Digitale inclusie

Mevrouw Kathmann (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. De digitale wereld is duur en ingewikkeld. Daar hebben we het te weinig over. Terwijl we wel debatteren over cloud, datacentra en AI, ook te weinig, raken mensen ondertussen de weg kwijt in het moeras van de digitale overheid. 4,5 miljoen Nederlanders hebben hier weleens last van en voor 2,5 miljoen van hen is het probleem structureel. Gelukkig hebben we de Informatiepunten Digitale Overheid, de IDO's. Dat is een soort eerste hulp voor digitale ongelukken, gewoon in de bibliotheek. Er zitten vandaag tientallen IDO-medewerkers in de zaal, die elke dag horen hoe de overheid mensen digitaal uitsluit. Staatssecretaris, ik hoop dat u met ze gaat praten als het debat zo meteen geschorst is. Ze hebben namelijk heel veel verhalen te vertellen. Bij die mensen zit echt de kennis. Daar zitten de mensen die weten hoe de overheid digitaal beter kan en hoe de overheid digitaal beter moet. De helden van de IDO's verdienen een pluim. Ze verdienen geen rauwe bezuiniging op hun dak. Een aangenomen motie van mij van voor de zomer vroeg om niet op de IDO's te korten. De staatssecretaris zei toen ook dat ze dat niet zouden doen; de dienstverlening blijft overeind. Gaat er nu toch een hele ordinaire bezuiniging doorgevoerd worden, terwijl 4,5 miljoen Nederlanders hier afhankelijk van zijn? Zij hebben maar één last resort: de IDO's. De motie is breed aangenomen, dus de belofte ligt er vanuit de overheid. Wij, de Tweede Kamer, moeten onszelf serieus nemen. We moeten zorgen dat die motie ook recht wordt gedaan. En we moeten zorgen dat deze mensen niet gekort gaan worden, zodat ze hun goede werk kunnen voortzetten. Het gaat ook niet om astronomische bedragen; het gaat echt om een paar miljoen. Er zijn meerdere ministeries verantwoordelijk, dus dat moeten we gewoon samen voor elkaar kunnen boksen. Daarom is mijn vraag ook om de motie uit te voeren en om anders aan te geven waarom dat niet gebeurt. De grootste boosdoener bij de IDO-hulpbalie is eigenlijk ook weer die DigiD. GroenLinks-Partij van de Arbeid heeft vaker het punt gemaakt dat inloggen makkelijker en sneller moet kunnen. Ik heb bijvoorbeeld een welzijnsmedewerker in mijn wijk, die eigenlijk de hele dag bezig is met DigiD-aanvragen. Dat is niet haar werk. Ze wil heel graag haar werk heel goed doen. Daarom heb ik de volgende vragen. Is de staatssecretaris van plan om nieuwe inlogmethoden voor DigiD te ontwikkelen, zoals met een token, net als in Denemarken? Is de DigiD inmiddels beschikbaar in alle talen die in Nederland worden gesproken, waaronder in het Fries? En is de staatssecretaris het met mij eens dat IDO-medewerkers de mogelijkheid moeten krijgen om mensen te helpen met hun DigiD, zonder de AVG te overtreden? Dan kom ik nog op de grote schoonmaakactie van onze overheidswebsites. Die is broodnodig. Ik zie dat de vaart daar eindelijk in zit, want websites worden steeds toegankelijker. Maar we hebben harde doelen, deadlines en sancties nodig, zodat de vaart erin blijft. Is de staatssecretaris bereid om een doel te stellen voor wanneer alle overheidswebsites toegankelijk of opgeruimd moeten zijn? Dan bedoel ik ook echt: A-status, volledig toegankelijk en anders sancties. Dan wil ik het ook nog even hebben over de betaalbaarheid van ons internet en de hoge prijs van digitalisering. Een laptop, een telefoon, een internetabonnement: bij elkaar opgeteld is dat voor veel huishoudens te duur. Na mijn aangenomen motie is er onderzoek gedaan naar de prijs van het internet. Daar kwam uit dat de prijzen relatief oké zijn in Nederland, maar dat geldt bijvoorbeeld niet voor die honderdduizenden werkende armen. Dat zijn gewoon mensen die te weinig verdienen om hun leven te kunnen betalen. Dat is echt schandalig. Dan kun je na een onderzoekje zeggen dat het wel meevalt met de prijs van het internet in Nederland, maar voor die mensen is het gewoon te duur. Je hebt geen leven zonder internet. De overheid verplicht je om digitaal zaken met ze te doen. Je kan je werk niet goed doen, je kan geen goed onderwijs genieten, je mist ook dingen in je sociale leven. Kortom, internet is een basisbehoefte. Dat vinden we hier allemaal. Dat betekent dat, als internet een basisbehoefte is, Den Haag als eerste moet opstaan, om ervoor te zorgen dat internet voor iedereen betaalbaar blijft. Daarom moet er een sociaal internetpakket komen. Den Haag moet daar als eerste de verantwoordelijkheid in pakken, want zo hoort dat met basisbehoeften. Ik heb de telco's gesproken, en die willen wel. Wat gaat de staatssecretaris doen om te zorgen dat zo'n sociaal internetaanbod er komt?