen zei het net eigenlijk heel erg mooi: in 2016 is de liefde voor Europa ontstaan. Met alle meningsverschillen die wij hebben uitgewisseld met deze minister-president kan je niet eromheen dat hij Europees leiderschap heeft getoond op een aantal heel belangrijke onderwerpen en cruciale momenten: niet alleen de MH17, maar met name in de afgelopen twee jaar, waarin Nederland een van de landen was die vooropliepen in de steun aan Oekraïne. Hij heeft dus een hoop geleerd in Brussel. Mijn vraag is of hij die lessen, die wijsheid ook nog even met ons wil delen en wil overdragen, zodat ook deze nieuwe Tweede Kamer en dat nieuwe kabinet daar straks gebruik van kunnen maken. Ik zou hem dus het volgende willen vragen. Zo'n oponthoud op migratie: heeft hij weleens meegemaakt dat je zonder verdragswijziging zoiets voor mekaar krijgt? Denkt hij dat het heel erg goed werkt om dat dan op tafel te leggen? Wat zou hij doen? What would Mark Rutte do? Denkt hij nou dat je als klein land vooral moet inzetten op samenwerken en samen sterk zijn? Of moet je gewoon je eisen op tafel leggen, met de vuist op tafel slaan en zeggen: dit willen wij; zo gaan we het doen? Ik hoop daar een helder antwoord van hem op te krijgen, want ik denk dat wij daar gebruik van kunnen maken. Ten tweede wil ik iets zeggen over de verdeling van de Europese topfuncties. Het lijkt alsof die eigenlijk al bijna rond is. Volgens mij is dat goed, want juist in deze tijd hebben we die stabiliteit nodig. Het zou mooi zijn als de minister-president straks als secretaris-generaal Kaja Kallas als Hoge Vertegenwoordiger naast zich heeft. Zij is een sterke kracht, die weet hoe belangrijk die dreiging van Rusland is en dat we daar een verenigd Europa bij nodig hebben. Voorzitter. Er valt wel één ding op als je kijkt naar de strategische agenda, namelijk dat er toch weinig aandacht wordt besteed aan de klimaatdoelen, terwijl we de Europese veiligheid alleen kunnen waarborgen als we onafhankelijk worden van energiebronnen uit landen waar dictators aan de knoppen zitten. Hoe gaat de minister-president zich op de Europese top inzetten voor het waarborgen van de klimaatdoelen? Voorzitter. Dat raakt ook aan Oekraïne. Het is mooi dat het veertiende sanctiepakket is aangenomen. Dat heeft natuurlijk enige tijd geduurd en een hoop voeten in de aarde gehad, en dat is belangrijk. En toch zat die no-Russia clause, dat verbod op het doorverkopen van technologische goederen waardoor er via derde landen niet alsnog dingen terechtkomen in Rusland, er niet in. Een ander land legt daar namelijk een blokkade op. Blijven wij ons ervoor inzetten dat dit in het volgende sanctiepakket wel wordt geregeld? Het is namelijk heel belangrijk dat niet de nationale economische belangen, maar het collectieve veiligheidsbelang vooropstaat. Voorzitter. Hetzelfde raakt aan de discussie die nu speelt over de vraag hoe geleverde wapens door Oekraïne mogen worden ingezet. Rusland bestookt Oekraïne dagelijks met drones, raketten en bommen vanuit vliegtuigen, en doet dat vanaf vliegvelden en lanceerplatformen in een heel groot gebied, dus niet alleen binnen die straal van 100 kilometer vanaf Oekraïne. Het standpunt van dit kabinet is dat door ons geleverde wapens mogen worden ingezet tegen alle legitieme doelen in Rusland. Dat is nodig, maar dat is niet het standpunt van alle bondgenoten die wapens leveren. Mijn vraag is of de minister-president zich ervoor wil inzetten dat alle bondgenoten dit standpunt gaan delen om er echt voor te zorgen dat Oekraïne niet langer met een hand op de rug hoeft te vechten. Voorzitter. Ten slotte op het punt van Oekraïne. Clingendael heeft ons aangeraden om snel een besluit te nemen over de vraag of wij ook in Oekraïne militairen moeten gaan trainen. Macron heeft aangegeven dat Frankrijk daar heel snel een besluit over wil nemen. Staat Nederland daar ook voor open? Willen we dat in ieder geval deze zomer verkennen? Zo zorgen we ervoor dat we ook wat dat betreft niet te laat een besluit nemen waarvan we denken: dat hadden we ook eerder kunnen nemen. Voorzitter. De Gazaoorlog zal ook op de agenda van de Europese Raad staan. Gisteren is er in de RBZ ook over gesproken. Een maand geleden heeft het kabinet gezegd dat wij een associatieraad willen. We vinden namelijk dat het niet langer kan dat Israël alle oproepen van bondgenoten almaar afwijst en dat de regering-Netanyahu moet openstaan voor een staakt-het-vuren. Dat is noodzakelijk om iets te doen aan de hongersnood, want er ís hongersnood in Gaza. Vandaag was er nog een rapport waarin stond dat een half miljoen mensen op de rand van hongersnood staan. Waarom lukt het nou niet om die associatieraad ingepland te krijgen? Wil hij zich daar bij de laatste Europese top hard voor maken? Voorzitter. Lyndon Johnson zei ooit: yesterday is not ours to recover, but tomorrow is ours to win or lose. Volgens mij heeft de minister-president met die mentaliteit het land en een deel van Europa geleid. Ik hoop dat hij daarmee ook het hele bondgenootschap wil gaan leiden. Dank.

Versie f9c3283a9ced940581d5eb219aa9ef9238820fc323f0bfa02b6cafdc235487bf · Officiële bron.